پاورپوینت-اصول ساخت شیشه و ساختار آن
شیشه جسمی سخت است که سختی آن در حدود 8 میباشد و همه اجسام بجز الماسهها را خط میاندازد. وزن مخصوص شیشه 2.5 گرم بر سانتیمتر مکعب بوده و بسیار تُرد و شکننده است. شیشه در مقابل تمام مواد شیمیایی حتی اسیدهای قوی و بازها مقاومت کرده و تحت تاثیر خورندگی واقع نمیشود، به همین علت ظرف آزمایشگاهی را از شیشه میسازند. فقط اسید فلوئوریدریک (HF) بر آن اثر داشته و شیشه را در خود حل مینماید.
بطور عمومی شیشه جسمی است شفاف که نور بخوبی از آن عبور میکند و پشت آن بطور وضوح قابل روئیت میباشد.
شیشه در حدود ۳۶۰۰ سال پیش از میلاد در مصر ساخته شده است. مصریان باستان شیشه گران بی نظیر وبرجستهای بودند. شیشههای قدیمی نور را از خود عبور نمیدادند وبه علت نا خالصیهای موجود در آن رنگی بودند.
هنرمندان ساسانی در تراش دادن شیشه مهارت مخصوصی داشتهاند. شیشه ی ساسانی در چین ارج بسیار داشته و بهویژه شیشه لاجوردی را گرانبها میشمردند. جامهای پایهدار با نقش حلقههای برجسته از دوره اشکانیان و ساسانیان بهجای ماندهاست.
ظروف شیشهای دوره ی اسلامی تحت تأثیر طرحهای قبل از اسلام است. در دوره ی سلجوقی و تا زمان هجوم مغول، افزارها و ظروفهای بسیار زیبای شیشهای از کورههای شیشهگری گرگان بیرون میآمد که به نازکی کاغذ و گاه مینایی و گاه تراشیده و کندهکاری شدهاست. روزگار سلجوقی اوج صنعت شیشهگری در ایران محسوب میشود. فرآوردههای شیشهای این دوران بیشتر شامل ظروف کوچک و بزرگ، عطردانهای بسیار ظریف، جامها و گلدانهایی با فرمها و اندازههای متنوع و اشیاء تزئینی کوچک بهشکل حیوانات و ... است. در دوره ی مغول رونق شیشهسازی از میان رفت و در عوض در این عهد سفالگری و کاشیکاری رونق یافت.
پاورپوینت-اصول ساخت شیشه و ساختار آن
شیشه جسمی سخت است که سختی آن در حدود 8 میباشد و همه اجسام بجز الماسهها را خط میاندازد. وزن مخصوص شیشه 2.5 گرم بر سانتیمتر مکعب بوده و بسیار تُرد و شکننده است. شیشه در مقابل تمام مواد شیمیایی حتی اسیدهای قوی و بازها مقاومت کرده و تحت تاثیر خورندگی واقع نمیشود، به همین علت ظرف آزمایشگاهی را از شیشه میسازند. فقط اسید فلوئوریدریک (HF) بر آن اثر داشته و شیشه را در خود حل مینماید.
بطور عمومی شیشه جسمی است شفاف که نور بخوبی از آن عبور میکند و پشت آن بطور وضوح قابل روئیت میباشد.
شیشه در حدود ۳۶۰۰ سال پیش از میلاد در مصر ساخته شده است. مصریان باستان شیشه گران بی نظیر وبرجستهای بودند. شیشههای قدیمی نور را از خود عبور نمیدادند وبه علت نا خالصیهای موجود در آن رنگی بودند.
هنرمندان ساسانی در تراش دادن شیشه مهارت مخصوصی داشتهاند. شیشه ی ساسانی در چین ارج بسیار داشته و بهویژه شیشه لاجوردی را گرانبها میشمردند. جامهای پایهدار با نقش حلقههای برجسته از دوره اشکانیان و ساسانیان بهجای ماندهاست.
ظروف شیشهای دوره ی اسلامی تحت تأثیر طرحهای قبل از اسلام است. در دوره ی سلجوقی و تا زمان هجوم مغول، افزارها و ظروفهای بسیار زیبای شیشهای از کورههای شیشهگری گرگان بیرون میآمد که به نازکی کاغذ و گاه مینایی و گاه تراشیده و کندهکاری شدهاست. روزگار سلجوقی اوج صنعت شیشهگری در ایران محسوب میشود. فرآوردههای شیشهای این دوران بیشتر شامل ظروف کوچک و بزرگ، عطردانهای بسیار ظریف، جامها و گلدانهایی با فرمها و اندازههای متنوع و اشیاء تزئینی کوچک بهشکل حیوانات و ... است. در دوره ی مغول رونق شیشهسازی از میان رفت و در عوض در این عهد سفالگری و کاشیکاری رونق یافت.
لیزر و کاربردهای آن
مقدمه
امروزه لیزر کاربردهای بیشماری دارد که همه زمینه های مختلف علمی و فنی فیزیک-شیمی-زیست شناسی - الکترونیک و پزشکی را شامل می شود. همه این کاربردها نتیجه مستقیم همان ویژگی های خاص نور لیزر است
لیزر چیست ؟
نور لیزر نوع کاملاً جدیدی از نور است؛ درخشانتر و شدیدتر از هرچه که در طبیعت یافت میشود. میتوان نور لیزری آنچنان قوی تولید کرد که هر مادهی شناخته شدهی روی زمین را در کسری از ثانیه بخار کند. می تواند سخترین فلزات را سوراخ کند یا به راحتی جسم سختی مثل الماس را سوراخ کند و از آن بگذرد.
برعکس، باریکهی کم قدرت و فوقالعاده دقیق انواع دیگر لیزر را میتوان برای انجام دادن کارهای بسیار ظریف مثل جراحی روی چشم انسان به کار برد. نور لیزر را میتوان خیلی دقیق کنترل کرد و به صورت باریکهی مداومی به نام موج پیوسته یا انفجارهای سریعی به نام پالس درآورد.
اگرچه اصول بنیادی لیزر از 40 سال پیش شناخته شده بود، نمایش اولین لیزر، دریچهای را به طرف یکی از هیجان انگیزترین و پردامنهترین پیشرفت های تکنولوژی قرن بیستم گشود. در ظرف چند سال پس از نمایش اولین لیزر، انواع بسیار گوناگونی از لیزرها به صورت ابزارهای عملی به صور گوناگون به کار گرفته شدند. لیزرها در تکنولوژی انقلابی جدید پدید آوردهاند و تأ ثیر آنها بر زندگی ما در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
امروزه گسترهی وسیعی از لیزرها در همه جا به کار گرفته شدهاند. فروشگاههای بزرگ و بسیاری از انبارهای بزرگ خوردهفروشی برای جستجوی خودبهخود، ثبت قیمتها و صورتبرداری از اقلام خریداری شده، در قسمت حساب کننده از لیزر بهره میگیرند. در دستگاههای ویدئویی از نور لیزر برای خواندن دیسکهای ویدئویی و ایجاد تصویر متحرک همراه با صدا استفاده میکنند. مقدار زیادی اطلاعات را روی دیسکهای لیزری ثبت میکنند تا بعداً روی صفحهی کامپیوتر خوانده شوند یا توسط چاپگرهای لیزری به شکل نسخهی سخت روی کاغذ چاپ شوند.
در پزشکی نور لیزر به عنوان نوع جدیدی چاقوی جراحی بدون خونریزی استفاده میشوند و وقتی که نسجی مثل قسمت معیوب کیسهی صفرا در خلال جراحی برداشته میشود، رگهای خونی بسته میشوند. کارهای دندانپزشکی با لیزر درد کمتری دارند و برای روکش و پل دندان از لیزرها استفاده میشود.
در صنعت از لیزرها برای عملیات گرمایی فلزات، جوش دادن قسمتها به یکدیگر و وسایل همترازی دقیق استفاده میشود. لیزرها را برای اندازهگیری دقیق فاصلههای خیلی بزرگ و نیز فاصلههای خیلی کوچک به کار میبرند. افزون بر اینها لیزرها را همراه با تارهای نوری، برای انتقال بهتر دادهها و بهبود ارتباط تلفنی به کار میگیرند. لیزرها در حال تغییر دادن نحوهی پژوهش دانشمندان هستند. لیزرها میتوانند چشمهی جدیدی از قدرت الکتریکی بیافرینند، مشابه فرایندی که در خورشید برای تولید انرژی به وجود میآید.
خواص نور لیزر و کاربردهای آن
از نخستین روزهای ساخت لیزر پی برده شد که نور لیزر خواص مشخصهای دارد که آن را از نورهای ایجاد شده از سایر منابع، متمایز میکند. در ابتدا به این ویژگیها و نحوه ایجاد آنها توسط لیزر اشاره خواهیم کرد. لیزر دارای سه ویژگی مهم است:
تکفامی
در توضیح این ویژگی لازم است ابتدا با مفهوم گسیل القایی ( نشر القایی)آشنا شویم. گسیل پرتو توسط الکترونهای برانگیخته در داخل اتم به دو صورت است :1 ) گسیل خود بهخودی 2) گسیل القایی
فرض کنید 1 e و e2 دو تراز متوالی از یک اتم با انرژیهای 1 E و2 E باشد و الکترونی در تراز e1 در حالت پایه خود قرار گرفته باشد. اگر به هر دلیلی این الکترون از تراز 1 e به تراز بالاتر 2 e برود گفته میشود اتم تحریک شده است یا در حالت برانگیخته قرار دارد. چون این حالت یک حالت ناپایدار است اتم تمایل دارد هرچه زودتر به حالت پایدار باز گردد. به همین دلیل الکترون مزبور بلافاصله به حالت قبلی در تراز1 e بر خواهد گشت. از طرفی چون این دو تراز اختلاف انرژی 1 E E 2- دارد بنا بر اصل پایستگی انرژی، انرژی اضافی الکترون به صورت تابش با فرکانس V، حین بازگشت به تراز اول گسیل میشود. به این فرآیند گسیل خودبهخودی گویند. حال اگر الکترونی در تراز2 e در حالت پایه خود قرار داشته باشد و ما به طریقی اتم را تحریک کنیم ( میدان الکترومغناطیسی، تابش، حرارت و... ) در اثر این القا الکترون مزبور تراز 2 E را ترک نموده وبه تراز E1برود و حین این انتقال ( بنا به اصل پایستگی انرژی ) تابش گسیل کند به این تابش گسیل القایی یا نشر القایی گویند.
هر کدام از این فرآیندها ویژگیهای خاص خود را دارد. در گسیل خودبهخودی تابشهای گسیل شده به صورت کاتورهای و در تمام جهات گسترده است. اما در گسیل القایی جهت تابش در یک راستای معین خواهد بود. از طرفی در گسیل خودبخودی فوتونهای تابشی در اثر گزار بین اتمهای ترازهای اتمی یا مولکولی مختلف و متفاوت از هم به وجود میآیند پس این تابشها طیف گستردهای از فرکانسها را شامل میشود.
اما در گسیل القایی تابش در اثر گزار بین ترازهای اتمی یا مولکولی مشابه گسیل میشود. بنابراین همه تابشها تقریبا فرکانس یکسانی دارد. معمولا در لیزر از فرآیند گسیل القایی استفاده میشود. اما برای داشتن گسیل القایی طولانی مدت به مولکولهایی شامل دوتراز که تراز بالایی آن پروتراز پایینی آن خالی باشد، نیاز داریم. اما آنچه که نظریههای کوانتومی بیان میکنند این است که بنا به قاعده گزینش در اتمها ابتدا ترازهای پایینتر پر میشود. بنابراین به وضعیت بهوجود آمده در لیزر، وارونگی جمعیت گویند. نحوه ایجاد وارونگی جمعیت بسته به نوع لیزر متفاوت است. مثلا در لیزر هلیوم نئون مخلوط کردن این دو گاز منجر به جفت شدن برخی ترازها ی اتمی آن دو شده و وارونگی جمعیت مورد نیاز را تامین میکند. به این ترتیب لیزر قادر به ایجاد تابشی تک فرکانس خواهد بود. با این وجود برای تک فرکانس شدن بیشتر از یک عنصر اپتیک مانند بازآواگر( سنجه) نیزدر لیزر استفاده میشود.
ویژگی تکفامی نور لیزر بیشتر کاربرد شیمیایی دارد. به عنوان مثال برای جدا سازی ایزوتوپهای یک عنصر به یک منبع تکفام مانند لیزر نیاز است. ایزوتوپهای یک عنصر از نظر محتوا باهم متفاوت است پس فرکانسهای جذب آنها نیز اندکی متفا وت خواهد بود که تنها نور لیزر قادر به تفکیک آنها است. تمایل زیاد به استفاده از این کاربرد در صنایع هستهای نیز غیرمنتظره نیست.
همدوسی
تابش الکترو مغناطیس به وسیله بارهای الکتریکی نوسان کننده تولید میشود. بسامد نوسان نوع تابشی را که گسیل میشود، معین میکند. اگر در یک چشمه، بارها ی الکتریکی به طور هماهنگ نوسان کند چشمه را همدوس و تابش حاصل را تابش همدوس مینامیم. همانطور که قبلا گفته شد در لیزر از گسیل القایی استفاده میشود. در این فرآیند میتوان اتم را به نحوی تحریک کرد که همه الکترونهای برانگیخته فقط به ترازهای خاصی برود و در نتیجه فرکانس تابشی آنها همه در یک محدوده خواهد بود. پس تمام این تابشها با هم هماهنگ است که این همان تعریف چشمه همدوس است. از همدوسی نور لیزر میتوان در تمامنگاری استفاده کرد. تمامنگاری روشی جهت تهیه تصاویر سه بعدی است. در این روش تصویر ویژهای به نام تمام نگاشت روی فیلم عکاسی تشکیل میشود که بر خلاف دیگر تصاویر متداول عکاسی، حاوی اطلاعاتی نه تنها پیرامون شدت بلکه در مورد فاز نور بازتابیده از جسم نیز هست. واضح است که منبع نور آشفته چون خود دارای پرتو هایی با فازهای مختلف است قادر به تشکیل چنین تصویری نخواهد بود. تنها مشکل موجود برای چنین تصاویری آن است که تنها امکان تهیه تمام نگاشتهای تکفام وجود دارد زیرا برای تشخیص رنگهای واقعی جسم باید از تابش طول موجهای مختلف به طور همزمان استفاده کرد که در آن صورت اطلاعات مربوط به فاز از بین میرود.
شدت زیاد
شدت زیاد، خاصیتی است که بیش از سایر موارد همراه نور لیزر است و در حقیقت لیزرها بالاترین شدتهای شناخته شده روی زمین را ایجاد میکند. از آنجا که لیزر باریکهای موازی از نور را نه در تمام جهتها، بلکه در راستای مشخصی گسیل میکند. مناسبترین معیار شدت، تابیدگی است. بنا بر رابطه بین توان تابش شده وتابیدگی:
I = P / A
که در آن P توان و A مساحت است میتوان در مورد شدتها ی زیاد بحث کرد. ازآنجایی که خروجی منابع نور معمولی اکثرا پرتوهای واگرا است با دور شدن از چشمه به علت افزایش مساحت با ثابت ماندن توان (توان به ویژگی خود چشمه بستگی دارد )میزان شدت آن کاهش مییابد اما در لیزر به علت موازی بودن پرتوها، هر چه فاصله از منبع بیشتر شود با ثابت ماندن توان، مساحت سطح مقطع باریکه خروجی نیز تقریبا ثابت است و در نتیجه شدت در فاصله دوراز منبع همان مقداری را دارد که پرتو خروجی از منبع دارد.
اما اینکه چرا شدت خروجی از لیزر تا به این اندازه زیاد است، به توان لیزر بر میگردد. داخل لیزر سیستمی وجود دارد که نور ورودی به هنگام خروج تقویت میشود. همچنین با استفاده از ابزارهای اپتیک مناسب در لیزر میتوان به شدتهایی دست یافت که از شدت خود منبع فراتر رود.
لازم به توضیح است که شدت نور خروجی از لیزر دارای توزیع گوسی است، یعنی شدت برای لحظه کوتاهی بیشترین مقدار خود را دارد. در ابتدا یک صعود ودر انتها یک نزول برای آن وجود دارد. پس یک طول عمر برای شدت حداکثر میتوان تعریف کرد. طول عمر شدت ماکزیمم معمولا خیلی کوتاه است. یکی از کاربردهای کوتاه بودن عمر شدتهای بالا در هرتپ، در چشم پزشکی است. مثلا پارگی شبکیه را که باعث کوری موضعی میشود میتوان با جوشکاری نقطهای توسط تپهای پر شدت نور حاصل از لیزر آرگون با بافت نگهدارنده آن متصل کرد. به علت کوتاه بودن عمر یک تپ، حین عمل نیازی به بیهوشی، بی حرکت کردن طولانی چشم و... وجود ندارد. در کاربردهای دیگر پزشکی کوتاه بودن طول عمرتپ مانع از احساس درد در بیماران میشود. چرا که زمان هرتپ بسیار کوتاهتر از زمان لازم برای فرستادن پیغام توسط اعصاب به مغز و بازگشت آن به محل درد است.
ساختمان لیزر
در شکل شماره (1) طرح سادهای از یک لیزر گازی را مشاهده میکنید. ساختار اصلی در اکثر لیزرها مشابه است. لیزر در واقع یک نوسان کننده اپتیک است که از یک محیط تقویتکننده نور که در داخل یک بازآواگر قرار دارد تشکیل میشود. پس اصلی ترین قسمت در لیزر محیطی است که بتواند نور عبوری را تقویت کند. در لیزرهای گازی از مخلوط یک یا چند گاز ( هلیوم، نئون، آرگون و... ) به صورت خالص به عنوان محیط تقویت کننده استفاده میشود. بخار فلزی کادمیوم، جیوه، سرب و... نیز در لیزرهای گازی کاربرد دارد. از انواع دیگر لیزرهای گازی، لیزر مولکول ازت( 2 N) و لیزر دی اکسید کربن (CO2) است.
محیط تقویت کننده معمولا توسط یک محرک بیرونی به کار میافتد و شروع به تابش میکند. در اثر این تحریک، الکترونهای هر اتم مدار خود را ترک کرده به مدار پایین تر در اتم مربوط میرود. جهت برقراری اصل پایستگی انرژی (به علت وجود اختلاف انرژی بین دو مدار) حین این گذار تابش خواهند کرد. این تابش نسبتا تک فام است زیرا عمل تحریک طوری است که عمل گذار بین ترازهای یکسان اتفاق بیفتد. در لیزر نشان داده شده این محرک استفاده از روش تخلیه جریان الکتریکی است که به دو نوع تخلیه جریان مستقیم و تخلیه جریان متناوب در لیزرهای گازی متداول است. روش تخلیه جریان متناوب سادهترین روش تحریک است چرا که منبع تغذیه میتواند یک مبدل عمومی ولتاژ که به الکترودهای فلزی سرد در داخل لامپ متصل میشود، باشد. از روشهای دیگر بر انگیزش الکتریکی محیط لیزری، میتوان روش تخلیه الکترودی با بسامد بالا ( که در اولین لیزر هلیوم نئون ساخته شده توسط جوان و همکارانش استفاده شده بود. ) و روش تپهای فشار قوی ( برای استفاده در لیزرهای تپی پر توان) اشاره کرد.
در قسمت دیگر یک لیزر در دوجداره ابتدا و انتها از دو آینه صاف که با زاویه معلوم نسبت به افق به طور موازی با هم قرار دارد، استفاده میشود به چنین سیستم اپتیک، دریچههای بروستر گفته میشود. کاربرد این دریچهها در قطبیده نمودن پرتوهاست. این دریچهها برای یک جهت قطبیدگی خاص شفاف است ولی برای عبور قطبیدگی عمود بر آن ضریب عبور صفر است و تمام نور بازتابیده خواهد شد. استفاده از این وسیله در لیزر موجب قطبیدگی خطی نور خروجی از لیزر خواهد شد.
قسمت مهم دیگر لیزر استفاده از بازآواگر است. بازآواگر وسیلهای اپتیکی است که از دو آینه (تخت یا خمیده) تشکیل میشود به طوری که محیط تقویت کننده در میان آنها قرار دارد. تابش خروجی از تقویت کننده پس از قطبیده شدن توسط دریچههای بروستر به یکی از این آینهها برخورد نموده جزئی از پرتو عبور و جرئی از آن بازتاب مییابد. پرتو بازتابیده دوباره مسیر محیط تقویت کننده و دریچه بروستر را پیموده و به آینه سمت مقابل بر خورد میکند. به این ترتیب عمل عبور و بازتاب بارها تکرار میشود. نهایتا نور خروجی از تقویت کننده در اثر رفت و آمد بین دو آینه به صورت یک موج ایستاده در میآید. لازم به ذکر است که برای خروج انرژی از بازآواگر دو آینه به طور جزئی شفاف است. ویژگی پرتو خروجی از بازآواگر تک فام بودن آن است. در وواقع بازآواگر عمل گزینش فرکانس را انجام میدهد.
شکل شماره (2) طرحی کلی از داخل یک لیزر هلیوم-نئون را نشان میدهد. محیط لیزری، دریچههای بروستر، آینههای بازآواگر، سیستم مربوط به محرک، محیط لیز کننده و سایر جزئیات مورد نیاز مانند لایه محافظ و شفاف آلومینیومی جهت جلوگیری از خروج انرژی از دیوارهها و بازتاب آن به داخل محیط تقویت کننده در شکل نشان داده شده است.
لیزر و کاربردهای آن
فکر ساختن وسیلهای که نور همدوس تولید کند ، مدتها دانشمندان قرن حاضر را به خود مشغول داشته بود . در سال 1985 فیزیکدان مشهور آمریکایی چالز تاونز راه این کار را پیدا کرد . دو سال بعد دانشمند دیگر آمریکایی ، تئودور مایمن به نظریه تاونز جامه عمل پوشاند و اولین لیزر را با بلوری از یاقوت مصنوعی ساخت این دو بعداً به دریافت جایزه نوبل نایل آمدند . یک لیزر یاقوتی ساده از سه بخش تشکیل میشود : استوانهای از یاقوت مصنوعی ، یک چشمه نور ـ مثلاً یک لامپ گزنون که مانند لامپ نئون کار میکند . ( گزنون و زنون هر دو از گازهای بیاثرند یعنی اتمهایشان با اتمهای دیگر مولکول نمیسازد . ) ـ و یک بازتابنده که نور را از لامپ گزنون به یاقوت هدایت میکند
استوانه یاقوتی ، بخش اصلی دستگاه است . قطر آن در حدود 7 میلیمتر و طولش 3.5 تا 5 cm است . دو قاعده استوانه صیقل خورده و نقره اندود شده است تا آینه کاملی باشد . قاعده دیگر نیز نقره اندود است ولی نه کاملاً به طوری که میتواند قسمتی از نور را از خود عبور دهد .
یاقوت بلور اکسید آلومینیوم است که در آن تعداد نسبتاً کمی اتم کروم معلق است . اتمهای کروم از طریق گسیل القایی ، کوانتوم نور تولید میکنند ، اتمهای اکسیژن و آلومینیم که بقیه بلور را تشکیل میدهند فقط اتمهای کروم را در جایشان نگه میدارند. اتمهای کروم نسبتاً بزرگ است و تعداد زیادی الکترون در مدارهایشان دارد . در این جا فقط الکترونی مورد توجه ماست که بیش از دیگران برانگیخته میشود .
لازم به ذکر است واژه لیزر از حروف اول (( تقویت نور بوسیله گسیل برانگیخته تابش )) در زبان انگلیسی گرفته شده که آن را میتوان توسعه “maser” تقویت میکروویو بوسیله گسیل برانگیخته تابش در محدوده فوتونی طیف امواج الکترومغناطیسی دانست
کاربرد لیزر در فیزیک و شیمی
اختراع لیزر و تکامل آن وابسته به معلومات پایه ای است که در درجه اول از رشته فیزیک و بعد از شیمی گرفته شده اند. بنابراین طبیعی است که استفاده از لیزر در فیزیک و شیمی از اولین کاربردهای لیزر باشند
رشته دیگری که در آن لیزر نه تنها امکانات موجود را افزایش داده بلکه مفاهیم کاملا جدیدی را عرضه کرده است طیف نمایی است. اکنون با بعضی از لیزرها می توان پهنای خط نوسانی را تا چند ده کیلوهرتز باریک کرد ( هم در ناحیه مرئی و هم در ناحیه فروسرخ ) و با این کار اندازه گیری های مربوط به طیف نمایی با توان تفکیک چند مرتبه بزرگی ( 3 تا 6) بالاتر از روش های معمولی طیف نمایی امکان پذیر می شوند. لیزر همچنین باعث ابداع رشته جدید طیف نمایی غیر خطی شد که در آن تفکیک طیف نمایی خیلی بالاتر از حدی است که معمولا با اثرهای پهن شدگی دوپلر اعمال می شود. این عمل منجر به بررسیهای دقیقتری از خصوصیات ماده شده است.
در زمینه شیمی از لیزر هم برای تشخیص و هم برای ایجاد تغییرات شیمیایی برگشت ناپذیر استفاده شده است. ( فوتو شیمی لیزری) به ویژه در فون تشخیص باید از روش های (پراکندگی تشدیدی رامان ) و ( پراکندگی پاد استوکس همدوس رامان ) (CARS) نام ببریم. به وسیله این روشها می توان اطلاعات قابل ملاحظه ای درباره خصوصیات مولکولهای چند اتمی به دست آورد ( یعنی فرکانس ارتعاشی فعال رامن - ثابتهای چرخشی و ناهماهنگ بودن فرکانس). روش CARS همچنین برای اندازه گیری غلظت و دمای یک نمونه مولکولی در یک ناحیه محدود از فضا به کار می رود. از این توانایی برای بررسی جزئیات فرایند احتراق شعله و پلاسما ( تخلیه الکتریکی) بهره برداری شده است.
شاید جالبتری کاربرد شیمیایی ( دست کم بالقوه ) لیزر در زیمنه فوتو شیمی باشد. اما باید در نظر داشته باشیم به خاطر بهای زیاد فوتونهای لیزری بهره برداری تجاری از فوتوشیمی لیزری تنها هنگامی موجه است که ارزش محصول نهایی خیلی زیاد باشد. یکی از این موارد جداسازی ایزوتوپها است.
کاربرد در زیست شناسی
از لیزر به طور روزافزونی در زیست شناسی و پزشکی استفاده می شود. اینجا هم لیزر می تواند ابزار تشخیص و یا وسیله برگشت ناپذیر مولکولهای زنده یک سلول و یا یک بافت باشد. ( زیست شناسی نوری و جراحی لیزری)
در زیست شناسی مهمترین کاربرد لیزر به عنوان یک وسیله تشخیصی است. ما در اینجا تکنیک های لیزری زیر را ذکر می کنیم :
الف) فلوئورسان القایی به وسیله تپهای فوق العاده کوتاه لیزر در DNA در ترکیب رنگی پیچیده DNA و در مواد رنگی موثر در فتوسنتز
ب) پراکندگی تشدیدی رامان به عنوان روشی برای مطالعه ملکولهای زنده مانند هموگلوبین و یا رودوپسین ( عامل اصلی در سازوکار بینایی)
ج) طیف نمایی همبستگی فوتونی برای بدست آوردن اطلاعاتی در مورد ساختار و درجه انبوهش انواع ملکولهای زنده
د) روشهای تجزیه فوتونی درخشی پیکوثانیه ای برای کاوش رفتار دینامیکی مولکولهای زنده در حالت برانگیخته
به ویژه باید از روشی موسوم به میکروفلوئورمتر جریان یاد کرد. در اینجا سلولهای پستانداران در حالت معلق مجبور می شوند که از یک اتاقک مخصوص جریان عبور کنند که در آنجا ردیف می شوند و سپس یکی یکی از باریکه کانونی شده لیزر یونی آرگون عبور می کنند. با قرار دادن یک آشکارساز نوری در جای مناسب می توان این کمیت ها را اندازه گیری کرد :
الف) نورماده ای رنگی که به یک جزء خاص تشکیل دهنده سلول یعنی DNA متصل ( که اطلاعاتی راجع بع مقدار آن جزء تشکیل دهنده سلول را به دست می دهد) امتیاز میکروفلوئورمتری جریان در این است که اندازه گیری ها را برای تعداد زیادی از سلولها در مدت زمان محدود میسر می سازد. به این وسیله می توانیم دقت خوبی برای اندازه گیری آماری داشته باشیم.
در زیست شناسی از لیزر برای ایجاد تغییر برگشت ناپذیر در ملکولهای زنده و یا اجزای تشکیل دهنده سلول هم استفاده می شود. به ویژه تکنیک های معروف به ریز - باریکه را ذکر می کنیم. در اینجا نور لیزر ( مثلا یک لیزر Ar+ تپی ) به وسیله یک عدسی شیئی میکروسکوپ مناسب در ناحیه ای از سلول با قطری در حدود طول موج لیزر (05 µm) کانونی می شود منظور اصلی از این تکنیک مطالعه رفتار سلول پس از آسیبی است که با لیزر در ناحیه خاصی از آن ایجاد شده است.
در زمینه پزشکی بیشترین کاربرد لیزرها در جراحی است ( جراحی لیزری) اما در بعضی موارد لیزر برای تشخیص نیز به کار می رود. ( استفاده بالینی از میکروفلوئورمتر جریان - سرعت سنجی دوپلری برای اندازه گیری سرعت خون - فلوئورسان لیزری - آندوسکوپی نای برای آشکارسازی تومورهای ریوی در مراحل اولیه
در جراحی از باریکه کانونی شده لیزر ( اغلب لیزر CO2 ) به جای چاقوی جراحی معمولی ( یا برقی ) استفاده می شود. باریکه فروسرخ لیزر CO2 به شدت به وسیله ملکولهای آب موجود در بافت جذب می شود و موجب تبخیر سریع این ملکولها و در نتیجه برش بافت می شود. برتریهای اصلی چاقوی لیزری را می توان به صورت زیر خلاصه کرد :
الف) دقت بسیار زیاد به ویژه هنگامی که باریکه با یک میکروسکوپ مناسب هدایت شود ( جراحی لیزر)
ب) امکان عمل در نواحی غیر قابل دسترس.. بنابراین عملا هر ناحیه از بدن را که با یک دستگاه نوری مناسب ( مثلا عدسی ها و آینه ها) قابل مشاهده باشد می توان به وسیله لیزر جراحی کرد.
ج) کاهش فوق العاده خونروی در اثر برش رگهای خونی به وسیله باریکه لیزر ( قطر رگی حدود 0/5 mm )
د) آسیب رسانی خیلی کم به بافتهای مجاور ( حدود چند میکرومتر) اما در مقابل این برتریها باید اشکالات زیر را هم در نظر داشت :
الف) هزینه زیاد و پیچیدگی دستگاه جراحی لیزری
ب) سرعت کمتر چاقوی لیزری
ج) مشکلات قابلیت اعتماد و ایمنی مربوط به چاقوی لیزری
با این اشاره اجمالی به جراحی لیزری اکنون می خواهیم به شرح مفصلتری از تعدادی از این کاربردها بپردازیم . در چشم بیماران مبتلا به مرض قند استفاده شده است در این مورد باریکه لیزر به وسیله عدسی چشم بر روی شبکیه کانونی می شود. پرتو سبز لیزر به شدت به وسیله گلبول های سرخ جذب می شود و اثر حرارتی حاصل باعث اتصال دوباره شبکیه یا انعقاد رگهای آن می شود. اکنون لیزر استفاده روزافزونی در گوش و حلق و بینی پیدا کرده است. استفاده از لیزر در این شاخه از جراحی جذابیت خاصی دارد. زیرا با اعضایی مانند نای - حلق و گوش میانی سروکار دارد که به علت عدم دسترسی به آن ها جراحی معمولی مشکل است. اغلب در این مورد لیزر همراه با یک میکروسکوپ استفاده می شود. همچنین لیزر برای جراحی داخل دهان نیز مفید است ( برای برداشتن غده های مخاطی ). امتیازات اصلی در اینجا جلوگیری از خونریزی و فقدان لختگی خون و درد پس از عمل جراحی و بهبود سریع بیمار است. لیزر همچنین اهمیت خود را در بهبود خونریزیهای سنگین در جهاز هاضمه ثابت کرده است. در این حالت باریکه لیزر ( معمولا لیزر نئودمیوم یا آرگون یونی ) به وسیله یک تار نوری مخصوص که در داخل یک آندوسکوپی داخلی قرار گرفته است پرتو لیزر را به ناحیه مورد معالجه هدایت می کند. لیزر همچنین در بیماری زنان مفید است درحالی که اغلب به همراه یک میکروسکوپ استفاده می شود. کاهش قابل ملاحظه درد و لخته شدن خون ارزش مجدد چاقوی لیزری را بیان می کند. در پوست درمانی اغلب از لیزر برای برداشتن خالها و معالجه امراض رگها استفاده می شود. بالاخزه استفاده از لیزرها در جراحی عمومی و جراحی غده امیدوار کننده است
پاورپوینت انواع آجر و مراحل ساخت آن
فهرست :
انواع آجر و مراحل ساخت آن
مقدمه
تاریخچه
انواع آجر در ایران قدیم
طبقه بندی آجرها
آجر رسی
انواع آجر غیر رسی و اشکال آن
انواع خاص آجر تولیدی در کشورهای اروپایی
طبقه بندی از لحاظ رنگ
انواع آجرها از نظر کیفیت
انواع آجرها از نظر شکل
مراحل ساخت آجر
آماده سازی مواد اولیه
پخت آجر
انواع کوره های آجر پزی
مقدمه :
آجرها گروهی از مصالح هستند که به صورت صنعتی تولید و جایگزین سنگ شده اند و در حقیقت سنگی ساخته دست بشر هستند، سنگی دگرگون که از تغییر وضعیت خشت پدید میآید. این گروه از مصالح که اولین تولید صنعتی و انبوه مصالح ساختمانی به دست بشر به شمار میآیند براساس نوع مواد اولیه، روند تولید و محل مصرف به انواع متنوعی تقسیم می شوند. آجرهای رسی که اولین و فراوان ترین آنها هستند قدمت چندهزار ساله دارند. با پیشرفت تکنولوژی و علم شیمی انواع بی شماری از آجرها با کیفیت های مختلف، ابعاد و شکل ظاهری متنوع راهی بازار مصرف شده اند.
در این مطلب در مورد انواع آجر و مراحل ساخت آنها بحث میشود ...
آلودگی محیط زیست و تاثیر گیاهان در جلو گیری از آن
آلودگی محیط زیست یکی از بزرگترین، یا حتی بزرگترین و حادترین معضل جهان امروز است. آسیبهای بیشمار ناشی از آلایندههای گوناگون بر سلامتی انسان، زیست بومها و انواع موجودات زنده، توجه دانشمندان و محققان نقاط مختلف دنیا را به خود جلب نموده است. اهمیت این موضوع به حدی است که این دهه را دهة محیط زیست نامگذاری کردهاند تا تأکید بیشتری بر جدی بودن مساله آلودگی محیط زیست و لزوم توجه به آن و ضرورت یافتن راهکارهایی جهت جلوگیری از افزایش این مشکل باشد.
در سال 1803، مالتوس، بزرگترین معضل بشریت را کمبود مواد غذایی دانست و هشدار داد که با توجه به روند فزایندة افزایش جمعیت کره زمین، به زودی به جایی خواهیم رسید که غذای کافی برای تغذیه همه انسانهای ساکن این کره وجود نخواهد داشت و امروز شاهدیم که طبق گزارشهای سازمان ملل، 800 میلیون گرسنه در جهان وجود دارند که قادر به بدست آوردن غذای مورد نیاز خود نیستند. بعد از مالتوس، عدهای دیگر که خود را نئومالتوسیان نامیدند، آلودگی محیط زیست را معضلی بزرگتر و جدی تر از مساله کمبود مواد غذایی دانستند، و متاسفانه، اخبار تکان دهندهای که در این زمینه بدست آمده و میآید این حقیقت تلخ را تایید می کند. برخی از اخبار و آمارهای ارائة شده از سوی سازمانهای معتبر جهانی را از نظر میگذرانیم:
فهرست مطالب
موضوع
آلودگی محیط زیست و تاثیر گیاهان در جلو گیری از آن
بررسی دو گیاه عشقه (Hedera colchica) و
کلم زینتی (Brassica oleracea) بعنوان تصفیه کننده هوا
v فهرست
فهرست 1
فصل اول 4
مقدمه 4
اهمیت موضوع پژوهش و پیشینه آن 4
1-2- آلودگی هوا و آلایندهها 15
1-2-2- آلایندههای گوگردی 20
1-2-3- آلایندههای نیتروژنی 20
1-2-4- ازن 21
1-2-5- فلوئور 22
1-2-6- پراکسی استیل نیترات (PAN) 23
1-2-7- بارانهای اسیدی 25
1-2-8- فلزات سنگین 26
1-3- اثرات آلودگی هوا بر گیاهان 30
1-3-1- عواملموثر برمیزان آسیبپذیری نسبت به آلودگی هوا 30
1-3-1-3- عوامل محیطی: 34
1-3-2- اثرات آلایندههای گوناگون بر گیاهان 37
1-3-2-2- اثرات آلایندههای نیتروژنی 41
1-3-2-3- اثرات زیست محیطی ازن 45
1-3-2-4- اثرات زیست محیطی فلوئور 47
1-3-2-5- اثر زیست محیطی پراکسی استیل نیترات (PAN) 53
1-3-2-6- اثرات زیست محیطی باران های اسیدی 55
1-3-2-7- اثرات زیست محیطی فلزات سنگین 58
1-3-3- اثرات آلودگی محیط بر روابط بین گونهای 61
1-3-4- اثرات آلودگی محیط بر جوامع گیاهی 65
1-3-5- پاسخهای تکاملی گیاهان نسبت به آلودگی 70
1-4- تاثیر گیاهان بر آلودگی محیط زیست 75
1-5- معرفی گونههای گیاهی مورد پژوهش 79
1-5-1- کلم زینتی؛ Brassica oleracea 79
1-5-2- عشقه؛ Hedera colchica 83
فصل دوم 88
مواد و روشها 88
2-1- سنجش رنگیزههای فتوسنتزی 90
2-1-1- سنجش کلروفیل 90
2-1-2- سنجش کاروتنوئیدها 91
2-2- سنجش فعالیت آنزیمها 93
2-2- 1- روش استخراج آنزیمی 93
2-2-2- سنجش فعالیت آنزیم کاتالاز 95
2-2-3- سنجش فعالیت آنزیم پراکسیداز 95
2-3- سنجش پروتئین 96
2-4- بررسی تشریحی 98
فصل سوم 100
نتایج 100
3-1- نتایج حاصل از سنجش میزان رنگیزه های فتوسنتزی 100
3-1-1- نتایج حاصل از سنجش میزان کلروفیل 100
3-1-1-1- نتایج حاصل از سنجش کلروفیل در گیاه کلم زینتی 100
3 – 1- 2- نتایج حاصل از سنجش میزان کاروتنوئیدها 102
3 – 1- 2- 1 – نتایج حاصل از سنجش غلظت کاروتنوئیدهای موجود در بافت برگی کلم زینتی 102
3- 1- 2- 2- نتایج حاصل از سنجش میزان کاروتنوئیدهای برگی در گیاه عشقه 103
3 – 2 – نتایج حاصل از سنجش میزان فعالیت آنزیم ها 104
3 – 2 – 1 – نتایج حاصل از سنجش فعالیت آنزیم کاتالاز 104
3-2-1-1- نتایج حاصل از سنجش میزان فعالیت کاتالازی در برگهای گیاه کلم زینتی 104
3 – 2 – 2 – نتایج حاصل از سنجش میزان فعالیت آنزیم پراکسیداز 106
3-2-2-1- نتایج حاصلاز سنجش فعالیت پراکسیدازیدربرگهای گیاه کلم زینتی 106
3 – 2 – 2 – 2 – نتایج حاصل از سنجش میزان فعالیت آنزیم پراکسیداز در گیاه عشقه 107
3 – 3 – نتایج حاصل از سنجش پروتئین 108
3 – 3 – 1 – نتایج حاصل از سنجش میزان پروتئین در برگهای گیاه کلم زینتی 108
3 – 3 – 2 – نتایج حاصل از سنجش غلظت پروتئین در برگ های گیاه عشقه 109
3 – 4 – نتایج حاصل از بررسی های تشریحی 110
فصل چهارم 111
بحث در نتایج 111
4 – 1 – اثر آلودگی هوا بر غلظت رنگیزه های فتوسنتزی 111
4 – 1 – 1 – اثر آلودگی هوا بر میزان کلروفیل 111
4 –1-2- اثر آلودگی هوا بر میزان کاروتنوئیدها 113
4 – 2 – اثر آلودگی هوا بر فعالیت آنزیم ها 114
4 – 3 – اثر آلودگی هوا بر میزان پروتئین 115
4 – 4 – اثر آلودگی هوا بر ساختار تشریحی 116
فاقد منابع
الگو و نظریه های الگوسازی
بیان مسأله
ضرورت و اهمیت تحقیق
اهداف تحقیق
فرضیه های تحقیق
پیش فرضهای تحقیق
محدودیت های تحقیق
تعریف واژه ها و اصطلاحات
دانشگاه به عنوان یک عامل اجرائی در آموزش و تربیت فرد وهدایت وی به سمت شهروندی موثر و مفید به حال جامعه ، دارای نقش موثر بوده و بدون تردید تامین کننده نیروی انسانی مورد نیاز جامعه درآینده خواهد بود . به همین دلیل امروزه در جوامع مختلف , دانشگاه ها از نظر کمی و کیفی رشد و گسترش یافته و تقاضا برای ورود به آنها روز به روز زیادتر می شود و تعداد کثیری دانشجو برای تحصیل و برخورداری از مزایای آن به دانشگاهها روی می آورند .
دانشگاه بعنوان یک نهاد تعلیم و تربیت از همه نهادهای اجتماعی پیچیده تر است . دانشگاه همانند سایر سازمان های رسمی بایستی با وظایف ساخت ، اداره و جهت دادن به ترکیب پیچیده ای از منابع انسانی در گیر گردد . بر خلاف اغلب سازمانهای رسمی تولید دانشگاه انسان است و این امر موجب پیدایش مسائل ویژه درمدیریت دانشگاه می گردد .
از جمله مسائلی که دانشگاه به عنوان یک سازمان با آن روبرو است مساله تعارض[1] و عدم موافقت هاست. فعالیتهای سازمانی مستلزم تعامل بین افراد وگروه های سازمان می باشد . در سازمان ها افراد مختلفی در رده های گوناگون مشغول انجام فعالیت ها و وظایف خود می باشند . لازمه انجام این فعالیت ها ارتباط دو جانبه یا چند جانبه افراد با همدیگر بوده که می توانند زمینه ساز ایجاد تعارض باشند
بنابراین یکی از عمده ترین و در عین حال غیر قابل اجتناب ترین مسائل در سازمان ها تعارض بین افراد و گروههای موجود در آنها می باشد .دانشگاه نیز از این امر مستثنی نیست . « اصولا خمیر مایه مدیریت نظامهای آموزشی با تعارض عجین است » (لی فام وهدویه2،( 1974 ) .)
باید به خاطر داشت که این وجود تعارض نیست که باعث اختلال و از هم پاشیدگی روابط در سازمان می شود بلکه مدیریت غیر اثر بخش تعارض ها است که سبب نتایج نامطلوب می شود . تعارض در حد معقول یک جنبه طبیعی و مطلوب در هر رابطه ای است و اگر مدیریت تعارض به شکل سازنده صورت گیرد بسیار ارزشمند خواهد بود ( کتزلز 3 و همکاران ، ترجمه کریمی ، 1378 ).
بنابراین سازمان ها بخصوص ( دانشگاه ها ) برای اینکه از حداکثر توان جسمانی و روانی و فکری کارکنان خود بهره گیرند باید اختلافات ، کشمکش ها و تعارضات را به گونه ای موثر و سودمند اداره کند . از کسانی که نقش مهمی در شناسایی ، هدایت و حل تعارضات در سازمان ها دارند ، مدیران آن سازمان ها می باشند . توانایی برخورد مدیران با تعارض و اداره آن در موفقیت و اثر بخشی کارکنان و سازمان های آنها اثر بسزایی دارد .
یکی از مهمترین عواملی که تعیین کننده توانایی مدیر در حل موثر تعارض است برخورداری او از هوش عاطفی[2] است. برخلاف آنچه که درگذشته تصور می شد و هوش شناختی را تنها عامل موفقیت افراد می دانستند امروزه هوش عاطفی را از عوامل تعیین کننده موفقـیت افراد در کار و زندگی می دانند (گلمن[3] ، 1995 ) .آنچه که امروزه هوش عاطفی نامیده می شود در اصل ، منبع اصلی انرژی ، قدرت ، آرزو و اشتیاق انسان است و درونی ترین ارزش ها و اهداف فرد را در زندگی فعال می سازد. با توسعه عاطفی فرد می آموزد که احساسات خود و دیگران را تایید کند و برای آنها ارزش قائل شود و بطور مناسب به آنها پاسخ گوید و در می یابد که عواطف در هر لحظه از روز اطلاعات حیاتی و سودمندی در اختیار او می گذارند . این واکنش قلبی است که نبوغ خلاق و شهود را شعله ور می سازد . فرد را با خود صادق می گرداند ، روابط اطمینان بخش برقرار می کند ، تصمیمات مهم را روشن می کند ، قطب نمای درونی برای زندگی و کار فراهم آورد و شخص را به پیش آمدهای غیر مترقبه و راه حل های موفقیت آمیز رهنمون می سازد ( کوپر[4] ، 1880 ، به نقل از عزیزی ،1377 ) .
تحقیقات نشان می دهند که حل تعارض در سازمان ها نیاز به ایجاد یک محیط مسالمت آمیز ، کاهش تبعیض وبرقراری عــدالت ، یادگیری مشارکتی ، پیــشگیری از خــشونت و تفــکر انتقـادی دارد ( کاترین[5] ، 1995 ) . مدیرانی می توانند چنین محیط هایی را خلق کنند که از هوش عاطفی بالایی برخوردار باشند .
مقدمه:
در این فصل به روش تحقیق، جامعه و نمونه تحقیق و متغیرهای تحت بررسی پرداخته شده، در ادامه ی روش های جمع آوری اطلاعات، ابزار و روش های اندازه گیری مورد بررسی قرار خواهند گرفت. و در پایان به روش های آماری مورد استفاده و ملاحظات اخلاقی اشاره شده است.
روش تحقیق
از آنجا که در این تحقیق رابطه سه متغیر هوش عاطفی، مهارت های ارتباطی و راهبردهای مدیریت تعارض و زیرمجموعه آنها بررسی می شود از انواع محاسبات همبستگی استفاده می شود. ضمناً متغیرهای تحقیق بین دو گروه مدیران آموزش و اجرایی مقایسه خواهد شد. به این ترتیب تحقیق حاضر از نوع همبستگی و علّی-مقایسه ای است.
جامعه آماری
تحقیق علمی با هدف شناخت یک پدیده در یک جامعه ی آماری انجام می شود. به این دلیل، موضوع تحقیق ممکن است متوجه صفات و ویژگی ها، کارکردها و متغیرهای آن باشد یا این که روابط بین متغیرها، صفات، کنش و واکنش و عوامل تأثیرگذار بر جامعه را مورد مطالعه قراردهد. 1
با توجه به قلمروی زمانی و مکانی این تحقیق و بر اساس گزارشات بخش اطلاعات و آمار وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری و اداره کل تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی، جامعه آماری این تحقیق را مدیران دانشکده ها و گروه های تربیت بدنی دانشگاه های دولتی و دانشگاه آزاد کشور که در دو بخش آموزشی و اجرایی که در فروردین ماه 1384 مشغول به کار بودند تشکیل می دهد که بر این اساس جامعه آماری شامل 121 عضو می باشد.
نمونه تحقیق
از آنجا که حجم جامعه آماری تقریباً بزرگ بوده و بررسی نظرات تمام افراد جامعه آماری به لحاظ زمان، هزینه اقتصادی و ... مقدور نمی باشد لذا با استفاده از تکنیک های آماری و فنون نمونه گیری می خواهیم به نمونه هایی دسترسی پیدا کنیم که استخراج نتایج از آن ها با اعتماد لازم همراه باشد.
بر این اساس و با توجه به ساختار جامعه یاد شده و با بررسی های به عمل آمده و به منظور افزایش دقت تصمیم بر آن شد که در پژوهش فوق برای انتخاب نمونه از شیوه ی نمونه گیری تصادفی ساده بدون جایگذاری سود جسته شود.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول ........................................................................................................ 1
مقدمه ......................................................................................................................... 2
زیربنای نظری تحقیق .................................................................................................. 5
تعارض و ماهیت آن ................................................................................................... 5
دیدگاه های متفاوت پیرامون تعارض سازمانی ............................................................. 9
دیدگاه سنتی ............................................................................................................. 9
دیدگاه کثرت گرا ................................................................................................... 10
دیدگاه تعامل گرا...................................................................................................... 10
تعارض و اثرات اصلی تعارض .................................................................................. 11
تعارض و جنبه های منفی آن .................................................................................... 11
تعارض و جنبه های مثبت آن .................................................................................... 12
انواع تعارض ............................................................................................................ 13
تعارض درون فردی.................................................................................................. 14
تعارض بین فردی .................................................................................................... 15
تعارض بین گروهی ................................................................................................. 15
تعارض بین سازمانی ................................................................................................ 16
علل ایجاد تعارض در سازمان ها ............................................................................... 16
تعارض و تغییر ......................................................................................................... 19
تعاض در اثربخشی سازمان ...................................................................................... 20
راهبردهای پیشگیری از تعارض ................................................................................ 20
راهکارهای رفع تعارض ............................................................................................ 21
سبک های مدیریت تعارض .................................................................................... 23
راهبردهای مدیریت تعارض .................................................................................... 24
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چانه زنی ................................................................................................................ 28
میانجی گری ......................................................................................................... 30
حکمیت.............................................................................................................. 30
خلاصه بحث تعارض .......................................................................................... 30
هوش عاطفی ....................................................................................................... 31
تعریف هوش عاطفی ........................................................................................... 32
ریشه های تاریخی هوش عاطفی ............................................................................ 34
اساس زیستی عواطف و هوش عاطفی ..................................................................... 36
دیدگاه های متفاوت پیرامون هوش عاطفی ............................................................. 38
هوش عاطفی از دیدگاه گاردنر ......................................................................... 38
هوش عاطفی از دیدگاه مایروسالوی ............................................................... 38
هوش عاطفی از دیدگاه بار- آن ................................................................... 38
ابعاد هوش عاطفی از دیدگاه بار-آن ............................................................... 40
هوش عاطفی از دیدگاه گلمن ............................................................ 40
مؤلفه های هوش عاطفی گلمن ................................................................... 41
مؤلفه خودآگاهی ................................................................................................... 41
مؤلفه مدیریت خود ..................................................................................... 42
مؤلفه آگاهی اجتماعی .................................................................................. 43
مؤلفه مهارت های اجتماعی .......................................................................... 44
مؤلفه خودانگیزی ........................................................................................... 46
توجه معاصر به هوش عاطفی .................................................................. 47
تقسیم بندی بر اساس IQ و EQ از دیدگاه جک بلوک .................. 48
نقش وراثت و محیط در هوش عاطفی....................................... 49
فهرست مطالب
عنوان صفحه
ویژگی های افراد با هوش عاطفی بالا و پائین .......................................................... 50
آموزش و یادگیری هوش عاطفی ........................................................ 52
هوش عاطفی در محل کار ................................................................................... 54
خلاصه بحث هوش عاطفی ............................................................................. 58
ارتباطات (مهارت های ارتباطی) ......................................................................... 59
چهارچوب مفهومی ارتباطات .................................................................. 60
هدف ارتباط .......................................................................................... 62
اهمیت ارتباطات ......................................................................................... 63
فرایند ارتباطات ......................................................................................... 64
انواع ارتباطات ............................................................................................ 66
مهارت های ارتباطی مدیران .................................................................. 66
تعریف مهارت های ارتباطی ......................................................................... 67
مهارت های ارتباطی و مؤلفه های آن ................................................................. 67
مهارت کلامی .................................................................................................................... 67
مهارت بازخورد ............................................................................................ 69
مهارت شنود مؤثر ............................................................................................. 70
خلاصه بحث ارتباطات .................................................................................... 71
الگو (مدل) ..................................................................................................... 72
نظریه های الگوسازی ..................................................................................... 73
انواع الگو (مدل)................................................................................................ 74
بیان مسأله .......................................................................................................... 76
اهمیت و ضرورت تحقیق ............................................................................ 78
اهداف تحقیق ............................................................................................. 80
فهرست مطالب
عنوان صفحه
هدف کلی تحقیق .................................................................................................... 80
اهداف .................................................................................................................... 80
فرضیه های تحقیق .................................................................................. 81
فرضیه های اصلی ............................................................................................. 81
فرضیه های فرعی .......................................................................................... 81
پیش فرضهای تحقیق ............................................................................................ 81
محدودیت های تحقیق ............................................................................... 82
تعریف واژه ها و اصطلاحات ......................................................................... 83
فصل دوم پیشینه تحقیق .............................................................................. 86
مقدمه .................................................................................................................. 87
تعارض
تحقیقات انجام شده در داخل کشور ....................................................... 87
تحقیقات انجام شده در خارج کشور ..................................................................... 91
هوش عاطفی
تحقیقات انجام شده در داخل کشور ................................................................ 97
تحقیقات انجام شده در خارج کشور ........................................................... 98
ارتباطات
تحقیقات انجام شده در داخل کشور ........................................................... 103
تحقیقات انجام شده در خارج کشور .................................................................. 107
نتیجه گیری از مرور ادبیات تحقیق ................................................................... 108
فصل سوم روش شناسی تحقیق ........................................................... 110
مقدمه................................................................................................................ 111
جامعه آماری .................................................................................................... 111
فهرست مطالب
عنوان صفحه
نمونه تحقیق ....................................................................................................... 111
انتخاب حجم نمونه لازم ..................................................................................... 112
متغیرهای تحقیق ................................................................................................... 113
ابزار و وسیله تحقیق ................................................................................................ 114
نحوه امتیاز دهی .................................................................................................... 114
پایایی پرسشنامه های تحقیق ................................................................................... 115
نحوه جمع آوری اطلاعات ................................................................................... 117
روش های آماری .............................................................................................. 117
رعایت مسائل اخلاقی .......................................................................................... 118
پاورپوینت انواع ترک های بتن و روش های ترمیم آن
فهرست :
انواع ترک های بتن و روش های ترمیم آن
انواع ترک ها:
ارائه شماتیک ترک ها:
علت بوجود آمدن کلی بعضی از ترکها و پی آمدهای ناشی از آن
طرق مختلف ترمیم ترکها
ب) بخیه زنی
پ) تـنـیـدن
ت) آرماتور گذاری
مواد تعمیری و مراحل تعمیر و مزایا و معایب مواد تعمیری و دستگاه های تزریق
مراحل تعمیر ترک ها با استفاده از روش تزریق گروت
تعمیر با رزین های اپوکسی
پر کردن ثقلی
مراحل تعمیر ترک ها با استفاده از روش تزریق رزین اپوکسی و فوم پلی یورتان و دستگاه های تزریق
آب بندی کردن سطح ترک
تزریق اپوکسی و پلی یورتان
دستگاه های تزریق
نتیجه گیری
مقدمه :
ترک ها را به انواع مختلف و به روش های ساده ای می توان شناسایی کرد :
بطور مثال دو قسمت ترک را که از هم جدا شده اند، با مقداری ملات گچ پر می کنیم طوری که فقط 2 قسمت جدا شده را پوشش دهد یعنی در ترک نفوذ نکند. پس از خشک شدن گچ چنانچه مشاهده شود که گچ از دیوار جدا شده است، نشان دهندۀ این است که سازه دچار نشست شدید می باشد.
روش دیگر این است که بر روی ترک و در قسمت جدا شدۀ آن یک نوار کاغذی نازک به ابعاد 3 ×30 سانتیمتر به شکل ضربدر نصب می کنیم، چنانچه کاغذ پاره شود نشاندهندۀ خطرناک بودن ترک است.
همچنین در نشست های خطرناک، کلاف پنجره ها دچار تغییر شکل می شوند و یا ممکن است گاهی ترک بخورند.
در این تحقیق انواع ترک های بتن و روش های ترمیم آن را بررسی میکنیم...
مالی شرکت تولید آب معدنی و خدمات رسانی آن
خلاصه شرکت:
این شرکت در سال 1381 تاسیس گردیده است . شرکت فوق در پی آن است که تولید آب معدنی وخدمات رسانی آن را مدنظر قرار دهد.
اضداد و اعضای شرکت عبارتند از:
مدیریت | کارشناس | تکنسین | کارگر ماهر | کارگر ساده | کل کارکنان |
1 | 4 | 3 | 10 | 15 | 45 |
زمین وساختمانهای شرکت به متر مربع عبارت است از:
زمین | سالن تولید | کل انبارها | کل زیربنا |
5500 | 1000 | 350 | 1585 |
ابتدای ورود شرکت اتاق نگهبانی میباشد وبعد از عبور از محوطه وفضای باز شرکت به ساختمانها وسوله های اداری و تشکیلاتی می رسیم که هر بخش فعالیت مربوط به خود را داراست مانند: دفتر امور اداری، امورکارگزینی، بازاریابی و...
مالکیت شرکت:
مالکیت این شرکت بر عهده 2 نفر از سهامداران میباشد که هر یک به میزان مساوی سرمایه گذاری کرده اند و به نسبت مساوی از سود بهره مند میشوند.
خلاصه هزینه های سرمایه گذاری جهت راه اندازی شرکت:
ازآنجایی که اجرای طرح از نظر وجه سرمایه گذاری در خور توجه است حمایت مالی به صورت جدی از این صنعت نه تنها لازم است بلکه ضروری میباشد و کمکهای مالی میتواند به صورت ارائه تسهیلات بانکی ارزان قیمت، کاهش نرخ مالیات، ارائه امکانات زیر بنایی طرح به صورت یارانه ای، طولانی کردن باز پرداخت تسهیلات بانکی، کمک درشناساندن محصول در بازارهای جهانی میباشد
اقلام اصلی | مبلغ به میلیون ریال |
سرمایه گذاری ثابت | 000/500/714 |
سرمایه گذاری در گردش | 000/100/47 |
زمین | 000/000/230 |
ساختمان | 000/800/252 |
تجهیزات | 000/800 |
هزینه های فنی وتاسیسات | 000/800/81 |
پیش بینی نشده | 000/400/8 |
جمع کل | 000/400/335/1 |
نرخ بازده مالی (درصد) شرکت به شرح زیر است
بدون واحد | واحد 30% سرمایه گذاری ثابت | واحد 60% سرمایه گذاری ثابت | ||
| سود 15% | سود 25% | سود 15% | سود 25% |
0/38 | 2/35 | 1/33 | 4/32 | 3/28 |
مکان شرکت وتسهیلات آن:
شرکت مذکور واقع در تهران کیلومتر 15 جاده مخصوص میباشد
تسهیلات شرکت عبارت است از دسترس به اتوبان وبزرگراه
از تسهیلات دیگر مجهز بودن شرکت به وسایل حمل ونقل سریع جهت حمل آب معدنی به سراسر نقاط تهران میباشد
خدمات شرکت:
شرکت فوق خدمات بسیاری را ارائه میکند که عبارت است از:
1-اب معدنی گاز دار: آبی است که پس از تصفیه های لازم وبسته بندی مقدار گاز آن برابر با مقدار گازی باشدکه آب در مظهر چشمه دارد
2-آب معدنی بدون گاز: آب معدنی است که پس از تصفیه و بسته بندی فاقد گاز کربنیک مازاد به مقدار لازم جهت نگاهداری املاح بی کربنات موجود و یا گازهای دیگر باشد
3-آب معدنی گاز دار شده: آب معدنی است که پس از تصفیه های لازم ازمنبع دیگری گاز کربونیک به آن اضافه شود
مقایسه رقابتی:
شرکت های رقیب درصدآن هستندکه فعالیت های خود را در زمینه کیفیت وقیمت آ بمعدنی بهتر کنند. شرکتهایی که با شرکت آب معدنی دماوند رقابت می کنند عبارتند از :آب معدنی ایران، آب معدنی سپیدان و..
همه شرکتهای ذکر شده به دنبال رضایت مشتری می باشند
یکی از دلایل موفقیت شرکت آب معدنی دماوند به دلیل رعایت کردن استاندارهای ملی وکسب استانداردهای مختلف ISO میباشد
نوع، شماره و موضوع استانداردهای تدوین شده شرکت به قرار زیر است
-2بررسی روند صادرات محصول از آغاز برنامه اول اقتصادی کشور وامکان توسعه صادران آن
میزان صادرات آب معدنی از آغاز برنامه اول توسعه اقتصادی کشور به شرح جدول شماره (5-2) زیر میباشد همانگونه که در جدول مذکور مشاهده میشود وسعت وپراکنش صادران آناز طیف وسیعی برخودار میباشد. اما متاسفانه از نظر کمی در مقایسه با صادرات جهانی آن سهم بسیار ناچیزی را دارا میباشد در صورتی که با صادرات محصول برخورد جدی گردد میتواند از یک روند جهشی بسیار خوبی برخوردار گردد.میزان صادرات آب معدنی کشور فرانسه با توجه به اینکه از نظر دارابودن میزان آب دهی چشمه های آب معدنی بیش از کشور نمی باشد دارای صادراتی معادل 3 میلیارد دلار در سال میباشد.
6-2 بررسی نیاز به محصول با اولویت صادرات تا پایان برنامه سوم
ایران از نظر کثرت چشمه های آب شیرین وگوارا که اکثر آنها ا زنظر کیفیت آب همردیف آبهای معدنی مهم دنیا می باشند پتانسیل بسیار خوبی را جهت تولید وبسته بندی وصادرات آب معدنی در کشور فراهم آورده است. در سال 1370 تعداد چشمه های حوزه های آبریز کشور 31600 عدد با میزان تخلیه آب 8/7 میلیارد متر مکعب بوده است در صورتی که بر برنامه ریزی انجام شده صرفا تا پایان برنامه سوم توسعه اقتصادی کشور 1 درصد از میزان آب تخلیه شده از چشمه های کشور را بتوان در بطری پر وبسته بندی نمود میزان تولید آب معدنی در سال به 9/3 میلیارد بطری(2لیتری) افزایش خواهد یافت در صورتی که با توجه به نیاز به بازارهای جهانی ایران صرفا 5 درصد از سهم صادرات آب معدنی فعلی جهان را به خود اختصاص دهد معادل 75/1 میلیارد لیتر یا معادل 2/1 میلیارد بطری 5/1 لیتری آب معدنی صادر خواهد نمود و با توجه به قیمت میانگین آبهای معدنی قابل عرضه در بازارهای جهانی که 8/0 دلار در هر بطری میباشد میزان درآمد ارزی ناشی از آن معادل حدود یک میلیارد دلار خواهد بود.
با توجه ظرفیت تولید واحدهای موجود آب معدنیکه 20میلیون لیتر در سال میباشد. جهت تولید وصادرات 2/1 میلیارد بطر 5/1 لیتری نیاز به بهره برداری از 60 واحد صنعتی تولید آب معدنی در کشور می باشیم که با توجه به حجم سرمایه مورد نیاز طرح وتسهیل در امر صادرات ووارد شدن به بازارهای جهانی آب پیشنهاد میگردد اجرای طرح از طریق سرمایه گذاری مشترک و یا بیع متقابل انجام گردد.
جامع بررسی و ارزیابی مدیریت پروژه و ارکان آن
دراوایل دهه 50میلادی،شخصی به نام «E.l DuPont de Nemours» باهمکاری نیروی دریایی امریکا یک کارمشترک مدیریت پروژه(باترکیب یک نموداربرنامه ریزی پروژه وجدول زمان بندی رایانه ای) رابه انجام رساندند.این دو کارخودرابا دو پروژه مجزا ودوتیم مستقل ولی باهدف یکسان آغازنمودند.هدف آنها بهینه نمودن برنامه ریزی،زمان بندی وهماهنگی پروژه هابود.هرچندنگرش آنها برپروژه ها شباهتی به یکدیگرنداشت ولی درنهایت به این جمع بندی رسیدندکه بایدنحوه برنامه ریزی وفنون زمان بندی خودرا به نحوی بهینه کنندتاازمنابع نیروی انسانی،مواد وابزارخود بتوانند بهترین استفاده راببرند.
سیستم DuPont،روش مسیربحرانی یاCPM نام گرفت.هدف این روش بهینه نمودن بازدهی، زمان بندی وهزینه های پروژه های مهندسی بود.با استفاده ازاین روش انجام پروژه هاتایک سوم وهزینه هانیزبه مقدارقابل توجهی کاهش یافت.درهمان هنگام،نیروی دریایی سیستمی رابرای برنامه ریزی وهماهنگی کارهای بیش از3000پیمانکاروشرکتهای طرف قراردادخودابداع نمود.این پیمانکاران وشرکتها مشغول تهیه وتولیدنوعی موشک زیردریایی مجهز به کلاهک اتمی به نامPolarisبودند.سیستم ابداعی ایشان فن بازنگری وارزشیابی برنامه یاPERTنام گرفت.بکارگیری این سیستم تولیدموشک فوق را2سال جلو انداخت.
موفقیت این دوسیستم،دیگران رابرآن داشت تاروشهای دیگری ابداع کنند نام برخی ازاین روشها عبارتنداز:
روش ارزیابی پروژه یا PEP، کمترین برآوردهزینه یا LESS، فن ازشیابی وبازنگری گرافیکی یا GERTواخیرا روش ترسیم پیشنیازی یاPDM.دوروشCPMوPDMبیشترین مقبولیت رادرمیان داشته اند.اولی درمیان مدیران ودومی درمیان تولیدکنندگان نرم افزار.این روشهای نموداری جایگزین نمودارمیله ای یاbar chart می گردند.روش نمودارمیله ای یک روش سنتی با ترکیب فازهای برنامه ریزی و زمان بندی است.روش برنامه ریزی شبکه ای یاگرافیکی وظیفه برنامه ریزی رااززمان بندی جدانموده تاکنترل ونظارت بهتری بر پروژه هاایجادشود.وظیفه برنامه ریزی منتج به نمودارشبکه یانمودار برنامه ریزی شده و وظیفه زمان بندی یک جریان محاسباتی دستی یا رایانه ای است که براساس نموداربرنامه ریزی بدست می آید.
توانمندیها (Capabilities) :
مجموعه ای ازتوانمندیهاباعث می شوند تادستابی به راهکارهای برترممکن شود.وجودیک مهارت باکمک نتیجه یا نتایجی که ازآن متصوراست شناسایی می شوند.
معیاری است که هرسازمان با کمک آن بطورکمی وکیفی می تواندتعیین کندکه آیا نتیجه مرتبط بایک توانمندی وجودداردیا میزان وجودآن چقدراست.شاخصهای کلیدی عملکرد، دستیابی به نتایج راتاییدمی کند.ممکن است یک راهکاربرتربه چند توانمندی وابسته باشد. وابستگی ممکن است این راهکارهای برترباشد،به این معنی که یک راهکارتاحدی به راهکار دیگروابسته باشد،درنتیجه حداقل یکی ازتوانمندیهای درون یک راهکاربرتربه وجود یک توانمندی درراهکاردیگروابسته است.گاهی وابستگی مشترک درمیان توانمندیهای راهکارهای برتروجوددارد.
توانمندیها بوسیله فرایندهای گروهی دسته بندی می شوند که به صورت زیربیان می گردند:
(IPECC): Initiating, Planing, Executing, Controlling, Closing processes
راهکارهای برتربه دوروش زیردسته بندی می گردند:
(SMCI) : Standardize , Measure ,Control ,Continuously Improve
(PPP) : Project ,Program ,Portfolio
پروژه : تلاشی موقتی است کخ برای ایجادیک محصول،نتیجه ویاخدمات منحصربه فرد صورت می پذیرد.
برنامه: گروهی ازپروژه های مرتبط که به دلیل منفعتی که ازمدیریت هماهنگ آنها حاصل می شودبه صورت هم راستای مدیریت می شوندونه جدا جدا.
پورتفولیو: به مجموعه ای ازپروژه هاویابرنامه ها یاکارهای مرتبط دیگری گفته می شود که برای تسهیل مدیریت اثربخش ودرجهت نیل به اهداف راهبردی دریک گروه قرارمی گیرند.
مدیریت پروژه: به کارگیری دانش،مهارتها،ابزاروتکنیکهادرفعالیتهای پروژه برای برطرف کردن نیازمندیهای آن.
مدیریت برنامه: مدیریت متمرکزوهماهنگ یک برنامه به منظوردستیابی به مزایاواهداف استراتژیک برنامه.
مدیریت پورتفولیو: یک فعالیت متمرکزمدیریت که شامل شناخت،اولویت بندی،توسعه،مدیریت وکنترل پروژه ها برنامه هاوسایرکارهای مرتبط برای دستیابی به اهداف استراتژیک خاص.
«فهرست مطالب»
تاریخچه مدیریت پروژه 8
تعاریف مدیریت پروژه 9
دلایل استفاده ازمدیریت پروژه 15
اقدامات مدیریتی 15
وظایف مدیریت پروژه 16
کاربردهای مدیریت پروژه 17
فوایدومحدودیتهای پروژه 20
فرایندهای پروژه 25
گروههای فرایند 25
تعامل بین فرایندها 27
فرایندهای عمده واصلی 28
فرایندهای فرعی وکمکی 29
فرایندهای اجرایی 30
فرایندهای کنترلی 31
فرایندهای اختتامی 32
نرم افزار(P3)Primavera Project Planner 34
مدل بلوغ سازمانی مدیریت پروژه(OPM3) 36
شناخت اجزای مدلOPM3 37
نتایج وشاخص کلیدی اندازه گیری(KPIS) 38
دسته بندی – نظراجمالی 38
دسته بندی PPP 42
دسته بندی SMCI 42
گامهایOPM3 بطور خلاصه 42
ورود به روندبهبود 43
خلاصه ونتیجه گیری 43
فرایند برنامه ریزی محدوده پروژه وورودیهای آن 47
ورودیهای برنامه ریزی محدوده 47
ابزارهاوتکنیکهای فرایند آغاز 47
خروجیهای فرایندآغاز 48
مدیریت محدوده پروژه 49
ابزارها وتکنیکهاوخروجیهای فرایندکنترل کلی تغییرات 49
فرایندکنترل کلی تغییرات 50
ورودیهای فرایندکنترل تغییرات 50
ابزارهاوتکنیکهای فراینداجرای برنامه پروژه 51
خروجیهای فراینداجرای برنامه پروژه 51
فراینداجرای برنامه پروژه 52
فرایندتهیه برنامه پروژه 53
مدیریت فرایندهای پروژه 53
ارتباط فرایندها 53
تشریح مفاهیم 55
واژه نامه انگلیسی – فارسی 57
فهرست منابع 58
«فهرست جداول»
شناخت ویژگیهای مهم پروژه 13-12
مراحل انجام پروژه 21
ایجاد چشم اندازبرای پروژه 22
چرخه حیات پروژه 23
بررسی مطالعه انواع آب گرم کن های خورشیدی موجود در ایران و طراحی بهینه آن
طرح دیدگاه و اهداف پروژه
مقدمه :
میزان انرژی خورشیدی دریافتی در ایران به طور متوسط حدود 18 مگا جول بر متر مربع در روز، یا حدود 1016 مگا جول در سال در سطح کشور تخمین زده می شود. این مقدار انرژی بیش از 4000 برابر کل انرژی مصرفی در کشور می باشد. با این مقدار انرژی دریافتی و داشتن زمین های مناسب برای استفاده از آفتاب و تکنولوژی نسبتاً ساده کاربردهای مختلف انرژی خورشیدی، می توان کلیه نیازهای انرژی کشور را با استفاده از انرژی خورشیدی تأمین کرد.
استفاده های انرژی خورشیدی که در ایران کاربرد دارند به شرح زیر مورد بررسی قرار گرفته اند:
الف . دستگاههایی که به طور مستقیم از نور خورشید استفاده می کنند :
1- تولید آب گرم مصرفی
2- گرمایش طبیعی ساختمانها
3- گرمایش غیر طبیعی ساختمانها
4- سرمایش ساختمانها
5- پخت غذا
6- خشک کردن میوه، سبزی و ماهی
7- نمک زدائی آب دریا
8- تولید انرژی الکتریکی به طریق تبدیل مستقیم
9- تولید انرژی الکتریکی از طریق تبدیل حرارتی (تبدیل غیر مستقیم)
ب. دستگاههائی که به طور غیر مستقیم از انرژی خورشید استفاده می نمایند :
1- سرمایش طبیعی ساختمانها و ذخیره سازی سرمای زمستان
2- تولید گاز متان با استفاده از فضولات حیوانی و کشاورزی
3- استفاده از انرژی باد
شرح مختصری از نحوه کار هریک از سیستم های فوق الذکر ارائه و هزینه ساخت و تولید و قیمت انرژی تولید شده هریک از آنها تعیین شده اند. مقایسه قیمت انرژی تولید شده در دستگاههای انرژی خورشیدی فوق الذکر با قیمت انرژی که از طریق سوختهای فسیلی متداول در کشور تولید می شود نشان می دهد که استفاده از انرژی خورشیدی اقتصادی نیست. علت اصلی اقتصادی نبودن استفاده از انرژی خورشیدی این است که مواد نفتی و برق در تمام نقاط کشور تقریباً به طور رایگان در اختیار مصرف کنندگان قرار دارند.
دلایل توجیهی برای استفاده از انرژی خورشیدی در کشور :
اقتصادی بودن نباید تنها دلیل استفاده از انرژی خورشیدی باشد. لازم است انرژی خورشیدی به دلیل زیر مورد توجه قرار گرفته و سرمایه گذاری های لازم برای کاربرد وسیع آن اعمال گردد:
1- اسراف در مواد غذایی، منابع طبیعی و هرچیزی توسط دین مبین اسلام نهی شده است. سوزاندن نفت، این نعمت بسیار ذیقیمت و محدود الهی، برای تولید آب گرم مصرفی (در دمای حدود 45 درجه سانتیگراد) ، تولید هوا و یا آب گرم برای گرمایش ساختمانها ( در دمای 50 تا 90 درجه سانتیگراد) و پختن غذا (در دماهای حدود 100 درجه سانتیگراد) اسرافی بس واضح است. سوزاندن سوختهای فسیلی برای کاربردهای فوق الذکر همان قدر اسراف و تبذیر (و در نتیجه ارتکاب گناه) است که سوزاندن گندم جهت تأمین همین نیازها می باشد. نفت، این نعمت خدادادی را می توان برای تولید دارو، مواد پلاستیکی و کودهای شیمیایی و غیره به کار گرفت.
2- استفاده از منابع نفتی در کشور باعث آلودگی هوا و آب و زمین شده است. وجود این آلودگی ها، به خصوص آلودگی هوا در شهرهای بزرگ مانند تهران سبب بیماریهای متعدد، مرگهای زودرس و به طور کلی پائین آمدن کارائی افراد شده است. لازم است که به خاطر حفظ سلامتی مردم آلودگی محیط زیست دقیقاً کنترل و مصرف این سوختهای فسیلی تقلیل یابد. انرژی خورشیدی یک منبع لایزال انرژی است که کمترین آلودگی ها را در محیط زیست به وجود می آورد.
3- سوزاندن سوختهای فسیلی و ایجاد دی اکسید کربن در سطح جهانی باعث بالا رفتن دمای اتمسفر زمین شده است. بالا رفتن دمای اتمسفر زمین وآب دریاها (که به طور یکنواخت نبوده و در قطبها بیشتر از استوا است) باعث آب شدن یخهای قطبی و بالا آمدن سطح آب اقیانوسها شده و ادامه این عمل فاجعه ای به مراتب اسفناک تر از کلیه طوفانها، سیلها و زمین لرزه ها را در برخواهد داشت. در مقایسه با کشورهای صنعتی که مصرف سوختهای فسیلی آنها بسیار زیاد است، ایران نقش زیادی در بالا بردن دی اکسید کربن در سطح جهانی و گرم شدن اتمسفر زمین ندارد. ولی توجه به این موضوع (که کشورهای صنعتی جهان تازه به فکر افتاده و در این مورد ابراز نگرانی می کنند) میتوان برای جمهوری اسلامی ایران وجهه ای بسیار عالی در محافل علمی و سیاسی جهان به وجود آورد.
4- تکنولوژی کاربردهای انرژی خورشیدی بسیار پیچیده نبوده که نیاز به استفاده از متخصصین خارجی داشته باشیم. در بسیاری از کاربردهای تکنولوژی لازم هم اکنون در کشور موجود است. در چند کاربرد (مانند ساختن فتوسل ها) می توان با همت مختصری تکنولوژی مربوطه را توسعه داد.
نسبت بین تابش مستقیم بر روی یک صفحه شیبدار و افقی
معمولا اطلاعات و آمارها مربوط به صفحه افقی است بنابراین ما یک نبست بین تابش صفحه افقی و شیبدار بدست می آوریم تا اطلاعات مربوط به صفحه افقی را به صفحه شیبدار تبدیل کنیم.
اندازه گیری تابش بر روی صفحات افقی می تواند به صورت لحظه ای یا بصورت مقادیر انتگرال گیری شده و در یک ساعت و یا یک روز باشد. با توج هبه شکل (3-4) می توان نسبت بین تابش مستقیم بر روی سطح شیبدار GbT و سطح افقی Gb را در هر لحظه به ترتیب محاسبه نمود.
(4-13)
(4-15)
Rb = نسبت بین تابش مستقیم بر روی صفحه شیبدار و افقی
شکل (3-4) تابش مستقیم بر روی سطوح افقی و شیبدار
بهترین مقدار زاویه سمت برای گردآورنده های خورشیدی ثابت برابر صفر می باشد.( )
بنابراین با توجه به روابط (3-6) و (3-7) می توان نوشت
(3-16)
میزان تابش خورشیدی بر روی صفحه افقی در سطح خارجی جو :
همانطور که قبلا گفته شد میزان تابش در سطح خارجی جو به مقدار بسیار ناچیزی در طول سال تغییر می کند، در حالیکه میزان تابش در روی زمین بستگی به عوامل متعددی دارد. میزان تابش کاملا نظری عبارت است از تابشی که در صورت فقدان جو به زمین می رسد یعنی در حقیقت با میزان تابش خورشید در سطح خارجی جو برابر می باشد.
با استفاده از رابطه زیر می توان میزان تابش انرژی خورشیدی بر روی یک صفحه در سطح خارجی جو در هر لحظه بدست آورد.
(3-17)
مقدار را می توان در حالت کلی از رابطه (3-4) بدست آورد. چنانچه صفحه افقی باشد به تبدیل می شود که باز مقدار آن از رابطه (3-6) بدست می آید رابطه بالا را می توان بصورت زیر نوشت :
فهرست مطالب
فصل 1 : طرح دیدگاه و اهداف پروژه .................................................................... 1
مقدمه........................................................................................................................ 2
اهداف کلی پروژه ..................................................................................................... 9
کارایی...................................................................................................................... 10
فصل 2 : بررسی آبگرمکن های خورشیدی........................................................... 12
معیارهای طراحی آبگرمکن خورشیدی................................................................... 13
سیستم Recirculation (pluse)............................................................................ 18
سیستم Drainout (Drain down ) ....................................................... 19
سیستم Drainback With Air Compressor................................................... 20
سیستم Drainback with liquid level control................................................ 22
سیستم Thermosyphon with electrically protected collecrtor............. 23
سیستم Drainout Thermosyphon................................................................... 25
سیستم Breadbox (batch).................................................................................. 26
سیستم Coil in Ttank , Warp Around , Tank in Tank............................ 28
سیستم External Heat Exchanger................................................................... 30
سیستم Darinback with load- side heat exchanger................................... 32
سیستم Drainback with Collector – Side Heat Exchanger.................... 34
سیستم Two – phase – Thermosyphon....................................................... 35
سیستم One Phase Thermosyphon................................................................ 36
نتایج و بررسی سیستم های خورشیدی متناسب با ایران ...................................... 38
فصل سوم : گرد آورنده های تخت خورشیدی..................................................... 46
صفحه پوشش.......................................................................................................... 50
فاصله هوایی............................................................................................................ 52
صفحات جاذب......................................................................................................... 53
طرحهای گوناگون صفحه جاذب و مجاری انتقال سیال.......................................... 54
سیال عامل .............................................................................................................. 60
عایقکاری.................................................................................................................. 61
قاب گرد آورنده ...................................................................................................... 63
رشته های سری و موازی...................................................................................... 64
فصل چهارم : اصول حاکم بر گرد آورنده های خورشیدی................................... 67
انتقال گرما به سیال................................................................................................. 68
جریان متلاطم و بدست آوردن ضریب انتقال گرما................................................. 69
جریان گذرا و بدست آوردن ضریب انتقال گرما.................................................... 70
جریان آرام و بدست آوردن ضریب انتقال گرما..................................................... 73
بیلان انرژی برای یک گردآورنده تخت خورشیدی نمونه....................................... 74
متوسط ماهانه انرژی خورشیدی جذب شده ......................................................... 76
اثرات وضعیت سطح جذب بر روی مقدار انرژی دریافتی ..................................... 80
توزیع دما در گردآورنده های تخت خورشیدی...................................................... 84
ضریب انتقال گرمای کل یک گردآورنده................................................................. 85
چگونگی تغییر ضریب اتلاف فوقانی بر اثر تغییر فاصله......................................... 88
توزیع دما بین لوله و ضریب بازدهی گردآورنده .................................................. 91
توزیع دما در جهت جریان....................................................................................... 99
ضریب اخذ گرما و ضریب جریان گرد آورنده .................................................... 100
میانگین دمای سیال و صفحه................................................................................. 103
طرحهای دیگر گردآورنده ..................................................................................... 104
فصل پنجم : طراحی یک نمونه گرد آورنده تخت ............................................... 107
منطقه طراحی.......................................................................................................... 109
مقدار آبگرم مصرفی.............................................................................................. 109
درجه حرارت آبگرم مصرفی................................................................................. 110
درجه حرارت آب ورودی به گرد آورنده ............................................................. 110
تعداد گرد آورنده ها و چگونگی نصب آنها به هم................................................. 110
زوایای حرکت خورشید.......................................................................................... 111
جهت تابش خورشید............................................................................................... 119
نسبت بین تابش مستقیم بر روی یک صفحه شیبدار واقعی .................................. 119
زاویه شیب گرد آورنده ها .................................................................................... 123
محاسبه مقدار متوسط ماهانه تابش روزانه رسیده به سطح گرد آورنده ............ 123
بدست آوردن طول روز ........................................................................................ 126
شکل گرد آورنده ................................................................................................... 127
جنس صفحه جاذب................................................................................................. 127
مشخصات رنگ...................................................................................................... 127
قطر و تعداد لوله ها در هر گرد آورنده ................................................................ 128
بدست آوردن دبی حجمی و جرمی........................................................................ 128
بدست آوردن عدد رینولدز در لوله ها................................................................... 129
بدست آوردن ضریب انتقال گرما........................................................................... 129
نوع پوشش............................................................................................................. 130
جنس قاب................................................................................................................ 130
نوع و ضخامت عایق............................................................................................... 130
دمای محیط............................................................................................................ 131
بدست آوردن انرژی مورد نیاز ............................................................................ 131
بدست آوردن ضریب اتلاف فوقانی........................................................................ 132
بدست آوردن اتلاف تحتانی.................................................................................... 132
بدست آوردن ضریب اتلاف کلی ........................................................................... 133
بدست آوردن سطح گرد آورنده ........................................................................... 133
فاصله بین لوله ها................................................................................................... 134
بدست آوردن بازدهی پره...................................................................................... 134
بدست آوردن بازدهی گرد آورنده ........................................................................ 134
بدست آوردن ضریب انتقال گرمای گرد آورنده .................................................. 134
محاسبه دمای خروجی سیال.................................................................................. 135
بدست آوردن بازدهی گرد آورنده ........................................................................ 135
مشخصات دستگاه طراحی شده ............................................................................ 136
منابع و مراجع ....................................................................................................... 138
ضمائم
مهندسی نرم افزار و روشهای آن
چکیده
با توجه به نیاز روز افزون به استفاده از کامپیوتر و ضرورت توسعه و فراگیری علوم و فنون مربوط به آن به ویژه در زمینه مهندسی نرم افزار و با توجه به فقدان مطالب و منابع در این زمینه، بر آن شدیم تا گامی هرچند کوچک اما سازنده در این زمینه برداریم. مطالبی که پیش روی دارید حاصل تحقیقات مطالعات و گردآوری نکات مهم و اساسی در زمینه توسعه مهندسی نرم افزار به روش RUP می باشد. امید است که حاصل تلاش مان موثر و مفید واقع شود.
فصل اول
مهندسی نرم افزار وروش های آن
1-1 مهندسی نرم افزار چیست ؟
مهندسی نرم افزار، مدیریت برای به نظم درآوردن وقاعده مند نمودن وابستگی ها وارتباطات همه جنبه های محصول نرم افزاری که درتمامی مراحل سیستم شنا سایی وتعیین می گردد ، می باشد .
درواقع مهندسی نرم افزارفرایند تولید نرم افزار براساس فهم مسائل ومشکلات ، دستیابی به راه حل ها ودستیابی به تئوریها ، روش ها وابزارهای مورد نیاز ودرانتها رسیدن به هدف مطلوب می باشد .
مهندسی نرم افزارباید درطول ساخت ، نگهداری توسعه وانفصال یک نرم افزار برهمه عملکردها نظارت داشته باشد .
2-1 ساخت یافتگی ومهندسی نرم افزارساخت یافته
در رهیافت طراحی نرم افزار بر اساس روش ساحت یافته، ابتدا به مسئله در حالت کلی نگاه می شود، آنگاه مسئله به قسمت های کوچکتر شکسته می شود، این کار آنقدر تکرار می گردد تا مسائل خرد شده به اندازه کافی قابل فهم و ساده باشند. این مراحل به تجزیه عملیاتی معروف است. بیشتر اجزاء (توابع) در این روش نیاز به داده ها دارند که در سیستم عملیات در بانک های اطلاعاتی نگهداری می شوند. در واقع در این روش داده ها و توابع عملیاتی از هم تفکیک می گردند. پس از حل مسائل کوچکتر و ترکیب آنها با هم، مسئله اصلی قال حل خواهد بود.
مشکل اساسی در این رهیافت این است که اگر مسائل پیچیده باشد، سیستم در نگهداری اطلاعات با مشکل مواجه می شود. اگر در این سیستم ها نیاز باشد که تغییری صورت گیرد، این تغییر در مکان های زیادی باید اعمال گردد. در این صورت مشکلات تقریباً بزرگی به وجود می آید.
مهندسی نرم افزار ساخت یافته نیز بر اصول ذکر شده فوق مبتنی است. از جمله متدلوژی های مهندسی نرم افزار می توان به دو روش
( (structured Systems Analysis & Design Method SSADM روش تحلیل و طراحی سیستم های ساخت یافته و (Jackson System Development) JSD توسعه سیستم جکسون، اشاره نمود.
3-1 شی ء گرایی و مهندسی نرم افزار شیء گرا
از دید شیء گرایی داده ها و توابع به هم مرتبط هستند و در یک ماژول قرار می گیرند. در واقع هریک از این ماژول ها که مجموعه داده ها و توابع هستند که شیء نامیده می شوند. اشیاء در دنیای واقعی نیز می توانند به وسیله دو چیز مشخص گردند (مشخصه و رفتار).
اصول بنیادی که در شیء گرایی با آن مواجه هستیم، اشیاء، کلاس ها و وراثت می باشند. ایده شیء گرایی نیز به دنیای مهندسی نرم افزار راه یافته است و بر این اساس روش های مختلف مهندسی نرم افزار به وجود آمده است. که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره نمود :
- (object Modeling Technique) OMT
- (Real – time Object – Oriented Modeling ) ROOM
-Object – Oriented Software Engineering ) OOSE)
-(Unified Modeling Language) UML
بدلیل آنکه از UML در مراحل توسعه نرم افزار (RUP) استفاده می گردد، در این قسمت جا دارد که در مورد UML توضیحات بیشتری بدهیم.
4-1 معرفی Unified Modeling Language
در میانه دهه نود، سه روش وجود داشت که از بقیه قویتر به نظر می رسید. این سه زبان که شروع به همگرایی کرده بودند، هریک دارای عناصری از دو روش دیگر نیز بود و دارای توانایی های منحصر بفردی نیز بودند :
- Booch برای طراحی و پیاده سازی عالی به نظر می رسید. گرچه روش بوچ خیلی قوی بود ولی علائم زبان به سختی درک می شد.
- OMT (تکنیک مدل سازی اشیاء) برای تجزیه و تحلیل بسیار عالی بود و بهترین روش برای سیستم های اطلاعاتی دارای داده های حساس به نظر می رسید.
- OOSE (مهندسی نرم افزار به روش شیء گرا) به عنوان یک مزیت به مدل Use Case معروف است. Use Case تکنیک توانمندی برای درک رفتار کل سیستم هستند. (محدوده ای که شیء گرایی به طور سنتی در آن ضعیف بود)
در سال 1994 Gim Rumbaugh تاسیس کننده OMT و در سال 1995 Ivar Jacobson بنیانگذار OOSE هم به گروه Booch در شرکت Rational پیوست. بدین ترتیب گروه سه نفر بوچ ، رامبو و جاکوبسن مدل یکپارچه UML را به وجود آوردند.
UML یک زبان استاندارد برای مدل سازی اشیاء در توسعه سیستم های شی ء گرا می باشد. UML از ترکیب و اتحاد سه متدلوژی و طراحی شیء گرای فوق به وجود آمده است.
هدف اصلی UML ایجاد یک زبان مشترک برای مهندسان و تولیدکنندگان نرم افزار در تحلیل و طراحی سیستم های شیء گراست.
5-1 تصورات غلط در رابطه با Rational Unified Process
علی رغم آنکه اغلب افراد تصور می کنند RUP یک متدلوژی و یا روش مهندسی نرم افزار است، باید اظهار داشت که این تصور و برداشت کاملاً نادرست می باشد.
RUP خود یک مدل از مهندسی نرم افزار است که بر تکرار و توسعه استوار است و هریک از متدها می تواند در قالب این مدل تکرار و توسعه نقش بگیرد. چنانچه قبلاً اظهار شد UML به عنوان زبان یکپارچه ساز و روشی شی ء گرا در مدل RUP استفاده می گردد. در واقع RUP استفاده می گردد. در واقع RUP رویکردها، وظایف و مسئولیت ها را در یک سازمان توسعه یافته نظام دهی می کند و هدف آن تضمین تولید محصول نرم افزاری خروجی با کیفیت بالا و منطبق بر نیازمندی های کاربران در زمان و هزینه پیش بینی شده می باشد. در واقع RUP پروسه تولید است و توسط شرکت نرم افزاری Rational پشتیبانی می گردد.
-3 فاز Elaboration
هدف از این فاز تعیین خط مشی معماری سیستم برای تهیه یک اساس و بنیان پایدار برای طراحی و پیاده سازی در فاز بعدی یعنی فاز Constrution می باشد. معماری سیستم به واسطه توجه نیازمندی های پایدار و تخمینی از ریسک ها توسعه و رشد می یابد.
دید کلی در ابتدای این فاز (Elaboration) شامل موارد زیر می باشد :
اطمینان از پایداری و ثبات معماری، نیازمندی ها و طراح ها به اندازه کافی و کاهش خطرات و ریسک ها در مورد تعیین هزینه ها و زمان تا حد امکان تا فرآیند توسعه، باید تکامل یابد. برای بیشتر پروژه ها گذر از این گلوگاه ها و بدست آوردن مفاهیم شفاف نیاز به صرف هزینة بالا دارد. گاهی اوقات هم برخی از معمارها و ساختارها ذاتاً دارای خطرات و ریسک های زیادی هستند.
شناسایی همه ریسک های مهم وابسته به ساختار و معماری پروژه
پایداری خط مشی های معماری که برگرفته از شناسایی سناریوهای اساسی و مهم معماری هستند که عموماً همراه با ریسک ها و خطرات زیادی می باشند.
برای آنکه بتوان یک نمونه با کیفیت مناسب برای Componentها ساخت و همچنین از ریسک های احتمالی جلوگیری نمود باید موارد زیر را مورد توجه رار داد.
1- به وجود آوردن تعادل بین طراحی و نیازمندیها
2- استفاده مجدد از کامپوننتها
3- امکان استفاده برنامه برای مشتریان و کاربران ناحیه سیستم
نشان دادن معماری خط مشی هایی که نیازمندی های سیستم را در یک محدوده زمانی و به همراه هزینه های مناسب و معمول، پشتیبانی کند.
برپایی یک محیط حمایتی، به منظور دستیابی به این ذهنیت مقدماتی، خیلی مهم است که محیطی را فراهم نماییم که پروژه ما را حمایت و پشتیبای کند؛ این کار مستلزم خلق یک حالت توسعه یافته و به وجود آوردن نمونه ها و راهنماها و فراهم نمودن ابزارهای مناسب می باشد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول
مهندسی نرم افزار و روشهای آن 7
1-1 مهندسی نرم افزارچیست ؟ 7
2-1 ساخت یافتگی ومهندسی نرم افزارساخت یافته 7
3-1 شیء گرایی ومهندسی نرم افزار شیء گرا 8
4-1 معرفی Unified Modeling Language 8
5-1 تصورات غلط دررابطه با Rational Unified Process 9
فصل دوم
مقدمه ای بر( RUP)RationalUnified Process 11
1-2 RUP چیست ؟ 11
2-2 اصول ضروری RationalUnified Process 11
3-2 RUP وچرخه تکرار 12
4-2 فازها، اهداف ونکات اصلی 14
- فازشروع ( Inception ) 14
- فازشناخت ( Elaboration ) 15
- فازساخت (Constructin) 15
- فازانتقال ( Transition ) 15
5-2 نکات اصلی 15
- چهارعنصراصلی مدل سازی 15
6-2 نقش ها، فعالیت ها ومحصولات وجریان های کاری 16
- نقش ها(Roles ) 16
- فعالیت ها(Activites) 16
- محصولات (Artifacts ) 17
- جریان های کاری (Workflows ) 17
7-2 عناصردیگرموجود در RUP 17
8-2 ساختارایستای RUP 18
9-2 اصول RUP (جریان کاری ) 18
10-2 تعریف کلی RUP 19
11-2 چگونه می توان از RUPنهایت استفاده راکرد 19
12-2 مواردضروری دریک پروژه RUP 20
1-12-2 توسعه دید ونگرش 20
2-12-2 مدیریت برای اهداف 21
3-12-2 شناسایی وامکان سنجی ریسک ها 22
4-12-2 عوامل مورد پیگیری 22
5-12-2 امتحان کردن حالت تجاری 22
6-12-2 طراحی معماری قطعات سیستم 23
7-12-2 مراحل ساخت وآزمایش محصول 24
8-12-2 تصحیح وبازبینی نتیجه ها 24
9-12-2 مدیریت وکنترل تغییرات 24
10-12-2 مهیا کردن پشتیبانی ازکاربر 25
13-2 چرخه اصلی Rational Unified Process 25
1-13-2 تصورغلط 25
2-13-2 نکته مهم 26
3-13-2 جریان های کاری غیرثابت 27
فصل سوم
فازهای RUP 28
1-3 مقدمه 28
2-3 فاز Inception 28
1-2-3 فعالیت های لازم وضروری درفاز Inception 29
2-2-3 حیاتی ترین نکات (گلوگاه ها) درچرخۀ حیات Inception 30
3-2-3- ارزیابی معیارها وضوابط 30
4-2-3 خروجی های الزامی فاز Inception 31
5-2-3 طرح توسعه نرم افزار (Software Development Plan ) 31
6-2-3 خروجی های اختیاری فاز Inception 33
3-3 فاز Elaboration 33
1-3-3 فعالیت های ضروری درفاز Elaboration 34
2-3-3 ساختارچرخه حیات فاز Elaboration 35
3-3-3 ارزیابی معیارها 35
4-3-3 محصولات وخروجی های الزامی این فاز 36
5-3-3 خروجی های اختیاری این فاز 38
4-3 فازساخت Construction 39
1-4-3 ذهنیت مقدماتی ازفاز Constructin 39
2-4-3 فعالیت های ضروری درفاز Constructin 40
3-4-3 نکات مهم درفاز Constructin 40
4-4-3 معیارارزیابی 40
5-4-3 خروجی های الزامی فاز Constructin 41
6-4-3 خروجی های اختیاری فاز Constructin 42
5-3 فاز انتقال Transition 42
1-5-3 فعالیت های ضروری فاز Transition 44
2-5-3 ارزیابی معیارها 44
3-5-3 خروجی های فاز Transition 45
منابع و مأخذ 47