مهندسی نرم افزار و روشهای آن
چکیده
با توجه به نیاز روز افزون به استفاده از کامپیوتر و ضرورت توسعه و فراگیری علوم و فنون مربوط به آن به ویژه در زمینه مهندسی نرم افزار و با توجه به فقدان مطالب و منابع در این زمینه، بر آن شدیم تا گامی هرچند کوچک اما سازنده در این زمینه برداریم. مطالبی که پیش روی دارید حاصل تحقیقات مطالعات و گردآوری نکات مهم و اساسی در زمینه توسعه مهندسی نرم افزار به روش RUP می باشد. امید است که حاصل تلاش مان موثر و مفید واقع شود.
فصل اول
مهندسی نرم افزار وروش های آن
1-1 مهندسی نرم افزار چیست ؟
مهندسی نرم افزار، مدیریت برای به نظم درآوردن وقاعده مند نمودن وابستگی ها وارتباطات همه جنبه های محصول نرم افزاری که درتمامی مراحل سیستم شنا سایی وتعیین می گردد ، می باشد .
درواقع مهندسی نرم افزارفرایند تولید نرم افزار براساس فهم مسائل ومشکلات ، دستیابی به راه حل ها ودستیابی به تئوریها ، روش ها وابزارهای مورد نیاز ودرانتها رسیدن به هدف مطلوب می باشد .
مهندسی نرم افزارباید درطول ساخت ، نگهداری توسعه وانفصال یک نرم افزار برهمه عملکردها نظارت داشته باشد .
2-1 ساخت یافتگی ومهندسی نرم افزارساخت یافته
در رهیافت طراحی نرم افزار بر اساس روش ساحت یافته، ابتدا به مسئله در حالت کلی نگاه می شود، آنگاه مسئله به قسمت های کوچکتر شکسته می شود، این کار آنقدر تکرار می گردد تا مسائل خرد شده به اندازه کافی قابل فهم و ساده باشند. این مراحل به تجزیه عملیاتی معروف است. بیشتر اجزاء (توابع) در این روش نیاز به داده ها دارند که در سیستم عملیات در بانک های اطلاعاتی نگهداری می شوند. در واقع در این روش داده ها و توابع عملیاتی از هم تفکیک می گردند. پس از حل مسائل کوچکتر و ترکیب آنها با هم، مسئله اصلی قال حل خواهد بود.
مشکل اساسی در این رهیافت این است که اگر مسائل پیچیده باشد، سیستم در نگهداری اطلاعات با مشکل مواجه می شود. اگر در این سیستم ها نیاز باشد که تغییری صورت گیرد، این تغییر در مکان های زیادی باید اعمال گردد. در این صورت مشکلات تقریباً بزرگی به وجود می آید.
مهندسی نرم افزار ساخت یافته نیز بر اصول ذکر شده فوق مبتنی است. از جمله متدلوژی های مهندسی نرم افزار می توان به دو روش
( (structured Systems Analysis & Design Method SSADM روش تحلیل و طراحی سیستم های ساخت یافته و (Jackson System Development) JSD توسعه سیستم جکسون، اشاره نمود.
3-1 شی ء گرایی و مهندسی نرم افزار شیء گرا
از دید شیء گرایی داده ها و توابع به هم مرتبط هستند و در یک ماژول قرار می گیرند. در واقع هریک از این ماژول ها که مجموعه داده ها و توابع هستند که شیء نامیده می شوند. اشیاء در دنیای واقعی نیز می توانند به وسیله دو چیز مشخص گردند (مشخصه و رفتار).
اصول بنیادی که در شیء گرایی با آن مواجه هستیم، اشیاء، کلاس ها و وراثت می باشند. ایده شیء گرایی نیز به دنیای مهندسی نرم افزار راه یافته است و بر این اساس روش های مختلف مهندسی نرم افزار به وجود آمده است. که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره نمود :
- (object Modeling Technique) OMT
- (Real – time Object – Oriented Modeling ) ROOM
-Object – Oriented Software Engineering ) OOSE)
-(Unified Modeling Language) UML
بدلیل آنکه از UML در مراحل توسعه نرم افزار (RUP) استفاده می گردد، در این قسمت جا دارد که در مورد UML توضیحات بیشتری بدهیم.
4-1 معرفی Unified Modeling Language
در میانه دهه نود، سه روش وجود داشت که از بقیه قویتر به نظر می رسید. این سه زبان که شروع به همگرایی کرده بودند، هریک دارای عناصری از دو روش دیگر نیز بود و دارای توانایی های منحصر بفردی نیز بودند :
- Booch برای طراحی و پیاده سازی عالی به نظر می رسید. گرچه روش بوچ خیلی قوی بود ولی علائم زبان به سختی درک می شد.
- OMT (تکنیک مدل سازی اشیاء) برای تجزیه و تحلیل بسیار عالی بود و بهترین روش برای سیستم های اطلاعاتی دارای داده های حساس به نظر می رسید.
- OOSE (مهندسی نرم افزار به روش شیء گرا) به عنوان یک مزیت به مدل Use Case معروف است. Use Case تکنیک توانمندی برای درک رفتار کل سیستم هستند. (محدوده ای که شیء گرایی به طور سنتی در آن ضعیف بود)
در سال 1994 Gim Rumbaugh تاسیس کننده OMT و در سال 1995 Ivar Jacobson بنیانگذار OOSE هم به گروه Booch در شرکت Rational پیوست. بدین ترتیب گروه سه نفر بوچ ، رامبو و جاکوبسن مدل یکپارچه UML را به وجود آوردند.
UML یک زبان استاندارد برای مدل سازی اشیاء در توسعه سیستم های شی ء گرا می باشد. UML از ترکیب و اتحاد سه متدلوژی و طراحی شیء گرای فوق به وجود آمده است.
هدف اصلی UML ایجاد یک زبان مشترک برای مهندسان و تولیدکنندگان نرم افزار در تحلیل و طراحی سیستم های شیء گراست.
5-1 تصورات غلط در رابطه با Rational Unified Process
علی رغم آنکه اغلب افراد تصور می کنند RUP یک متدلوژی و یا روش مهندسی نرم افزار است، باید اظهار داشت که این تصور و برداشت کاملاً نادرست می باشد.
RUP خود یک مدل از مهندسی نرم افزار است که بر تکرار و توسعه استوار است و هریک از متدها می تواند در قالب این مدل تکرار و توسعه نقش بگیرد. چنانچه قبلاً اظهار شد UML به عنوان زبان یکپارچه ساز و روشی شی ء گرا در مدل RUP استفاده می گردد. در واقع RUP استفاده می گردد. در واقع RUP رویکردها، وظایف و مسئولیت ها را در یک سازمان توسعه یافته نظام دهی می کند و هدف آن تضمین تولید محصول نرم افزاری خروجی با کیفیت بالا و منطبق بر نیازمندی های کاربران در زمان و هزینه پیش بینی شده می باشد. در واقع RUP پروسه تولید است و توسط شرکت نرم افزاری Rational پشتیبانی می گردد.
-3 فاز Elaboration
هدف از این فاز تعیین خط مشی معماری سیستم برای تهیه یک اساس و بنیان پایدار برای طراحی و پیاده سازی در فاز بعدی یعنی فاز Constrution می باشد. معماری سیستم به واسطه توجه نیازمندی های پایدار و تخمینی از ریسک ها توسعه و رشد می یابد.
دید کلی در ابتدای این فاز (Elaboration) شامل موارد زیر می باشد :
اطمینان از پایداری و ثبات معماری، نیازمندی ها و طراح ها به اندازه کافی و کاهش خطرات و ریسک ها در مورد تعیین هزینه ها و زمان تا حد امکان تا فرآیند توسعه، باید تکامل یابد. برای بیشتر پروژه ها گذر از این گلوگاه ها و بدست آوردن مفاهیم شفاف نیاز به صرف هزینة بالا دارد. گاهی اوقات هم برخی از معمارها و ساختارها ذاتاً دارای خطرات و ریسک های زیادی هستند.
شناسایی همه ریسک های مهم وابسته به ساختار و معماری پروژه
پایداری خط مشی های معماری که برگرفته از شناسایی سناریوهای اساسی و مهم معماری هستند که عموماً همراه با ریسک ها و خطرات زیادی می باشند.
برای آنکه بتوان یک نمونه با کیفیت مناسب برای Componentها ساخت و همچنین از ریسک های احتمالی جلوگیری نمود باید موارد زیر را مورد توجه رار داد.
1- به وجود آوردن تعادل بین طراحی و نیازمندیها
2- استفاده مجدد از کامپوننتها
3- امکان استفاده برنامه برای مشتریان و کاربران ناحیه سیستم
نشان دادن معماری خط مشی هایی که نیازمندی های سیستم را در یک محدوده زمانی و به همراه هزینه های مناسب و معمول، پشتیبانی کند.
برپایی یک محیط حمایتی، به منظور دستیابی به این ذهنیت مقدماتی، خیلی مهم است که محیطی را فراهم نماییم که پروژه ما را حمایت و پشتیبای کند؛ این کار مستلزم خلق یک حالت توسعه یافته و به وجود آوردن نمونه ها و راهنماها و فراهم نمودن ابزارهای مناسب می باشد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول
مهندسی نرم افزار و روشهای آن 7
1-1 مهندسی نرم افزارچیست ؟ 7
2-1 ساخت یافتگی ومهندسی نرم افزارساخت یافته 7
3-1 شیء گرایی ومهندسی نرم افزار شیء گرا 8
4-1 معرفی Unified Modeling Language 8
5-1 تصورات غلط دررابطه با Rational Unified Process 9
فصل دوم
مقدمه ای بر( RUP)RationalUnified Process 11
1-2 RUP چیست ؟ 11
2-2 اصول ضروری RationalUnified Process 11
3-2 RUP وچرخه تکرار 12
4-2 فازها، اهداف ونکات اصلی 14
- فازشروع ( Inception ) 14
- فازشناخت ( Elaboration ) 15
- فازساخت (Constructin) 15
- فازانتقال ( Transition ) 15
5-2 نکات اصلی 15
- چهارعنصراصلی مدل سازی 15
6-2 نقش ها، فعالیت ها ومحصولات وجریان های کاری 16
- نقش ها(Roles ) 16
- فعالیت ها(Activites) 16
- محصولات (Artifacts ) 17
- جریان های کاری (Workflows ) 17
7-2 عناصردیگرموجود در RUP 17
8-2 ساختارایستای RUP 18
9-2 اصول RUP (جریان کاری ) 18
10-2 تعریف کلی RUP 19
11-2 چگونه می توان از RUPنهایت استفاده راکرد 19
12-2 مواردضروری دریک پروژه RUP 20
1-12-2 توسعه دید ونگرش 20
2-12-2 مدیریت برای اهداف 21
3-12-2 شناسایی وامکان سنجی ریسک ها 22
4-12-2 عوامل مورد پیگیری 22
5-12-2 امتحان کردن حالت تجاری 22
6-12-2 طراحی معماری قطعات سیستم 23
7-12-2 مراحل ساخت وآزمایش محصول 24
8-12-2 تصحیح وبازبینی نتیجه ها 24
9-12-2 مدیریت وکنترل تغییرات 24
10-12-2 مهیا کردن پشتیبانی ازکاربر 25
13-2 چرخه اصلی Rational Unified Process 25
1-13-2 تصورغلط 25
2-13-2 نکته مهم 26
3-13-2 جریان های کاری غیرثابت 27
فصل سوم
فازهای RUP 28
1-3 مقدمه 28
2-3 فاز Inception 28
1-2-3 فعالیت های لازم وضروری درفاز Inception 29
2-2-3 حیاتی ترین نکات (گلوگاه ها) درچرخۀ حیات Inception 30
3-2-3- ارزیابی معیارها وضوابط 30
4-2-3 خروجی های الزامی فاز Inception 31
5-2-3 طرح توسعه نرم افزار (Software Development Plan ) 31
6-2-3 خروجی های اختیاری فاز Inception 33
3-3 فاز Elaboration 33
1-3-3 فعالیت های ضروری درفاز Elaboration 34
2-3-3 ساختارچرخه حیات فاز Elaboration 35
3-3-3 ارزیابی معیارها 35
4-3-3 محصولات وخروجی های الزامی این فاز 36
5-3-3 خروجی های اختیاری این فاز 38
4-3 فازساخت Construction 39
1-4-3 ذهنیت مقدماتی ازفاز Constructin 39
2-4-3 فعالیت های ضروری درفاز Constructin 40
3-4-3 نکات مهم درفاز Constructin 40
4-4-3 معیارارزیابی 40
5-4-3 خروجی های الزامی فاز Constructin 41
6-4-3 خروجی های اختیاری فاز Constructin 42
5-3 فاز انتقال Transition 42
1-5-3 فعالیت های ضروری فاز Transition 44
2-5-3 ارزیابی معیارها 44
3-5-3 خروجی های فاز Transition 45
منابع و مأخذ 47
مکانیک-اندازه گیری
چشم انداز
تمامی مهندسین ( بدون توجه به اینکه در چه شاخه ای کار می کنند )پیوسته با مسائل اندازه گیری روبرو هستند . مسائلی نظیر اندازه گیری جرم ، نیرو ، دما ، مقدار یک جریان الکتیرکی ، طول ،زاویه و غیره و یا مسائلی مربوط به اثرات جمعی از آنها .نتایج این قبیل اندازه گیری ها خط مشیی را به مهندس نشان می دهد و اطلاعاتی را فراهم می کند که می توان بر اساس آنها تصمیم گرفت .
این قبیل اندازه گیری ها بخشی از علم متالوژی را شکل می دهد به خصوص مربوط به مهندسان مکانیک یا مهندسان تولید می شوند چرا که با اندازه گیری طول و زوایا ارتباطند .
در این بین طول یکی از اجزاء مهم اندازه گیری است و با کاربرد خاصی از اندازه گیری خطی می توان اندازه گیری زاویه را نز انجام داد.
در حقیقت مقصود از اندازه گیری حصول وسیله ای است برای کمک به تصمیم گیری هر چه بهتر. البته باید گفت که اندازه گیری تا زمانی بر اساس دقت قابل قبولی نباشد یک اندازه گیری کامل نخواهد بود.اگر چه هیچ اندازه گیری دقیق نیست اما ذکر دقت در اندازه گیری به ابعاد اندازه گیری بسیار مفید است. می دانیم عضو لاینفک اندازه گیری است و گریزی از آن نیست ولی به حد اقل رساندن آن ممکن است. در این جا مثالی آورده می شود: فرض کنید که یک اپراتور در اختیار دارید و اندازه اسمی آن 30 mm است. آیا بیان اندازۀ اپراتور به تنهایی کافی است؟ حال اطلاعات زیر را در نظر می گیریم:
(a : خطای اندازه گیری شده در راپراتور -0.0002mm است.
(b : و دقت آن +-0.0004 mm است.
حال هر کسی از این راپراتور استفاده کند اطلاعات کاملی در اختیار دارد و د جهت اندازه گیری دقیق تر یاری اوست.
گاهی اوقات دقت اندازه گیری بالا نیست و می توان از خطا چشم پوشی کرد مثلاً فرض کنید از یک راپراتور(بلوک اندازه گیری) برای اندازه گیری خط مبنای یک ورنیه که فقط mm 0.02 دقت دارد استفاده شود. در اینجا خطا قابل چشم پوشی است چرا که مقدار آن ناچیز است حالا اگر از همین راپراتور برای تنظیم یک کمپراتور (مقیاسه گر) که درجه بندی آن تا mm 0.001 را نشان می دهد استفاده شود مقدار خطا مهم بوده و باید در نظر گرفته شود. با ترتیب دقت اندازه گیری راپراتور دقت کمپراتور، کل دقت اندازه گیری حاسل می شود.
در انتها باید گفت این فصل مرجعی خواهد شد برای مطالب بعدی کتاب .
2-1 انواع خطاها
معمولا در هر اندازه گیری دو نوع خطا می توان تشخیص داد. یک نوع آنهایی می باشند که با دقت بیشتر در کار می توان حذفشان کرد و نوع دیگر که عضو لاینفک اندازه گیری می باشد و به عبارت دیگر نمی توان آنها را به صفر رساند.
1-2-1) خطاهایی که می توان آنها را حذف کرد (آنها را به صفر رساند)
الف) خطاهای ناشی از غلط خواندن:
مثلاً یک میکرومتر به مقدار 28/5 را نشان می دهد 78/5 یا 28/6 خوانده می شود.
ب) خطاهای محاسباتی.
این نوع خطا معمولاً به هنگام جمع کردن اعداد پیش می آید. مثلاً برای جمع کردن یک ستون از اعداد دو راه وجود دارد یآ از بالا، اعداد را با هم جمع کنیم یا از پایین ستون شروع به جمع زدن می کنیم که در هر دو صورت باید جوابها بر هم منطبق باشند در بسیاری مواقع این قبیل خطاها (همچنین خطاهای ناشی از غلط خواندن) نتایج دور از انتظاری به دست می آیند و با تکرار اندازه گیری آشکار می شود. البته همیشه با تکرار ایرادها مشخص نمی شود تنها راه جلوگیری از پیشامد چنین خطاهایی دقت و توجه به جزئیات است.
ج) خطاهای محوری :
این نوع خطاها زمانی اتفاق می افتد که وسیله اندازه گیری با قطعه کاردر راستای صحیح قرار نداشته باشند که معمولا بین اندازه واقعی یعنی D ومقدار غیر حقیقی یعنی M یک رابطه مثلثاتی برقرار خواهد بود.(شکل1-1)
با توجه به شکل، صفحه مدرج با قطعه کار زاویه می سازد بنابراین (1-1) در حالت دیگری همین نوع خطا در اثر نا راستایی بین امتداد خط دید و درجه بندی دستگاه اندازه گیری پدید می آیند.
اکثر اندازه گیری ها کم و بیش متأثر از شرایط محیطی در آن نانجام می شوند هستند و مهمترین عامل نیز دماست و هم دمای محیط چندان سودمند نخواهد بود بنابریان باید سعی کرد خود جسم نیز دمای ثابت و حتی الامکان دمای محیط دمای محیط اندازه گیری را داشته باشد. دست زدن به وسیله اندازه گیری خود می تواند دمای وسیله را تغییر داده از دقت آن بکاهد.
بنابراین بهتر است که در طول مدت انداز گیری کلیه وسایل روی یک سطح چوبی یا پلاستیکی قرار داده شوند، همچنین تا آنجا که امکان دارد وسیله اندازه گیری دارای دسته عایق باشد.
وقتی که درباره اندازه گیری ، بحث می شود باید دو نکته مهم را مورد توجه قرار داد :
1) اندازه گیری مستقیم: قطعه مستقیماً به وسیله ابزار اندازه گیری ، اندازه گرفته می شود. در این حالت تأثیر حاسل از به کار بردن یک دمای غیر استاندارد تولید یک خطای نسبی می کند.
(2-1)
L :طول واقعی (اندازه گرفته شده در دمای استاندارد
X : ضریب انبساط طولی قطعه
: میزان انحراف دما از دمای استاندارد
(2) اندازه گیری غیر مستقیم (نسبی یا مقایسه ای ):
اگر فرض کنیم که دو قطعه داریم که ضریب ننبساطی طولی آنها به ترتیب باشند.
آنگاه خطای ناشی از کاربرد دمای غیر استاندارد عبارت است از.
در صورتیکه مقادیر x1 و x2 کوچک باشند و میزان خطا کوچک می شود.
با توجه به مطالب فوق واضح است که اندازه گیری مستقیم هم دما بودن تمامی اجزاء سیستم اندازه گیری مهم بوده بهتر است که تا حد امکان نزدیک به دمای استاندارد باشد.
در بعضی از وسائل اندازه گیری علاوه بر ، عوامل دیگر نظیر میزان رطوبت هوا، فشار هوا، میزان دی اکسید کربن و... قادر به تغییر دقت اندازه گیری می باشند. پس باید در تمام طول اندازه گیری عوامل فوق ثبت شده و بعد از اندازه گیری آنها تغییر ایجاد می کنند می توان به تداخل سنجها اشاره کرد.
هـ) خطاهای ناشی از تغییر شکل کشسان :
1-2 تکامل تدریجی استاندارد طول
علم اندازه گیری در بسیاری از علوم و فنون مورد اهمیت است و درآنها نقش بسزایی دارد. از طرفی وجود واحد های اندازه گظیری عضو لاینفک علم اندازه گیری است. واحدهای اندازه گیری علاوه بر نقض مهمشان در اندازه گیری در پیشرفت تکنولوژی پیشرفت فراوانی می کنند اما برای قابل استفاده بودن این واحدها باید به آنها عمومیت داد یعنی در کل کشورها قابل درک باشند و در واقع واحدهای بین المللی شوند .در پی حصول چنین مقاصری دو سیستم اینچی و متریک ایجاد شدند که سالهای متمادی کشورهای صنعتی جهان از آنها استفاده می کردند. در سال 1960 به وسیله کمیتۀ اوزان و مقادیر سیستمی تهیه شد با نام سیستم SI که مخفف (systeme international unites) است و از دو سیستم mks و mksa منشعب شده است هم اکنون در بسیاری از کشورهای صنعتی مهم استفاده می شود و بسیاری از کشورها سیستم واحدهای خود را به آن تغییر داده اند.
در این کتاب سیستم Si مورد استفاده قرار می گیرند و به همین دلیۀ واحد طول متر خواهد بود.
1-1-2 تعریف متر
متر عبارت است از : که طول موج اشعه نارنجی رنگ (قرمز پرتقالی) ایزوتوپ کریپتون 86 در خلاء است.
این تعریف است که کشورهای استفاده کننده از سیستمSI از طول ارائه داده اند. در ادامه مبحث سیستمها متذکر می شویم که هر سیستم بین المللی باید بتواند دقت مورد نیاز در اندازه گیری را برابرتمامی مقاصر علمی و صنعتی تأمین کند. برای به دست آوردن دقت های مختلف برای متر، زیر واحدهایی تعریف می شود مثلاً مقادیر راپراتوها و ملحقات آنها نظیر (دقت و خطا)که از آنها در استانداردهای عملی طول استفاده می شوند به قدری دقت دارند که برای کالیبره کردن آنهااز اینتر فرومتری (تداخل سنجی) که بر اساس طول موج نور انجام می گیرد استفاده می شود.
گفته می شود (b) با قبول کردن یک گروه بدتر از L.T.P.D که منتج از یک نمونه به نظر خوشبین می باشد چه خطایی و یا اشتباهی بوقوع خواهد پبوست؟ به این خطا، خطای مصرف کننده(consumer's risk) گفته می شود.
هر طرح نمونه گیری که انتخاب می شود باید دارای منحنی o.c باشد که از نقطه تعریف شده بوسیله خطای مصرف کننده در روی محور احتمال پذیرش( بعنوان طول نقطه) و L.T.P.D در روی محور اجزای ناقص در گروه بعنوان y نقطه عبوری( یعنی منحنی o.c باید از نقطه ای به طول خطای مصرف کننده و عرض L.T.P.D عبور کند-م) .
تنها یک تعداد از طرح های نمونه گیری منحنی های O.C. خواهند داشت که از این نقطه عبور می کند اقتصادی ترین طرح آن است که برای مقدار کمینه بازرسی هر گروه میزان حمایت مورد نیاز را ارائه می دهد.
( یعنی با کمترین تعداد بازرسی مهمترین پوشش را ارائه می دهد-م) در هر سیستم تمامی گروهها دارای یک نمونه بررسی شده n تایی( یا n قطعه ای) می باشند. این تمامی گروههای مردود شده N-n از 100 درصد بررسی شده اند.
اکنون در روندی طولانی یک فرآیند( هنگامی که بطور طبیعی کار می کند) درصد متوسطی از اجزاء ناقص بدست خواهد داد که معروف به میانگین فرآیند است.
که اندازه گروه(batch size )
اندازه نمونه(sample size )
و خطای تولیدکننده در P.A
دیده می شود که I تابع اندازه گروه و R تابع اندازه نمونه می باشند اگر I برحسب اندازه نمونه( برای یک انداز گروه معین) رسم گردد، منحنی از نوع نشان داده شده در شکل(15-10) حاصل می گردد.
این منحنی یک اندازه نمونه( sample size= = تعداد قطعات موجود در یک نمونه) را برای گروه قطعات مورد نظر بدست می دهند.
این محاسبه اقتصادی ترین طرح ها برای L.T.P.D و خطاهای مصرف کننده بوسیله آقایان Dodge و Romig ( پیشگامان این کار) در کتابشان به نام جداول کنترل و کیفیت نمونه گیری به وسیله wiley (1959) منتشر شده است.
1-8-10) سطح کیفیت متوسط مورد پذیرش برای موجودی(= کالا)
الف) سطح کیفیت به سطح کیفیت متوسط حاصل شده( A.O.Q.L ) معروف است و برای یک طرح نمونه گیری معین به راحتی از منحنی O.C قابل محاسبه است.
طرح نمونه گیری را در نظر بگیرید و فرض کنید که 1000 گروه 1000قطعه ای( تمام گروهها شامل 1% اجزاء ناقص هستند) بازرسی شده اند.
1000 گروه 1000 قطعه ای، 000/000/1 قطعه را شامل می شود.
از منحنی O.C و بادر نظر گرفتن1% جزء ناقص در گروهها،9/86% از گروهها مورد قبول خواهند بود. گروه های باقی مانده(%1/13 از 1000) رد خواهد شد. بنابراین 131000 قطعه مردود خواهند بود.
حال از 869000 قطعه پذیرفته شده %1 ناقص هستند. پس در کل موجودی 8690 ناقص هستند.
عدالت چیست ؟ چه نقشی در پیشرفت کشور دارد؟
مقدمه
همه ما نیازمند به یک نگاهیم چه آن وقت که در رفاه و آسایش و تجملات غرقیم و چه آن زمان که بیمار و محتاج در گوشه ای تنها . و آن گاه نور گرمی نیست جز توجه الوهیت به سوی ما ,
آیا این اصل عدالت نیست که در فطرت انسان قرار گرفته و آیا خالق آن عین عدالت نیست که به همه عالم فقیر و غنی کوچک و بزرگ از ذره های اتم تا کهکشانها توجه یکسان دارد و باران لطف و رحمت خود را برای همه یکسان می باراند.
پس عدالت چیزی جز قرار گرفتن هر چیز در جای خود نمی باشد که عین عدل را در آفریده های خالق به روشنی می توان دید و برای احیای آن نیز رسولان خود را به سوی خالق خود فرو فرستاد تا با ایجاد حکومت اسلامی برپا کننده این اصل دینی که پایه ای از پنجگانه اصول دین توحید می باشد به وسیله نبوت و امامت آن, عدالت بر پا شده و روز معاد قیامت نیز به آن عمل شود و ما که مسلمانیم آن را باید در این دنیای غافل زنده و احیاء کنیم مگر نه آن که مولای ما با دیدگان دل همه را می بیند. بچه های گرسنه, زنان نیازمند کهنسالان رنج دیده آیا باید نشست و دست بر دست گذاشت و نظاره گر این همه بی عدالتی بود. در این صورت باید از خود بپرسیم آیا ما مسلمانیم؟ چرا باید عده ای با ظلم و زور همه امکانات مظلومان را بگیرند. و حتی اجازه رشد و توسعه را به آنان ندهند. آیا این عدالت است؟ ولی نه می توان با هشیاری و بیداری و مبارزه با ظلم حق را به حقدار رساند و اجازه تجاوز را به سرزمینهای غریب نداد ( مرگ بر اسرائیل ). اجازه هتک حرمت به پیامبر اسلام را نداد ( مرگ بر دانمارک ) . اجازه دخالت در مسائل دانش صلح آمیز هسته ای در ایران را نداد و یک صدا بگوییم انرژی هسته ای حق مسلم ماست . ( مرگ بر آمریکا )
به همین دلیل ما بر آن شدیم تا مجموعه را از تعریف عدالت و نتایج اجرای آن در پیشرفت کشور و اینکه چه کسانی برپا کننده عدالت هستند و مخالفان با آن را بشناسیم و با دید روشن و گامهای استوار در این راه گام برداریم و زیر سایه بیرق عدالت در ظهور عدالت گستر عالم زندگی آرامی را داشته باشیم.
پس اجازه نمی دهیم که حق حکومت اسلامی و شریعت الهی توسط زورگویان و ظالمان زیر پا گذاشته شود و با وحدت جهانی بر پا کننده پرچم عدالت در جهان خواهیم بود و زیر سایه عمل به آن با آسایش و آرامش جاودانی زندگی خواهیم کرد.
انشاءالله
þ چکیده
خداوند عالم است قادر است عادل است حکیم است رحمان و رحیم است و ازلی و ابدی است خالق و رازق است چرا از میان همه صفات فقط عدالت برگزیده شده و یکی از اصول پنجگانه دین مقرر گردید :
از آنجا که فروع دین همواره پرتویی از اصول دین است در پرتو عدالت پروردگار در جامعه بشری فوق العاده موثر است و مهمترین پایه جامعه انسانی را عدالت اجتماعی تشکیل می دهد. انتخاب اصل عدالت به عنوان یک اصل از اصول دین رمزی است به احیای عدل در جوامع بشری و مبارزه با هر گونه ظلم و ستم .
عدالت چهره سیاست را زیبایی و ثبات و قامت رعیت را استقامت و قوام و حریم مدیریت را شکوه و جمال می بخشد عدالت الفت زندگی و تنها راه اصلاح جامعه و گل سرسبد ایمان به خدا و گنجینه فضیلت و احسان است. عدالت در زندگی اجتماعی بیشر قوی ترین پایه و اساس و برای رفاه و آسایش میدانی گسترده است و هر جامعه ای که نتواند از این مساعد بهره گیرد قطعاً در تنگنای ستم راه به جایی نخواهد برد.
فسلفه حکومت دینی عدالت است.
باور کردن عدالت بدون اعتقاد به دادگاه عدل الهی در روز بازپسین و بدون باور به قانون عدل الهی خود از نمودهای بارز بی عدالتی است. پس معنی عدالت خداوند این است که نه حق کسی را از بین می برد و نه حق کسی را به دیگری می دهد و نه در میان افراد تبعیض قائل می شود همچنین قرآن با صراحت و به عنوان یک اصل اساسی می گوید : ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ایتاء ذی القربی و ینهی عن الفحشاء و المنکو و البغی.
خداوند به عدل و احسان درباره همه و بخشش نسبت به بستگان و خویشاوندان دستور می دهد و از کارهای زشت و منکر و ظلم نهی می کند ( سوره نحل آیه 90 )
عدالت یعنی قرار گرفتن هر چیز در جای خویش. عدالت یعنی مراعات حقوق افراد .
در باب عدالت و اجرای آن در حکومت جمهوری اسلامی می توان امامان و بزرگان دین به عنوان ریشته درخت آسمانی اسلام ناب محمدی قرار داد و از آنان برای باروری الگو گرفت و یاری خواست . از قدیم الایام افرادی در میان بشر بوده اند از فیلسوفان قدیم یونان تا دوره های اروپا که اساساً منکر واقعیت داشتن عدالت بود و هستند و می گویند اصلاً عدالت معنی ندارد.
آیا این حرف همان ظالمان و زورگویان نبود. و آیا قبل از انقلاب جمهوری اسلامی این حرف را خائنین و غافلین نمی زدند.
دانشمندان دینی بزرگی سعی از اجرای عدالت و ریشه کنی ظلم و ستم در جهان را داشتند که می توان از شخصیتهایی چون سید جمال الدین اسدآبادی , شیخ محمد عبده مصری طالقانی اقبال و شریعتی و در راس آنان امام خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی برپا کننده عدالت در حکومت اسلامی را نام برد.
عدالت یکی از مسائلی است که به وسیله اسلام حیات و زندگی را از سر گرفت و ارزش فوق العاده یافت اسلام به عدالت تنها توصیه نکرد و یا تنها به اجرای آن قناعت نکرد بلکه عمده این است که ارزش آن را بالا برد.
موضوع مهم در مفهوم عدالت و جایگاه آن نقشی است که عدالت از دید علی ( ع ) در حفظ تعادل اجتماعی دارد. به تعبیر استاد شهید مطهری از نظر علی ( ع ) آن اصلی که می تواند تعادل اجتماع را حفظ کند و همه را راضی نگه دارد به پیکر اجتماع سلامت و روح اجتماع آرامش بدهد عدالت است. عدالت بزرگراهی است عمومی که همه را می تواند در خود بگنجاند و بدون مشکلی عبور دهد و آنچه علی ( ع ) در مورد عدالت می گفت خود با تمام وجود به آن عمل می کرد.
در قرآن نیز به عدالت پروردگار اشاره شده است ان الله لا یظلم الناس شیئا و لکن الناس انفسهم یظلمون . خداوند به هیچ کس ستم نمی کند این مردم هستند که به خودشان ظلم و ستم روا می دارند . ( سوره یونس
آیه 44 )
همچنین قرآن با صراحت و به عنوان یک اصل اساسی می گوید : ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ایتاء ذی القربی و ینهی عن الفحشاء و المنکر و البغی .
خداوند به عدل و احسان درباره همه و بخشش نسبت به بستگان و خویشاوندان دستور می دهد و از کارهای زشت و منکر و ظلم نهی می کند . ( سوره نحل آیه 90 )
قرآن کریم و هدف برای انبیاء را به صراحت ذکر کرده است راجع به هدف اول درباره خاتم الانبیاء می فرماید یا ایها النبی انا ارسلناک شاهداً و مبشراً و نذیراً و ادعیاً الی الله باذنه و سراجاً منیراً و درباره هدف دوم می فرماید : لند ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط . قرآن با صراحت عنایت انبیاء و بلکه ماموریت و رسالت انبیاء برای برقراری عدل در میان بشر را بیان می کند.
اسلام آخرین و کاملترین دین است و به عدالت فرا می خواند. امروز برهه کشورهای اسلامی واجب و ضروری است که اسلام را به همه جهان معرفی کنند و این دین را در همه عرصه های منطقه ای و جغرافیایی گسترش دهند و چهره حقیقی آن را نشان دهند. اگر اسلام به همه جهان کامل معرفی می شد آیا این امکان بود که این همه به این آئین کامل الهی اهانت شود . آیا این امکان بود که این همه تهمت برای ساختن بمب اتمی و کشتار افراد بی گناه زده شود . اگر اسلام به همه جهان کامل معرفی می شد آیا این امکان بود که این همه به این آئین کامل الهی اهانت شود . آیا این امکان بود که این همه تهمت برای ساختن بمب اتم و کشتار افراد بی گناه زده شود . آزادی که ما دنبالش هستیم آزادی برای همه است نه تنها برای اندکی از مردم اما دنیای تجارت آزاد برای آزادی شرکت ها و محروم کردن مردم از حقوقشان است.
آیا برای آموزش تغذیه و بهداشت که همه افراد بخصوص اقشار محروم نیازمند آن هستند گامی
برداشته ایم؟
به رغم پیشرفتهای حاصله در آموزش دختران هنوز تعداد زیادی از دختران در ایران از آموزش محروم هستند. موانعی که در کشورهای در حال توسعه دختران را به دور از مدارس نگه می دارد. نه تنها آنان را از فرصتهای آتی محرو می نماید بلکه تاثیر منفی بر سلامت و بقای آنان دارد .
نماینده یونیسف در ایران می گوید : اگر جهان بخواهد تا سال 2015 که توسط سازمان ملل به عنوان مهلت برای رسیدن به یکی از مهمترین اهداف توسعه هزاره آموزش ابتدایی در سطح جهان مطرح شده است , دست یابد تساوی جنسیتی پیش شرط لازم می باشد.
کمتر از 10% زنان باردار از خدمات مربوط به جلوگیر از انتقال اج آی وی ایدز به نوزادانشان بهره مند هستند و کمتر از 10% کودکان یتیم یا آسیب پذیر شده توسط ایدز حکایت یا خدمات اجتماعی می گیرند.
کودکان نه تنها از خود ایدز رنج می برند بلکه از این که دنیا هنوز ایدز را مخرب کودکی تشخیص نداده است نیز متضرر می شود.
دانش آموزان مناطق محروم در محیطهای کاملاً غیربهداشتی و تا حدودی آلوده مجبور به یادگیری درس هستند. اعتبارات پیش بینی شده هم نتوانسته مسائل آموزشی را تامین کند چه رسد به آن که مشکلات بهداشتی این مناطق را حل کند.
اعتباراتی که به مدارس تخصیص می یابد به هیچ وجه تکافوی هزینه های مدرسه و آموزش را نمی کند و مدارس ناگزیرند که منابع مالی خود را به شیوه های مختلف افزایش دهند. اما چرا بار این توسعه منابع باید بردوش اقشار محروم جامعه باشد.
امروز در دنیا بهینه سازی امور فقرزدایی و محرومیت زدایی از مسیر آموزش عبور می کنند پس چرا باید پس از طلب شهریه های سنگین از خانواده های محروم . آنان از ثبت نام دانش آموز خود منصرف شوند. آیا این عدالت است ؟!
آموزش همگانی در زمینه بهداشت بهبود روش تغذیه تامین آب سالم و کانی و بهسازی ایمنی سازی علیه بیماریهای عفونی پیشگیری از بیماری های شایع بومی و درمان مناسب بیماری ها و حوادث پیش بینی و تدارک داروهای اساسی ارائه خدمات بهداشتی مادر و کودک و تنظیم خانواده برنامه هایی است که باید به صورت عادلانه و شایسته برای همه مناطق در نظر گرفته شود و در این خصوص به مناطق محروم توجهی خاص مبذول گردد .
توسعه و عدالت حق همه مردم جهان است و جمهوری اسلامی عدالت را تنها برای ملت ایران نمی خواهد بلکه مورد نیاز همه مردم جهان می داند.
ما باید در این اصل دینی از امامان خود و بزرگان دین الگو بگیریم.
علی ( ع ) می فرمایند : العدل یضح الامور مواضعها و الجور یخرجها من جهتها
عدل جریانها رادر مجرای طبیعی خود قرار می دهد اما جود جریانها را از مجرای طبیعی خود خارج می سازد.
امید است با بازخوانی اصول مسلم اسلامی و اصلاح مدیریت نالایق و قطع دستهای نا÷اک در امور مدیریت جامعه اسلامی بار دیگر شاهد بر÷ایی نهضت تمام عیار عدالت خواهی به سبک نبوی و علوی در کشور قائم آل محمد
( ص ) بوده باشیم و در نتیجه با زمینه سازی مناسب در زمان ظهور آن حضرت ( ص ) شاهد گسترش عدالت در مقیاس جهانی و در همه ی ابعاد مادی و معنوی باشیم .
الهم انا نرغب الیک فی دوله کریمه تعزبها الاسلام و اله و تذل بها النافق و اهله . . . الهم انا نشکوا الیک فقد و دشت الفتن بنا و تظاهر الزمان علینا » .
ان تنصروا الله ینصرکم و یثبت اقدامکم » .
ولى عده دیگرى این حرفها را نمىزنند،مىگویند:نه،باید رفت دنبال عدالت، ولى نه به خاطر اینکه عدالت مطلوب ماست،بلکه به خاطر اینکه منافع فرد در عدالت جمع است.برتراند راسل فکرش چنین است و با این فکر مدعى انساندوستى هم هست.چون فلسفهاش این جور ایجاب مىکند چارهاى ندارد که غیر از این بگوید.مىگوید:انسان به حسب طبیعتخودش منفعت پرست آفریده شده،و این حرف،دوم ندارد،پس چه باید کرد تا عدالتبرقرار شود؟آیا به بشر بگوییم:بشر!عدالت را بخواه؟این که زور بردار نیست،در نهاد بشر عدالتخواهى وجود ندارد،چطور با زور به او بگوییم عدالت را بخواه؟!ولى یک کار دیگر مىشود کرد و آن این است که عقل و علم و دانش بشر را تقویت کنیم تا برسد به آنجا که به او بگوییم بشر!درست است که آن که اصالت دارد منفعت است و تو را جز در طریق منفعت پرستى فردى نمىشود سوق داد،اما منفعت فرد در این است که عدالت در جمع برقرار باشد،اگر عدالت در جمع نباشد منفعت فرد هم تامین نمىشود.درست است که تو به حکم طبیعت مىخواهى به همسایهات تجاوز کنى،ولى تو که تجاوز کنى او هم تجاوز مىکند و تو بجاى اینکه منفعتبیشتر ببرى منفعت کمتر مىبرى،پس عقلت را به کار بینداز،حساب کن،بعد مىفهمى که نه،مصلحت فرد تو هم در عدالت است.
اینها ایده عدالت در عالم را دارند ولى راه وصول به ایده عدالت را تقویت فکر و علم و دانش مىدانند،یعنى آشنا کردن بشر به اینکه منفعت فرد در عدالت جمع است.
این هم خیلى واضح است که یک تئورى غیر عملى است،زیرا فقط درباره افرادى صادق است که زور زیاد ندارند.درباره بنده ممکن است صادق باشد.من که یک آدم ضعیفى هستم،وقتى از همسایههایم مىترسم و مىبینم به اندازهاى که من زور دارم همسایهام هم زور دارد،از ترس زور همسایه مىشوم عادل.اما آن ساعتى که یک قدرتى به دست آوردم که هیچ بیمى از همسایهام نداشتم و صد در صد یقین داشتم که اگر او را لگد کوب کنم قدرتى نیست که در مقابل من بایستد، آنوقت چطور مىتوانم عادل باشم؟چطور علم من مىتواند مرا عادل کند؟!چون جنابعالى که مىگویید بشر منفعت پرست است،علم مىگوید به خاطر منفعتخودت عادل باش،و این آن وقتى است که من زورى را در مقابل خودم ببینم، وقتى که زورى در مقابل خودم نمىبینم چطور عادل باشم؟!و لهذا فلسفه راسل-بر خلاف همه شعارهاى انساندوستى او-به همه اقویا و زورمندان درجه اول که هیچ بیمى از ضعفا ندارند حق مىدهد که هر چه مىخواهند ظلم کنند.
دسته سومى هم داریم که مىتوان این دسته را جزء دسته دوم حساب کرد.این دسته مىگویند : عدالت ، عملى است ولى نه از راه انسان،انسان مىتواند عدالت را برقرار کند.این کار،کار انسان نیست.نه مىشود انسان را آن طور تربیت کرد که واقعا عدالت را از عمق جانش بخواهد و نه مىشود علم و عقل بشر را آنقدر تقویت کرد که منفعتخودش را در دالتبداند،عدالت را از خداى ماشین باید خواست،عدالت را از ابزارهاى اقتصادى باید خواست،و به تعبیر صحیحتر:نباید خواست،به شما مربوط نیست،شما نمىتوانید دنبال عدالتبروید،اگر فکر کنى خودت عدالتخواه بشوى دروغ است،تو اصلا عدالتخواه نیستى،اگر فکر کنى عقلتیک روزى تو را به عدالت هدایت مىکند این هم دروغ است،ولى ماشین خود به خود بشر را به سوى عدالت مىکشاند،تحولاتى که ابزارهاى اقتصادى و تولیدى پیدا مىکنند-با یک حسابى که پیش خودشان کردند و بسیارى از آنها هم غلط از آب درآمد-مىرسد به دنیاى سرمایهدارى،دنیاى سرمایهدارى خود به خود منتهى مىشود به دنیاى سوسیالیستى،و در دنیاى سوسیالیستى طبعا و جبرا و به حکم جبر ماشین مساوات و دالتبرقرار مىشود،چه تو بخواهى و چه نخواهى.تو عامل اجراى عدالت نیستى که بیایى حساب کنى آیا عقل من مرا به عدالت مىکشاند؟آیا تربیت من مرا به عدالت مىکشاند؟مىگوید این حرفها دروغ است.
اما نظر سومى)و به یک اعتبار نظر چهارمى(در اینجا وجود دارد که مىگوید:همه اینها نوعى بدبینى به طبیعت و فطرت بشر است.اگر مىبینى بشریت امروز از عدالت گریزان است هنوز به مرحله کمال نرسیده است.در نهاد بشر عدالت هست.اگر بشر خوب تربیتشود،اگر زیر دست مربى کامل قرار گیرد،مىرسد به جایى که خودش واقعا عدالتخواه بشود، واقعا عدالت جمع را بر منفعت فرد خودش ترجیح بدهد و همین طور که زیبایى را دوست مىدارد عدالت را دوست داشته باشد،بلکه عدالت،خودش از مقوله زیبایى است ولى زیبایى معقول نه زیبایى محسوس.
بعد هم برایش دلیل مىآورند،مىگویند:در مکتب ما که مکتب دین است،مطلب دلیل دارد:این که شما مىگویید بشر به حسب نهاد خودش عدالتخواه نیست و زور باید عدالت را به او تحمیل کند،یا مىگویید عقلش باید برسد به جایى که منفعتخودش را در آن بداند،یا مىگویید[تکامل]ابزار تولید[خود به خود عدالت را برقرار مىکند]،ما مواردى به شما نشان مىدهیم که افرادى عادل و عدالتخواه بودهاند در صورتى که منافعشان هم ایجاب نمىکرده است،بر خلاف منافع فردى خودشان،عدالت،ایده،هدف و آرزویشان بوده است،بلکه عدالت را در حد یک محبوب دوست داشتهاند و خودشان را فداى راه عدالت کردهاند.اینها نمونههاى بشرهاى کامل در عصرهاى گذشته بودهاند.این نمونهها نشان دادهاند که بشر را مىتوان در مسیر عدالت انداخت تا آن طور بشود،حال اگر در حد آنها نشود ولى نمونه کوچکش مىتواند بشود.
على بن ابى طالب خودش یک نمونهاى است که همه این فلسفهها را باطل مىکند،على و دست پروردگان على و عده زیادى از افراد بشر که در تمام دورانها بودهاند.حال وقتى ما مثال به حضرت امیر مىزنیم شاید در بعضى اذهان مىآید که على یک فرد منحصر است.نه،این جور نیست.الآن هم در میان متدینین واقعى افراد بسیار زیادى هستند که عدالت را واقعا دوست دارند،نهادشان با عدالت پیوند دارد و چه پیوندى!بشر دورههاى آینده هم چنین خواهد بود.
þ مشخصات دوره حضرت مهدى علیه السلام
به اتفاق علماى شیعه و اهل تسنن این جمله از پیغمبر اکرم متواتر است.احدى در این جمله تردید ندارد که پیغمبر اکرم فرمود:«لو لم یبق من الدنیا الا یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتى یخرج رجل من ولدى»یعنى اگر فرض کنیم از دنیا یک روز بیشتر باقى نمانده است،خدا آن روز را طولانى مىکند تا مهدى از اولاد من ظهور کند.مقصود این است:این قضاى حتمى پروردگار است که اگر فرض کنیم از عمر دنیا یک روز بیشتر باقى نمانده است این کار حتما باید عملى شود. این روایتى است که اهل تشیع و اهل تسنن هر دو روایت کردهاند و در آن تردیدى نیست.
بعضى از دوستان وقتى که مىدیدند که این برادر ما از حجاز،آقاى شیخ خلیل الرحمن ،همیشه صحبت انتظار ظهور حضرت حجت را مىکند،تعجب مىکردند که ایشان اهل تشیع نیستند،چطور انتظار ظهور حضرت حجت را دارند؟واقعا ایشان انتظار ظهور حضرت حجت را دارند.اغلب ما شاید روى عادت و منطقه جغرافیایى مىگوییم،و ایشان روى اعتقاد و ایمان مىگویند.گفتم:این مطلبى است که شیعه و سنى ندارد،اهل تسنن هم این سخن را زیاد مىگویند.
حال ببینید پیغمبر چگونه آن روز را روشن و دوره کمال بشریت مىبیند.فرمود:«المهدى یبعث فى امتى على اختلاف من الناس و الزلازل»مهدى علیه السلام در یک شرایطى مىآید که اختلاف در میان بشر شدید و زلزلهها برقرار است(مقصود زلزلههاى ناشى از مواد زیر زمین نیست)،اصلا زمین به دستبشر دارد تکان مىخورد و خطر،بشریت را تهدید مىکند که زمین نیست و نابود شود.«فیملا الارض قسطا و عدلا کما ملئت ظلما و جورا»بعد از آنکه پیمانه ظلم و جور پر شد،دنیا را پر از عدل و داد مىکند.«یرضى عنه ساکن السماء و ساکن الارض»از او،هم خداى آسمان راضى است و هم خلق خداى آسمان و مردم روى زمین،مىگویند:الحمد لله که شر این ظلمها از سر ما کوتاه شد.بعد فرمود:«یقسم المال صحاحا»ثروت را به طور صحیح تقسیم مىکند.گفتند:یا رسول الله!یعنى چه به طور صحیح؟فرمود:عادلانه و بالسویه تقسیم مىکند.«و یملا الله قلوب امة محمد غنى و یسعهم عدله» خداوند دل امت اسلام را مملو از غنا مىکند،یعنى خیال نکن غنا و ثروت،تنها همان ثروت مادى است،دلها غنى مىشود،فقرها و نیازها و حقارتها و بیچارگیها و کینهها و حسادتها،همه از دلها بیرون کشیده مىشود.
امیر المؤمنین على علیه السلام در نهج البلاغه مىفرماید:حتى تقوم الحرب بکم على ساق،بادیا نواجذها،مملوءة اخلافها، حلوا رضاعها،علقما عاقبتها.پیش بینى مىکند که قبل از ظهور حضرت مهدى آشوب عجیب و جنگهاى بسیار مهیب و خطرناکى در دنیا هست.مىفرماید:جنگ روى پاى خودش مىایستد،دندانهاى خودش را نشان مىدهد مثل یک درندهاى که دندان نشان مىدهد،شیر پستان خودش را نشان مىدهد،یعنى آن ستیزه جویان و آتش افروزان جنگ نگاه مىکنند مىبینند این پستان جنگ خوب شیر مىدهد یعنى به نفعشان کار مىکند،اما نمىدانند که عاقبت این جنگ به ضرر خودشان است.«حلوا رضاعها»دوشیدنش خیلى شیرین است اما«علقما عاقبتها»عاقبتش فوق العاده تلخ است.«الا و فى غد و سیاتى غد بما لا تعرفون»بدانید که فردا دنیا آبستن چیزهایى است که هیچ پیش بینى نمىکنید،نمىشناسید و آگاه نیستید،ولى بدانید هست و فردا با خود خواهد آورد.«یاخذ الوالى من غیرها عمالها على مساوى اعمالها»اول کارى که آن والى الهى مىکند این است که عمال و حکام را یک یک مىگیرد،اعوان خودش را اصلاح مىکند،دنیا اصلاح مىشود.«و تخرج له الارض افالیذ کبدها»زمین پارههاى جگر خودش را بیرون مىدهد،یعنى زمین هر موهبتى که در خودش دارد از هر معدنى،و هر استعدادى که شما تصور بکنید،همه را بیرون مىدهد،هر چه تا امروز مضایقه کرده بیرون مىدهد.«و تلقى الیه سلما مقالیدها»زمین مىآید مثل یک غلام در حالى که تسلیم است کلیدهاى خودش را در اختیار او قرار مىدهد(اینها همه تعبیر و بیان است)یعنى دیگر سرى در طبیعتباقى نمىماند مگر اینکه به دست او کشف مىشود. مجهولى در طبیعتباقى نمىماند مگر اینکه در آن دوره مکشوف مىگردد.«فیریکم کیف عدل السیرة»آنوقت او به شما نشان خواهد داد که عدالت واقعى یعنى چه،نشان خواهد داد که اینهمه که دم از اعلامیه حقوق بشر و آزادى مىزدند همهاش دروغ بود،اینهمه که دم از صلح مىزدند همهاش دروغ و نفاق و«جو فروشى و گندم نمایى»بود.«و یحیى میت الکتاب و السنة» (6) قوانین کتاب و سنت را که متروک مانده و به حسب ظاهر مرده و از میان رفته است زنده خواهد کرد.و نیز فرمود:اذا قام القائم حکم بالعدل.
هر یک از ائمه ما یک لقبى دارد.مثلا امیر المؤمنین:على المرتضى.امام حسن:الحسن المجتبى.امام حسین:سید الشهداء، و ائمه دیگر: السجاد ، الباقر، الصادق، الکاظم، الرضا، التقى، النقى، الزکى العسکرى.حضرت یک لقبى دارد مخصوص به خود، لقبى که از مفهوم«قیام»گرفته شده است،آن که در جهان قیام مىکند:القائم.
اصلا ما حضرت مهدى را به قیام و عدالت مىشناسیم.هر امامى به یک صفتشناخته مىشود،این امام به قیام و دالتشناخته مىشود.
بررسی مرکز همایشهای مشهد با اصول معماری
حوزه دوم: شناخت .......................................................................................... 6
بخش اول: مطالعات پایه ...................................................................................................... 7
فصل اول: شناخت مراکز همایش..................................................................................... 7
شناخت مراکز همایش......................................................................................................................... 7
تاریخچـه احداث فضاهای اجتماعی................................................................................................... 8
در دوران معاصـر.............................................................................................................................. 10
تعریف مراکز همایش شهـری............................................................................................................ 12
وظایف مراکز برگزاری همایش های شهر ........................................................................................ 12
ویـژگی های مراکز برگزاری همایش های شهر.................................................................................... 13
سیتی هال .............................................................................................................................................. 14
تعریف سیتی هال................................................................................................................................... 15
تاریخچـه و منطق تمرکز تجهیـزات خدماتی در شهر.......................................................................... 16
ضرورت ایجاد مرکز همایش های مردمی در شهـر مشهـد ................................................................ 21
تجزیه و تحلیل کلی پراکنـدگی ادارات، سازمانهای دولتی و عمومی در شهر مشهد........................... 22
طرح ایجاد مجتمـع های اداری خدماتی............................................................................................... 23
محاسن ایجاد مجتمـع اداری ـ خدماتی................................................................................................ 24
کاربـری های مستقـر............................................................................................................................. 25
فصل دوم: بررسی تعاریف ـ و ضوابط عملکـردی کیفی، فضاهای مرکز همایش............ 28
انواع گردهم آیی و تعاریف آن............................................................................................................... 28
کنفـرانس Conference........................................................................................................................ 29
کنوانسیـون........................................................................................................................................................ 29
سمینار Seminar........................................................................................................................................ 31
سمپوزیوم (Symposium)................................................................................................................... 31
میـزگرد (Round Table) .................................................................................................................. 32
فوروم (Forum).......................................................................................................................................... 33
مجمع (Assembly)................................................................................................................................. 33
کارگاه آمـوزشی (Workshop)............................................................................................................ 33
سخنـرانی (Lecture)................................................................................................................................ 34
کمیسیـون (Commission) ............................................................................................................... 34
کمیتـه (Committee)............................................................................................................................. 34
مناظـره............................................................................................................................................................... 35
انستیتـو (Institute) ................................................................................................................................. 35
جلسـه ............................................................................................................................................................... 35
گروه بنـدی گردهمائی ها .............................................................................................................................. 36
الف) گروه اجلاس های بستـه.................................................................................................................... 36
ب) گروه اجلاسهای باز..................................................................................... 36
انواع مراکز اجتماعات و استانـداردهای موجود ........................................................................ 37
تالار اجتماعات.......................................................................................................................... 37
مراکز برگـزاری گردهمایی....................................................................................................... 38
تالار و اصـول و معیارهای کلی در طراحی آنها ...................................................................... 38
اکوستیک در تالارها................................................................................................................... 39
حجم.......................................................................................................................................... 39
فرم............................................................................................................................................. 40
پخشایی...................................................................................................................................... 40
حـدود تقـریبی حجم سالن ها.................................................................................................. 41
حجم مناسب فضاهای مختلف در مراکز گردهمایی به ازاء هر نفر شرکت کننده.................. 42
فصل سوم : نیازهای فضایی ولازمه های کلی مراکز گردهمایی............................................. 43
فرمهای مربوط به سطوح زیر بنا............................................................................................... 43
تنـوع بهره گیـری از فضا و قدرت در نوع سالنهای اجتماع ................................................... 46
سالنهائی که اختصاصاً برای برگزاری کنفرانس و کنگره طرح می شوند................................. 47
سالنهای هنری چندمنظوره........................................................................................................ 47
تغییرات در ابعاد سالن ............................................................................................................. 48
پیش بینی انجام تغییرات در نحوه چیدن و نوع صندلی ها ..................................................... 49
طراحی ادیتوریومها.................................................................................................................... 50
پلان های مستطیل شکل............................................................................................................ 52
پلان های بادبـزن شکل............................................................................................................. 56
پلانهای شش ضلعی .................................................................................................................. 59
پلانهای مدور و بیضوی............................................................................................................. 61
سالنهای نمایشگاهی................................................................................................................... 63
شکلهای نمایشی پلانها............................................................................................................... 66
الف ـ سالنهای با صحنه مرکزی ............................................................................................................................................. 67
ب ـ سالنهای به شکل قطاع دایره (با زاویه مرکزی گسترده تا 135 درجه) ............................................................ 67
پ ـ سالنهای به شکل قطاع دایره (با زاویه مرکزی 90 درجه) .................................................................................... 67
ت ـ سالنهای شش ضلعی (با زاویه صفحه 60 درجه) .................................................................................................. 68
ث ـ سالنهای مستطیل شکل...................................................................................................................................................... 68
ج ـ سالنهای بادبزن شکل ......................................................................................................................................................... 68
معیـارهای طراحی ........................................................................................................................ 69
معیارهای مربوط به پخش صدا بدون استفاده از تجهیـزات صوتی ............................................ 69
الف ـ توانائی های شخصی سخنـران..................................................................................................................................... 69
ب ـ فرم پلان و حجم تالار و چگونگی استقرار حضار..................................................................................................... 69
پ ـ مشخصات و ویژگی های آکوستیکی محیط................................................................................................................ 70
تقویت و تعدیل صدا به کمک وسائل و تجهیـزات صوتی ........................................................... 70
روابط بین سالن و صحنه .............................................................................................................. 73
ارتفاع شاخص دیـد به سکو.......................................................................................................... 75
ارتفاع صحنه یا سکو....................................................................................................................... 76
تراز چشم ناظر .............................................................................................................................. 76
فاصله قائم بین تراز متوسط چشمان ناظر و بالاترین نقطه روی سر ........................................... 76
حداکثر زاویه قائم دید رو به بالا.................................................................................................... 77
حداکثر زاویه قائم دید رو به پائین................................................................................................. 77
جزئیات طراحی ردیف صندلی ها................................................................................................. 77
شیب کف سالن ............................................................................................................................. 78
خطوط منظر................................................................................................................................... 79
زاویه دید به پرده نمایش................................................................................................................ 79
فاصله دیـد .................................................................................................................................... 80
زاویه قائم دیـد .............................................................................................................................. 81
معیارهای مربوط به مشاهـده تصاویر تلویزیونی........................................................................... 81
سکو یا صحنـه................................................................................................................................ 81
سقف ادیتوریوم و تأسیسات و تجهیـزات آن................................................................................ 82
ملزومات مربوط به مسائل آکوستیک............................................................................................. 84
ملزومات مربوط به نورپردازی و روشنائی.................................................................................... 84
ملزومات مربوط به تهویه مطبوع................................................................................................... 85
ملزومات مربوط به کنترل حریق................................................................................................... 85
ملزومات مربوط به نمایش بر روی پرده....................................................................................... 86
ملزومات مربوط به دید حضار...................................................................................................... 86
ملزومات مربوط به سقف صحنه برای نمایشهای بزرگ............................................................... 86
جایگاه............................................................................................................................................. 87
گنجایش جایگاه.............................................................................................................................................................................................. 87
آرایش جایگاه.................................................................................................................................................................................................. 88
جزئیات مربوط به صندلیها و نحوه چیـدن آنها........................................................................................ 88
صندلیهای ثابت و دائمی............................................................................................................ 88
مبانی مربوط به اندازه های بدنی انسان................................................................................................................................................. 89
وضعیت ......................................................................................................................................................................................................... 90
وزن ................................................................................................................................................................................................................. 90
ارتفاع............................................................................................................................................................................................................... 91
پشتی صندلی................................................................................................................................................................................................. 91
عرض صندلی............................................................................................................................................................................................... 91
عمق صندلی.................................................................................................................................................................................................. 92
شیب صندلی ................................................................................................................................................................................................ 92
دسته صندلی.................................................................................................................................................................................................. 92
زیردستی جهت نوشتن.............................................................................................................................................................................. 92
راحتی صندلی............................................................................................................................................................................................... 93
صندلیهای ثابت ادیتـوریوم........................................................................................................................................................................ 93
استانـدارد میزها و ترتیب چیدن آنها به شکلهای مختلف ........................................................... 95
ملزومات صحنه در سالنهای چندمنظوره....................................................................................... 95
کلیات.................................................................................................................................... 95
طراحی موقعیت صحنه یا سکو............................................................................................ 97
انواع صحنه یا سکو................................................................................................................ 97
صحنـه مرکزی....................................................................................................................................................................... 97
صحنه انتهائی............................................................................................................................................................................. 98
پیش صحنه................................................................................................................................................................................ 98
تطبیق پذیـری صحنه............................................................................................................................................................. 100
بیرون صحنـه........................................................................................................................ 102
تراز هم سطح با کف صحنه اصلی....................................................................................... 102
تراز هم سطح با کف جایگاه................................................................................................ 103
تراز پائین تر از کف سالن..................................................................................................... 103
تراز هم سطح با کف زیرزمین و انبارها............................................................................... 103
صحنه های قابل برچیده شدن.............................................................................................. 104
ابعاد صحنـه ها .................................................................................................................... 105
ابعاد صحنه برای اجزای تئاتر و نمایشهای معمولی ......................................................................................................... 105
ابعاد صحنه برای اجرای کنسرت های گروهی106
اداره کردن صحنـه .............................................................................................................. 106
سیتم تعلیق .......................................................................................................................... 107
صحنه هابا سکوهای بالا و پائین شونده.............................................................................. 110
جابجائی افقی صحنه .......................................................................................................... 110
ملزومات عمومی صحنه ها.................................................................................................. 112
پرده ایمنی................................................................................................................................................................................... 112
پرده پیش صحنه............................................................................................................................................................................ 113
پرده های صحنه............................................................................................................................................................................. 113
استفاده از دکورهای پیش ساخته............................................................................................................................................... 114
روش نمایش چنـدتصویری....................................................................................................................................................... 116
اندازه و چگونگی تصاویر...................................................................................................... 116
شیـوه های نمایش بر روی پرده........................................................................................... 117
الف ـ پروژکسیون مستقیم .............................................................................................................................................................. 117
ب ـ پروژکسیون غیرمستقیم................................................................................................................................................................ 117
پ ـ پروژکسیون از پشت پرده..................................................................................................................................................... 117
اتاق پروژکسیون.................................................................................................................... 118
پرده های نمایش................................................................................................................... 119
الف ـ پرده های یکراست........................................................................................................................................................... 119
ب ـ پرده های جمع شونده........................................................................................................................................................... 120
پ ـ پرده های قابل حمل ....................................................................................................................................................... 120
مشخصات و جنس پرده ها........................................................................................................ 120
فصل چهارم: بررسی فضاهای جمعی و سابق آنها در ایران و جهان...................................... 122
ویژگیهای عام فضاهای جمعی ................................................................................................122
ساختمانها و فضاهای همگانی ایران در دوره بعد از اسلام............................................................... 124
کاروانسراهای ایران ........... 124
پیشینه تاریخی 125
ویژگیهای معماری کاروانسراهای ایران......................................................................................... 127
میادین 129
میدان، فضایی شهری برای گفت و گو............................................................................................ 129
نتیجه 131
میدانهای پیاده شهری .................................................................................................................... 132
تاریخچه مختصری از میادین سنتی در ایران .................................................................................... 136
تاریخچه مختصری از میادین اروپایی .............................................................................................. 140
آگوارا 141
فوروم 141
پیاتزا 142
انواع میدان............................................................................................................................................ 143
میدانهای عمومی..................................................................................................................................................................................................... 143
میدانهای تجاری...................................................................................................................................................................................................... 143
میدان حکومتی........................................................................................................................................................................................................... 143
میدانهای نظامی........................................................................................................................................................................................................ 144
میدانهای محلهای..................................................................................................................................................................................................... 144
میدانهای ارتباطی 144
میدان ورزشی............................................................................................................................................................................................................. 144
بررسی نمونههایی از میادین ایرانی...................................................................................................... 145
میدان نقش جهان 145
میدان امام خمینی در همدان................................................................................................................. 148
حرم مطهر امام رضا (ع)...................................................................................................................... 149
بازار ................................................................................................................................................... 149
مقدمه...................................................................................................................................................................................................................... 149
مشخصات کاربردی عناصر متشکله بازارها و مراکز محله............................................................................................................................... 151
بازار مکان بنیادهای جمعی....................................................................................................................................................................................... 152
نقش بازار در شهرهای ایران (هسته اجتماعی- فرهنگی)................................................................................................................................ 153
بازار و توان فرهنگی آن.............................................................................................................................................................................................. 154
بازار و محیط اقتصادی شهرها................................................................................................................................................................................. 155
خصوصیات فضایی معماری معاصر...................................................................................................... 156
فضاهای همگانی در همجواریهای معماری معاصر ایران................................................................... 157
فصل پنجم :بررسی اجمالی اصول پایدار درمعماری ایران...................................................... 160
مقدمه..................................................................................................................................................... 160
رابطه فرهنگ ومعماری......................................................................................................................... 168
معماری تاثیر عوامل فرهنگی بر فرم ................................................................................................... 171
الف- اهمیت مفهوم شکل یا فرم در فرهنگ معماری.................................................................................................................................... 171
ب: عوامل فرهنگی موثر در شکل گیری فضای معماری................................................................................................................................ 175
ج: بازتاب فرهنگ در صورت فضای معماری..................................................................................................................................................... 177
مبانی فرهنگ ایران و تاثیر آن بر معماری............................................................................................ 177
مفهوم سیر از ظاهر به باطن در معماری اسلامی ایران........................................................................ 182
عوامل بنیادی معماری در ایران............................................................................................................ 183
اصل سیر از کثرت به وحدت.............................................................................................................. 184
اصل سیر از ظاهر به باطن.................................................................................................................... 185
اصل فراوری و انتظاع از طبیعت.......................................................................................................... 186
اصل ساماندهی اهداف کارکردی ، سازه ای و کالبدی......................................................................... 186
شفافیت ( گسترة پهنة دید )................................................................................................................. 187
هندسه ......................................................................................................................................... 188
هندسه علمی......................................................................................................................................... 189
هندسه شهودی...................................................................................................................................... 189
انعکاس................................................................................................................................................. 192
اصل درون گرایی در عین برونگرایی.................................................................................................. 192
درون گرایی.......................................................................................................................................... 193
تقارن..................................................................................................................................................... 195
تقارن به مثابه اصلی زیبا شناختی......................................................................................................... 197
تقارن به عنوان اصلی در ساخت و ساز............................................................................................... 197
مرکزیت................................................................................................................................................. 199
محور گرایی.......................................................................................................................................... 200
سیالیت ( گسترش پهنة دید )............................................................................................................... 201
تباین یا نا همگونی................................................................................................................................ 201
تعادل و توازن....................................................................................................................................... 202
سلسله مراتب، تداوم (سلسله مراتب دسترسی) (اصل ردهبندی فضایی)........................................... 204
اصول و روشهای طراحی شهری.................................................................................................... 206
فضای خارجی ، فضای داخلی............................................................................................................. 207
اصل سادگی و فضای محصور در شهر ایرانی..................................................................................... 209
خصوصیت ایستایی و پویایی فضای محصور....................................................................................... 210
اصل مقیاس و تناسب .................................................................................................................. 211
اصل فضاهای متباین..................................................................................................................... 212
اصل قلمرو ................................................................................................................................... 212
اصل ترکیب ( کمپوزیسیون ) ...................................................................................................... 213
آگاهی از فضا................................................................................................................................ 213
بخش دوم: نمونه های تطبیقی ............................................................................................ 215
مقدمه................................................................................................................................................... 215
مرکز فرهنگی ژورژ پمپیدو ................................................................................................................. 215
سیتی هال لندن...................................................................................................................................... 221
مجموعه تالار شهر جدید توکیو............................................................................................................ 224
تالار شهر بوستون ............................................................................................................................... 225
نمونـه های داخلی................................................................................................................................ 228
سیتی هال تهران.................................................................................................................................... 228
تالار شهر تبریز....................................................................................................................................... 29
بخش سوم: مطالعات زمینه ............................................................................................................ 231
بازشناسی شهر مشهـد.......................................................................................................................... 231
چگونگی پیدایش شهـر مشهـد............................................................................................................ 231
سلسله مراتب رشـد تاریخی شهر مشهـد............................................................................................ 232
موقعیت جغرافیایی شهـر مشهـد........................................................................................................ 234
مطالعات اقتصادی................................................................................................................................ 235
مطالعات جمعیتی................................................................................................................................ 236
عوامل اصلی رشد جمعیت شهر مشهـد............................................................................................. 237
نقاط و عناصـر شاخص شهر مشهـد................................................................................................... 238
تغییرات کالبـدی در قرن حاضر........................................................................................................... 240
ساختار کالبـدی در قرن حاضر............................................................................................................ 241
الگوی توسعـه شهـر مشهـد................................................................................................................. 241
مطالعات اقلیمی و بررسیهای محیطی شهر مشهد............................................................................... 242
موقعیت جغرافیایی شهر مشهد .......................................................................................................................................................................... 242
دما ................................................................................................................................................................................................................................ 243
رطوبت نسبی............................................................................................................................................................................................................. 244
تجزیه و تحلیل بارندگی ....................................................................................................................................................................................... 244
وزش باد ..................................................................................................................................................................................................................... 247
تابش آفتاب ................................................................................................................................................................................................................ 248
شرایط حرارتی در فضای آزاد ............................................................................................................................................................................. 248
پیشنهادات ماهانی .................................................................................................................................................................................................... 248
پیشنهادات انجمن معماران آمریکا...................................................................................................................................................................... 249
پیشنهادات طراحی در مشهد................................................................................................................................................................................. 250
جهت استقرار ساختمان ......................................................................................................................................................................................... 253
جهت استقرار ساختمانهای یک طرفه ............................................................................................................................................................... 258
جهت استقرارساختمانهای دو طرفه .................................................................................................................................................................. 259
بافت مجموعه ......................................................................................................................................................................................................... 260
الگوی اشغال زمین .................................................................................................................................................................................................. 262
انتخاب مصالح ساختمانی ..................................................................................................................................................................................... 262
عوامل موثر در مکانیابی پروژه........................................................................ 263
دلایل انتخاب سایت......................................................................................................................... 263
از دیدگاه عملکردی و کارایی................................................................................................... 263
همجواری ................................................................................................................................ 263
جوابگویی به نیازهای گروه های ذینفع .................................................................................. 264
مساحت.................................................................................................................................... 264
مقیاس دانه بندی........................................................................................................................ 264
مناسب مکانی............................................................................................................................. 264
انطباق با کاربری اراضی شهر ی................................................................................................ 264
دسترسی به شبکه معابر ............................................................................................................ 266
هماهنگی با جهت توسعه شهر ................................................................................................... 267
خوانایی سایت ............................................................................................................................ 267
حوزه سوم: تجزیه وتحلیل............................................................................... 269
تبیین برنامه ها و اهداف پروژه..................................................................................................... 270
شناسایی جمعیت مخاطب ......................................................................................................... 270
تبیین کلیت فعالیت ها وفضاهای پروژه....................................................................................... 271
تدوین مبانی نظری پروژه................................................................................................................ 273
مبانی نظری عام..................................................................................................................... 273
مبانی نظـری خاص پروژه..................................................................................................... 275
تعیین اجزاء وتدقیق برنامه فیزیکی............................................................................................... 277
فضای شهری و مردمی................................................................................................................. 277
فضاهای مؤثـر در ایجاد یک فضای اجتماعی زنـده و پویا............................................................ 277
فضای شهـری روباز (میدان یک فضای همگانی)......................................................................... 278
فضاهای شهری سربسته................................................................................................................ 279
فضای همگانی سرپوشیده.............................................................................................................. 279
سـرسـرا (فضای اطلاع رسانی)..................................................................................................... 281
فروشگاه مرکـز .............................................................................................................................. 282
تریا ............................................................................................................................................. 2872
رستـوران....................................................................................................................................... 282
نمایشگاه ها.................................................................................................................................... 283
نمایشگاه دائمی مرکز...................................................................................................................... 283
نمایشگاه های موقت (عناصـر جامعـه مدنی مرکز)....................................................................... 283
سالنهای سخنـرانی......................................................................................................................... 285
تالار.............................................................................................................................................. 285
چیـدمان تالار ............................................................................................................................... 285
صنـدلی......................................................................................................................................... 286
بالکن............................................................................................................................................ 287
راهروهای تالار............................................................................................................................ 287
صوت و اکوستیک در تالار .......................................................................................................... 288
حجـم.......................................................................................................................................... 289
فرم.............................................................................................................................................. 289
طنین............................................................................................................................................ 290
نورپـردازی تالار........................................................................................................................... 291
خروجی ها و ورودی های سالن.................................................................................................... 291
سالن انتظار یا لابی......................................................................................................................... 292
نکاتی در مورد طراحی سالن انتظار................................................................................................ 292
سالن گردهمایی شهـری................................................................................................................. 292
اتاق مترجمین ............................................................................................................................... 293
اتاق خبرنگاران.............................................................................................................................. 293
اتاق کنترل .................................................................................................................................... 293
فضای مختص تشریفات................................................................................................................ 294
فضای مخصوص فیلم برداری........................................................................................................ 294
سالن با ظرفیت اندک .................................................................................................................... 295
سالنهای چنـدمنظـوره.................................................................................................................... 295
فضاهای همگانی در جهت تقویت عناصـر جامعـه مدنی .............................................................. 296
حوزه مربوط به ارگانهای غیـردولتیNGO.................................................................................... 296
فضای مربوط به احزاب سیاسی...................................................................................................... 298
فضای پاسخگـویی مسئولان........................................................................................................... 298
کتابخانـه مرکز............................................................................................................................... 299
قفسه باز........................................................................................................................................ 299
قسمت مطالعه................................................................................................................................ 299
قسمت قفسه بسته......................................................................................................................... 299
بخش اینترنت................................................................................................................................. 299
حـوزه اداری مرکز ...................................................................................................................... 299
مدیـریت مرکز «بخش روابط عمومی»............................................................................................. 300
حـوزه معاونت امور اداری و مالی.................................................................................................. 301
حـوزه معاونت فنی....................................................................................................................... 301
بخش خدمات .............................................................................................................................. 302
سرویس های بهـداشتی.................................................................................................................. 302
پارکینگ......................................................................................................................................... 302
نمازخانـه...................................................................................................................................... 302
حوزه چهارم: طراحی........................................................................................................................ 303
تحلیل وآنالیز سایت..................................................................................................................... 304
تجزیه وتحلیل زمین طرح...................................................................................................... 304
هندسه زمین طرح.................................................................................................................. 304
سیستم های دسترسی.............................................................................................................. 304
محورهای دید مطلوب............................................................................................................ 305
دیداز خارج از سایت به درون سایت..................................................................................... 305
دید از درون سایت به خارج سایت........................................................................................ 305
کاربری های مجاور سایت....................................................................................................... 306
ابعاد و شیب زمین................................................................................................................... 306
نتایج سایت آنالیز.......................................................................................................................... 306
ملاحظات معماری مجموعه......................................................................................................... 308
ملاحظات سازه ای مجموعـه....................................................................................................... 310
ملاحظات تأسیساتی مجموعـه..................................................................................................... 311
ارائه برنامه فیزیکی.............................................................................................................................. 312
ارائه مدارک نهایی............................................................................................................................... 321
حوزه اول:پیشنهاد طرح تحقیق
پیشگفتار:
مشارکت به معنای عام خود از گذشته های بسیار دور در زندگی انسان وجود داشته ولی به معنای جدید خود بخصوص در عرصه ی سیاست پس از جنگ جهانی دوم در جهان غرب آغاز شده و به شرق گسترش یافت.
این مشارکت در بعضی کشورهای صنعتی جهان (بخصوص آنهایی که در جنگ شکست خورده بودند) در زمینه ی اقتصاد و صنعت آغاز شد تا مردم را در حاکمیت شریک سازند و پایه های اقتصاد و صنعت مستحکم گردد و به اقتدار حکومت ها کمک کند و به حاکمیت مشروعیت بخشد. (نظر به تئوری ایجاد تمدن های بزرگ پس از جنگ های بزرگ)
دخالت آگاهانه ی مردم در تمام عرصه های زندگی امروزه شرایطی را می تواند به وجود آورد که آنها بتوانند در سرنوشت خود مداخله نمایند.
در ایران مشارکت های سنتی در امور شهر و امور مذهبی از گذشته وجود داشته و با وجود تمام
دگرگونی های صدساله ی اخیر ایران هنوز هم با قدرت در شهرها و روستاهای دور و نزدیک وجود دارد.
عزاداری های مذهبی ـ ساختن مسجد نمونه هایی از این مشارکت های مردمی اند که به صورت سنتی اتفاق می افتد.
مشارکت های مردمی جدید را می توان برنامه هایی دانست که دولت برای تحقق اهداف خاص خود به کار می گیرد و با ساماندهی و برنامه ریزی های لازم تلاش دارد تا در زمینه هایی که در زندگی اجتماعی جامعه پیشینه ای داشته، مشارکت مردمی را جلب کند.
برای نمونه تشکیل شوراهای اسلامی شهر و روستا از تلاش های دولت برای جلب مشارکت مردمی در اداره مور شهرهاست.
از نظر تاریخی می توان آغاز الگوی مشارکتی جدید اداره امور شهرها در ایران را انقلاب مشروطیت در سال 1287 هـ .ش دانست. در واقع تشکیل مجلس شورای ملی و تصویب قانون اساسی و متمم آن، خود نخستین تجربه های مشارکتی به شمار می روند، موضوعی که با توجه به خودکامگی همیشگی نظام سیاسی ایران قبل از انقلاب بی سابقه می نمود.
با توجه به افزایش جمعیت شهرنشین از سال 1335 و ازدیاد شهرها هنوز قسمت اعظم جامعه سنتی از اصول شهروندی بی بهره اند. گسترش کالبد شهر، پیچیدگی و تنوع روابط اجتماعی ـ اقتصادی و سیاسی و فرهنگی در شهر از جمله مشکلاتی است که مدیریت شهری ایران با آن درگیر است.
بدون شک "فرهنگ شهروندی" در شهرهای ایران هنگامی تحقق خواهد یافت که به شهروندان مسئولیت شرکت در اداره امور جامعه واگذار شود.
طرح موضوع واهمیت آن
حیات مدنی از جدی ترین موضوعاتی است که به جامعه ی بشری رنگ و بوی انسانی و حرکت و رشد می بخشد و فضای شهری از جمله فضاهایی است که حیات مدنی در آن جریان یافته وحادثه ها وواقعه ها رخ می دهند.
وقایع و حوادث حیات مدنی را به حیات واقعه ای تبدیل نموده و سبب می گردند خاطره ها شکل گیرند. بنابراین فضای شهر مکان اصلی حیات واقعه ای است و محل انباشت خاطره های فردی و جمعی.
با توجه به افزایش جمعیت شهرنشین در ایران و روند رو به رشد آن نیاز به تبادل اطلاعات و مراودات فرهنگی در جهت بهتر شدن اداره ی امور شهرها امری لازم و ضروری می نماید.
اداره ی امور شهرها می تواند به صورت دولتی ـ مردمی که چیزی جز کنشی متقابل از روابط رسمی و غیررسمی نیست اتفاق بیفتد زیرا حکومت ها تنها و بدون حضور مردم نمی توانند حکومت کنند و برای اداره ی امور به مردم متکی اند. بنابراین تنها بخشی از تصمیم گیری ها و فعالیت های مختلف مربوط به زندگی شهری می تواند به صورت رسمی و دولتی اتفاق افتد و سایر تصمیمات مرتبط با حیات مدنی شهرها باید به وسیله مردم و با مشارکت عمومی به وقوع بپیوندد.
تالار و اصـول و معیارهای کلی در طراحی آنها
توجه به ضوابط و اصول طراحی و ملاحظات برنامه ریزی در تمام مجموعه بخصوص بخش تالارهای گرد هم آیی بسیار بااهمیت تلقی می شود؛ چرا که این قسمت از مجموعه به دلیل کاربردهای زیاد نکات پیچیده فنی و صرف هزینه های بسیار از حساس ترین فضاهای این گونه ابنیه به شمار می آیند. بنابراین باید قوانین و ضوابط خاص در طراحی آنها به کار گرفته شود تا فضا، فضایی ایده آل بدون نقص و سودمند گردد. نکات زیر خلاصه ای از اصول اینگونه طراحی هاست که در ادامه همین بخش اجمالاً درباره برخی از آنها صحبت به میان خواهد آمد.
1. تعیین ظرفیت واقعی فضا و متراژ آن بر مبنای تعداد صندلی ها و روش های مختلف استقرار.
2. تعیین بهترین میدان دید و استفاده از شیب کف به طور احسن در سالن ها و کلاسهای آموزشی.
3. کنترل و تنظیم تابش نور طبیعی به داخل سالن.
4. با توجه به اصول طراحی آکوستیکی سالنها از لحاظ حجم فرم و شکل سالن و رعایت نکات طراحی آکوستیکی داخل سالن.
5. طراحی منطبق با اصول تصویرپردازی و صداگذاری به عنوان سه فاکتور اساسی سالن ها.
6. با توجه به مسایل حرارتی ـ برودتی و تهویه مطبوع در طراحی تالارها و سایر فضاهای وابسته.
7. رعایت قوانین طراحی در صحنه و فضاهای پشتیبانی آن.
بی تردید برشمردن مطالب اخیر به معنای بی ارزش تلقی شدن اصول و مبانی طراحی سایر فضاها همچون فضاهای اداری، فرهنگی، رفاهی، خدماتی و ... نخواهد بود. و مسلماً هر کدام از فضاهای
فوق الذکر ارزش منحصر به فرد خویش را از نظر رعایت نکات و معیارهای کالبدی و معماری داراست که شایسته است ضمن پروسه طراحی لحاظ گردد.
اکوستیک در تالارها
برای طراحی عملی تالارها بایستی از اصول تئوری های اکوستیکی نتایجی به منظور رسیدن به بهترین راه حل با توجه به تجربیات گذشتگان برای تعیین فرم و حجم و پوشش دیوارها به دست آورد.
بدین ترتیب سه فاکتور اصلی که برای طرح آکوستیکی تالار مطرح می باشد عبارتست از:
حجم: چنانچه حجم تالار را بزرگتر نمایید، به همان نسبت نیز سطوح آن بزرگتر می شود و چون سرچشمه صدا دارای توان معین می باشد لذا با بزرگتر کردن حجم، چگالی انرژی در فضای تالار کاهش می یابد.
فرم: در مورد تعیین فرم تالارها نخستین نکته ای که بررسی می شود نسبت طول و عرض و ارتفاع به یکدیگر می باشد.
در مورد فرم کف بایستی دقت گردد که بخصوص شنوندگان دور از سرچشمه صدا که برای آنها اصوات مستقیم متناسب با توان دوم فاصله تضعیف می گردد، در هر حال دید مستقیم داشته باشند و از این رو بایستی ردیف های مختلف نسبت به ردیف قبلی قدری بلندتر باشد که راه مستقیم صوتی برای کلید ردیف ها موجود باشد.
شرایط حرارتی در فضای آزاد :
همانطور که در جدول بیو کلماتیک مشاهده می شود ، در تابستان شرایط اقلیمی منطقه به طرف مناطق گرم و خشک میل نموده است . البته این شرایط فاصله کمی با منطقه آسایش داشته و می توان با افزودن مقداری رطوبت به هوای خارج ساختمان در ماههای ژوئن . ژوئیه واوت این هوا را در رابطه با آسایش انسان مطلوب ساخت .
بدلیل شدت برودت هوا در زمستان فاصله شرایط زمستانی با منطقه آسایش زیاد است و حتی با استفاده از انرژی حاصل از تاثیر آفتاب نمی توان این هوا را در حد راحتی انسان گرم نمود .
پیشنهادات ماهانی :
ماهانی با توجه به وضعیت حرارتی هوای شب و روز ماهانه هر منطقه و با در نظر گرفتن نوسان ماهانه دما ، گروه رطوبتی و میزان بارندگی پیشنهاداتی جهت هماهنگی سازی ساختمان و شرایطی اقلیمی آن منطقه ارائه نموده است که برای منطقه مورد نظر به شرح زیر خلاصه گردیده است .
الف ) ساختمان بهتر است در جهت محور شرقی غربی گسترش یابد .
ب) طرحهایی با فضاهای فشرده و متراکم برای منطقه مناسب هستند .
ج ) ایجاد جریان هوا در فضاهای داخلی ضرورتی ندارد .
د ) دیوارهای خارجی و داخلی و سقف ها بهتر است از مصالح سنگین پیش بینی شوند .
م ) پیش بینی فضاهای خارجی برای استفاده در شبهای تابستان مفید است .
ن ) بازشوها نماهای شمالی و جنوبی می توانند حدودی 15 تا 25 درصد مساحت آن نما پیش بینی شوند .
اثر بخش بودن فعالیت های مدیریت، به تمایلات افراد درون سازمان در انجام وظایف محوله آنها بستگی دارد؛ از سوی دیگرهمه رفتارهای افراد هدفداراست. در واقع، دو عامل رفتار را شکل می دهد: یکی انگیزه و دیگری هدف. از این رو، انگیزه داشتن کارکنان برای انجام وظایف، و همسویی اهداف فردی با اهداف سازمان نقش اساسی در موقعیت سازمانی دارند.
اهمیت و جایگاه سبک مدیریت و کمک به سیستم اداری و نیروی کار آفرین باعث می شود که مدیر کل محترم کمیته امداد امام خمینی استان خراسـان رضوی، معاونین و رؤسای ادارهای مستقر در اداره کل را از نگرانی در مجموعه پــرسنلی وکاهش تخلفات اداری و همچنین بالا رفتن جلب رضایت مندی ارباب رجـوع یاری نماید.
نقش تصمیم گیری:
1- نقش کار آفرینی: در این نقش مدیر برای ایجاد تغییر و تحول در سازمان، به تحقیق و بررسی میپردازد. در واقع مدیر در این نقش با میل و رغبت منشـاء تغییر در داخل سازمان میباشد.
2- نقش تنش زدایی: در این نقش هر گاه سازمان با تشنجات و مسائل ناگهانی روبرو میشود مدیران مسئول ارائه راه حل و اقدامات اصلاحی میباشند.
3- نقش تخصیص دهنده منابع: مسئولیت تخصیص دادن انواع منابع سازمان بـــرعهده مدیران است. برنامه ریزی، دادن درخواست، بودجه بندی و برنامه ریزی امور کارکنان سازمان از این قبیلاند.
4- نقش مذاکره کننده: در این نقش مدیر در مذاکرات و انعقاد قراردادها، نقش نمایندگی سازمان را بر عهده دارد. (رابینز،1377)
1- سبک مدیریت برسیستم اداری وباعث شور ونشـاط در روحیه پرسنل می گردد.
2- سبک مدیریت باعث بالارفتن انگیـزش کارکنان در جهت بهبود امور محوله و جلب رضایت مندی ارباب رجوع می شود.
3- سبک مدیریت بر اهداف سازمان تأثیرگذار است.
در بررسی و تجزیه وتحلیل فرضیه اول، 28درصد از نمونه ها گزینه بسیار خوب، 45درصد گزینه خوب، 12 درصد گزینه متوسط و 15 درصد گزینه بد را انتخاب نموده اند. بنا براین 85 درصد از نمونه ها گزینه های بسیار خوب، خـوب و متوسط را انتخاب کرده اند.
نتیجه می گیریم که سبک مدیریت بر سیستم اداری و باعث شور ونشاط در روحیه پرسنل می گردد. پس فرضیه اول تائید می شود. در پاسخ فرضیه دوم که سبک مدیریت باعث بالارفتن انگیـزش کارکنان در جهت بهبود امور محوله و جلب رضایت مندی ارباب رجوع می شود.رابطه معنی داری وجود دارد. در بررسی و تجزیه وتحلیل فرضیه دوم، 39درصد از نمونه ها گزینه بسیار خوب، 51 درصد گزینه خوب، 6 درصد گزینه متوسط و4 درصد گزینه بد را انتخاب نموده اند. بنا براین 96 درصدازنمونه ها گزینه های بسیار خوب،خوب ومتوسط راانتخاب کرده اند.
نتیجه می گیریم که سبک مدیریت باعث بالارفتن انگیـزش کارکنان در جهــــت بهبود امور محوله و جلب رضایت مندی ارباب رجوع می شود. پــــس فرضیه دوم تائیـد می شود. در پاسخ فرضیه سوم که سبک مدیریت بر اهداف سازمان تأثیرگذاراست. رابطه معنی داری وجود دارد. در بررسی و تجیه وتحلیل فرضیه سوم،44درصد از نمونه ها گزینه بسیار خوب، 47 درصد گزینه خوب، 5 درصد گزینه متوسط و4 درصد گزینه بــد را انتخاب نموده اند. بنا براین 96 درصد از نمونه ها گزینه های بسیار خوب، خوب و متوسط را انتخاب کرده اند. نتیجه می گیریم که سبک مدیریت براهداف سازمان تأثیرگذار است. پــس فرضیه سوم تائید می شود.
پژوهشگر در این زمینه با محدودیت هایی مواجه بوده است کــــه از آن جمله : محدودیت زمانی جهت تحقیق، نبود کتابخانه مجهز و در دستـــــــرس نبودن کتاب ها ومنابع، وجود مشغله کاری که فرصت تحقیق دقیقتر را میسر نمی کرد، محدود بودن جامعه آماری و جامعه نمونه، عدم ارائه بعضی پاسخ های منطقی درپرسش نامه وهزینه های بالای تایپ وتکثیر تحقیق بوده است.
همچنین جهت تاثیر گذاری بیشتر و پربارتر شدن این موضوع کار در عرصه پیشنهاداتی را پرسنل کمیته امداد امام خمینی منطقه یک مشهد و پژوهشگر ارائه نمودند که از آن جمله پیشنهاد می گردد از همکاران بطوری استفاده شود که در پست خود علاقه داشته باشند. پیشنهاد می گردد تمهیدات تفریحی و رفاه پرسنل جهت شادابی بیشتر در کار انجام شود. پیشنهاد می گردد جهت بالا رفتن کیفیت کار و امور محوله پرسنل آموزشهای بیشتری برگزار گردد.و...
فصل اول
مقدمه
- بیان مسئله
بیان اهداف تحقیق
ضرورت های اهمیت تحقیق
فرضیه های تحقیق
تعریف مفاهیم و واژه ها
فصل دوم
بررسی مبانی نظری و تئوری
بررسی تحقیقات گذشته
اجزای موثر در مهارت انسانی
انگیزش
تکریم ارباب رجوع
مدیریت از دیدگاه امام علی (ع)
موقعیت جغرافیایی و تاریخی شهر مقدس مشهد
فصل سوم
روش تحقیق
جامعه آماری
جامعه نمونه آماری
ابزار تحقیق و روش جمع آوری اطلاعات
روش تجزیه و تحلیل، تعیین اعتبار ابزار جمع آوری داده ها
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل سوال ها
بررسی و تجزیه و تحلیل فرضیه ها
فصل پنجم
خلاصه تحقیق
محدویت های تحقیق
پیشنهادها
پیوست ها
- پرسش نامه
عکس
منابع تحقیق
بعضی از صاحب نظران مدیریت رمز موفقیت مدیر را درتوان هدایت نیروی انسانی تحت سرپرستی وی می دانند و از این رو مدیریت را کار با دیگران و از طریق آنان در جهت کسب اهــــــــداف سازمان دانسته اند. و این ساخت یک مجموعه متشکل از ارزش های مذهبی، فلسفی، هنری، سیاسی و ... است که در شکل رفتار فردی مدیر و بافت اجتماعی سازمان جلوه گر می شود.
اثر بخش بودن فعالیت های مدیریت، به تمایلات افراد درون سازمان در انجام وظایف محوله آنها بستگی دارد؛ از سوی دیگرهمه رفتارهای افراد هدفداراست. در واقع، دو عامل رفتار را شکل می دهد: یکی انگیزه و دیگری هدف. از این رو، انگیزه داشتن کارکنان برای انجام وظایف، و همسویی اهداف فردی با اهداف سازمان نقش اساسی در موقعیت سازمانی دارند.
طبیعت انسان از لحاظ کیفیت ارضای نیازهای خود، دارای خصوصیتی دو گانه است؛ یک خصلت آدمی چنان است که در اثر فقدان عوامل و شرایط لازم، احساس عدم رضایت می کند و چون شرایط و عوامل فراهم گردد، احساس عدم رضایت، کاهش یافته و بتدریج به بی تفاوتی می انجامد. اکثر عوامل فیزیولوژیک، دارای این نوع تأثیر می باشند، واین دسته از عوامل را می تــوان(( عوامل بهداشتی)) یـــــــا (( حافظ وضع موجود)) نامید.
خصلت دیگر آدمی، وجود نیازهایی است که در یک سو برای او رضایت و کامیابی فـراهم می آورد و سوی دیگر آن، فقدان رضایت یا بی تفاوتی است. به کمک ارضای این نیازها، می تـــوان شاغل را راضی کرد؛ ولی نمی توان او را ناراضی نمود. این نیازها که به وسیله عـــوامل شغلی و درونی - و نه محیطی- ارضاء می گردد، عبارتند از: کسب موفقیت و تحسین به خاطرانجام کار، مسئولیت بیشتر و رشد در کار، این رضایت ها اگر با محتویات شغلی به نحو مطلوبی ترکیب شــــــوند، پایدار خواهند بود. با توجه به این عوامل دوگانه، مدیر می تواند عوامل ناراضی کننده را محدود و عوامل راضی کننده را توسعه دهـــد؛ در این وضع، گرچه بهسازی محیط شغلی لازم شمرده می شود، ولی نمی توان به آن قناعت کرد؛ و به موازات آن می توان انگیزه های خلاقه آدمی را که رضـــایت واقعی را در ذات، کیفیت و نتیجه انجام کار جستجو می کنند، بیدار کرد و به کار گرفت. مدیر، با استفاده از این برداشت دو بعدی، می تواند فلسفه مدیریت و سبک مدیریت منابع انسانی را منقلب سازد.
پایان نامه حاضر برای دانشجویان رشته مدیریت امورامداد مقطع کاردانی به عنوان منبع اصلی درس (( کار درعرصه)) تدوین شده است. امید است علاوه بر جامعه دانش پژوهان، مدیران و رؤسای واحدهای اداری نیز از آن بهره مند شوند. ازخداوند کریم توفیق همه پژوهنده ها را درتدارک اندیشه هــای علمی خواهانم.
روش تجزیه و تحلیل، تعیین اعتبار ابزار جمع آوری داده ها:
چون پرسشنامه بر اساس مقیاس سه و چهار گزینه ای تنظیم گردیده جهــت بررسی و تجزیه و تحلیل یافته ها از روش آمار توصیفی استفاده شده است. لازم به ذکر است تعداد 10 سئوال از18 سئوال دارای مقیاس سه گزینه ای و تعــداد 7 سئوال دارای مقیاس چهار گزینه ای می باشد. و یک سئوال هم بصورت تشریحی مطرح گردیده تا پاسخگو بتواند مطالبی که در پرسشنامه نیامده و او احساس می کند که نیاز است، در آخر پرسش نامه بیان نماید. در این روش پس از جمع آوری پرسشنامه، فراوانی پاسخها نسبت به هر یک از گزینه های سوالات مشخص می گردد. و بعد از آن پاسخ تعیین می شود تا مشخص شود تعداد و چنــد درصد از پاسخ دهندگان نظرات مثبت یا منفی داشتـه و سپس برای کلیه سئوالات مربوط محاسبه انجام و با استفاده از نتایج حاصله به رد یا تایید سوالات پـــرداخته شده و در پایان با توجه به سوالات فرضیه ها و نتایج حاصله فرضیات رد یــا تاییـد می گردد و توضیح داده می شود که بالا بردن انگیزه کارکنان تا چه میزان مــوثر بوده است.
اعتبار و روائی پرسشنامه و روشهای تجزیه و تحلیل داده ها توسط چند نفر ازاسـاتید، مشاورین و کارشناسان مجرب مسائل پژوهشی تایید شده
است.
بررسی هک و هکرها
مقدمه
شاید شما هم این ضرب المثل را شنیده باشید که بهترین پلیس کسی است که دزد خوبی باشد و به عبارت دیگر می توان کفت تا زمانیکه یک پلیس به تمام ترفندهای دزدی آشنا بناشد نمی تواند با دزدان به مقابله بپردازد.
در اینترنت و شبکه نیز برای محافظت از کامپیوتر در مقابل هکرها تا زمانیکه شما با تمام ترفندهای نفوذ گران آشنا نباشید نمی توانید به مقابله با آنها بپردازید.
تهاجمات و حملات کامپیوتری به طور متداول و هر روزه روی می دهد و با یک اتصال ساده به اینترنت کسی در سوی دیگر سعی خواهد نمود از روی کنجکاوی به داخل دستگاه شما سه ، پنج یا دوازده بار در روز سرکشی نماید. هکرها بدون آگاهی با اتصالاتی که جلب توجه نماید دستگاهتان را از نظر آسیب پذیری مورد بررسی قرار می دهند اگر کامپیوتر در زمینه های بازرگانی و تجارت ، آموزشی ، امور عام المنفعه یا نظامی مورد استفاده قرار گیرد بیشتر مورد تهاجم و یورش هکرها قرار خواهد گرفت.
بسیاری از این حملات تنها برای یافتن نفوذی به سپر دفاعی کامپیوتر صورت می گیرد. مابقی قفل شکنهای پیچیده کامپیوتری می باشند و با نگاه اجمالی به عناوین خبری می توان دید که تعداد آنها رو به افزایش می باشد. به عنوان مثال سالهای اخیر ، بانک های بسیاری از سوی هکرها کامپیوتری مورد تهاجم قرار گرفتند بطوریکه هکرها توانسته اند به اطلاعات دسته بندی شده ای در مورد حسابهای مشتریان بانک ها دسترسی پیدا نمایند هکرها شماره کارتهای اعتباری سایت های مالی و اعتباری می دزدند ، اغلب در مقابل اینکه اطلاعات کارت اعتباری مشتری را منتشر نکند از شرکت های تجاری الکترونیکی ، بنگاههای خبری و سایتهای داد و ستد الکترونیکی اخاذی می نمایند که اینکار باعث شده است که شرکتها درآمد مالی خود را از دست بدهند.
هک چیست؟
هک به ساده ترین زبان و شاید به عامیانه ترین تعبیر به دزدیدن کلمه عبور یک سیستم یا account گفته می شود. به طور کلی نفوذ به هر سیستم امنیتی کامپیوتری را هک می گویند.
هکر کیست؟
هکر کسی است که با سیستم های کامپیوتری آشناست و می تواند با روش هایی خاص (بدون اجازه) وارد آنها شود... این انسان می تواند خوب یا بد باشد(در هر حال هکر است). از دیگر صفات یک هکر این است که او شخصی با هوش و فرصت طلب و با معلومات علمی بالاست.
گروه بندی هکرها نسبت به اهدافشان
دسته ی اول هکرهایی هستند که هدف آنها از ورود به سیستم ضربه زدن به شخص نیست و فقط می خواهند معلومات خود را به رخ دیگران بکشند و ثابت کنند که سیستم های امنیتی همیشه دارای ضعف هستند و قابل نفوذ هستند اما دسته ی دوم هکرهایی هستند که قصد آنها ضربه زدن به دیگران و پرکردن جیب خود است (مانند دزدان اینترنتی. هکرهای گروه اول می توانند مفید باشند زیرا آنها با اثبات اینکه سیستمهای امنیتی قابل نفوذند در واقع نواقص سیستم های امنیتی را نمایان می سازند.
گروه بندی دیگر هکرها
هکرهای واقعی (سامورایی)
کسی که هدفش از نفوذ به سیستم ها نشان دادن ضعف سیستمهای کامپیوتری است نه سوء استفاده ...
Wacker (واکر):
کسی که هدفش از نفوذ به سیستم ها استفاده از اطلاعات آن سیستمهاست (جزو هکرهای کلاه سیاه)
Cracker (کراکر):
کسی که هدفش از نفوذ به سیستمها، خرابکاری و ایجاد اختلال در سیستمهای کامپیوتری است. (جزو هکرهای کلاه سیاه)
Preaker:
از قدیمی ترین هکرها هستند که برای کارشان نیاز (و دسترسی) به کامپیوتر نداشتند و کارشان نفوذ به خطوط تلفن برای تماس مجانی، استراق سمع و... بود.
یک هکر چگونه وارد سیستم می شود؟
هکر با دزدیدن پسورد سیستم می تواند به دیگر اطلاعات اتصال ما به شبکه مانند شماره ی IP دسترسی پیدا کند و همان طور که می دانیم IP آدرس پورت های سیستم ما در شبکه است پس هکر تحت شبکه و از طریق پورت ها وارد سیستم می شود. اگر پسورد Account ما دزدیده شود همان طور که خود ما از هر سیستمی در منزل یا بیرون از منزل با داشتن ID و پسورد وارد میل باکس خود می شود هکرها هم مانند خود ما به میل باکس ما دسترسی دارند.
روشهای ساده ی بدست آوردن پسورد
روش های ساده و رایج بدست آوردن پسورد عبارتند از:
1ـ خواندن پسورد از روی دست کاربر
2ـ فرستادن صفحه ای مانند صفحه ورودی یاهو و یا هات میل بصورت یک ایمیل که در آن به ظاهر کارکنان شرکت سرویس دهنده از کاربر می خواهند به منظور اطمینان از صحت سرویس دهی پسورد خود را تایپ کنند که این پسورد در همین لحظه برای هکر میل زده می شود.
3ـ برنامه جالبی بنام log وجود دارد که تمامی حرف های وارد شده را ذخیره می کند. هکر تحت شبکه این برنامه را اجرا و بعد از شما می خواهد رمز خود را بزنید و برنامه کلیدهای تایپ شده توسط شما را درون فایل txt ذخیره می کند و هکر بعداً به آن رجوع می کند و رمز شما را کشف می کند.
4ـ روش دیگر حدس زدن جواب سؤالی است که شما انتخاب نموده اید تا در صورت فراموشی پسورد رمزتان از شما پرسیده شود. در یاهو استفاده از این روش سخت است زیرا تاریخ دقیق تولد و آدرس و کد پستی را نیز می خواهد که حدس زدن آنها کار راحتی نیست ولی در سرویس هات میل براحتی می توانید جواب سؤال را حدس بزنید.
5ـ بدست آوردن پسورد از طریق ویروس Trojan
در این روش شخص با فرستادن یک فایل آلوده به Trojan سیستم شما آلوده می کند. با اجرای این فایل ویروس در حافظه جای می گیرد و هر زمان که کامپیوتر روشن می شود دوباره در حافظه صدا زده می شود.
پس با پاک نمودن فایل اولیه مشکل شما حل نمی شود. این ویروس سیستم شما را به عنوان یک سرور قرار داده یکی از پورتهای آزاد سیستم را برای استفاده مکرر باز می گذارد البته Trojan نسخه های متفاوتی دارد و بعضی از آنها پورتی را برای استفاده هکر باز نمی گذارند و پسوردها را از طریق یک ایمیل برای هکر ارسال می کنند.
6ـ برنامه هایی مانند Key logger, thief, keyl و... همه برنامه هایی هستند که برای خواندن پسورد طراحی شده اند.
مجوز دسترسی ریشه
مهمترین و قویترین شماره اشتراک در سیستم یونیکس شماره اشتراکی می باشد که معمولاً «ریشه» نام دارد. ریشه دارای حداکثر امتیاز ورود به دستگاه است و می تواند هر فایلی را قرائت نماید بنویسید یا تغییر دهد یا فایلی بر روی سیستم قرار دهد با این حق امتیاز بسیار بالا، «ریشه» گاهی اوقات شماره اشتراک «فوق کاربر" یا حتی «خدا» نامیده می شوند. UID شماره اشتراک ریشه برابر صفر می باشد. در هنگام کنترل سیستم باید دید آیا مجوزهای فوق کاربر برای اجرای فایل به برنامه ای نیاز دارند یا خیر. UID کاربر یا فرآیند مورد درخواست اینکار را بررسی می کند بنابراین شماره اشتراک فوق کاربر می تواند هر چیزی نامگذاری شود (هرچند ریشه متداول می باشد) ولی UID باید صفر باشد. چندین شماره اشتراک با UID می توانند در یک سیستم یونیکس وجود داشته باشند. مدیران سیستم از شماره اشتراکهای ریشه برای مدیریت سیستم استفاده می نمایند هکرها دوست دارند به ریشه دستگاه دسترسی پیدا نمایند.
کنترل امتیازات دسترسی یا مجوزهای یونیکس
هر فایل در سیستم فایلی یونیکس دارای مجموعه ای از مجوزهای دسترسی است که توضیح می دهد چه کسی و به چه روشی می تواند به فایل دسترسی پیدا نماید. هر فایل دارای شماره اشتراک فرد و گروهی از شماره اشتراکهای افراد (گروه همراه با فایل) می باشد. مالک فایل داری مجوز ریشه می تواند مجوزهای دسترسی فایل را تنظیم کند و تغییر دهد.
مجوزهای دسترسی فایلی یونیکس به سه دسته تقسیم می شوند: مجوزهای مالک فایل مجوزهای مالکان گروهی فایل، مجوزهای همگانی (یعنی تمام کاربران و فرآیندهای دارای شماره های اشتراک دستگاه) برای هر یک از این سه ناحیه، حداقل سه نوع دسترسی مجاز می باشد. خواندن نوشتن و اجرا نمودن با سه ناحیه (مالک، مالک گروهی و همگانی) و سه سطح مختلف از دسترسی (خواندن نوشتن و اجرا نمودن) و 9 تنظیم استاندارد متفاوت وجود دارد. دستور IS به کاربرد اجازه می دهد تا مندرجات دایرکتوری را نشان دهد. استفاده از IS با پرچم –L برای جستجوی فرمی از داده های خروجی می توانیم مجوزهای دسترسی اختصاصی به فایلها در دایرکتوری داده شده را ببینیم.
توجه نمایید که هر عنوان لیست با الگوی 10کاراکتری شروع می گردد اگر اولین کاراکتر "d" باشد، دلالت برآن می باشد که لیست با دایرکتوری همراه است. در غیر اینصورت فایل می باشد.
9کاراکتر بعدی مجوزهای دسترسی هر دایرکتوری را با فرمتی مثل فرمت شکل 4-3 نشان می دهد.
شکل 4-3 مجوزهای فایل های UNIX
وقتی مجوز دسترسی ",r" "w" یا "X" مجاز می گردند، حرف مناسب در خروجی دستور 1s-1 به نمایش در می آید. وقتی مجوز داده شده مجاز نباشد. "-" در خروجی 1s-1 نشان داده می شود . برای مثال، در لیست بالا فایل contab می تواند توسط صاحب آن فایل و یا گروهی که مالکیت آن را دارد قرائت و نوشته شود. اما افراد دیگر تنها می توانند آن را قرائت نمایند.
مجوزهای دسترسی هر فایل می تواند با استفاده از دستور chmod تغییر داده شود. برای تغییر مجوزهای فایل، کاربر باید مجوزهای مورد نظر را به فرمت هشت تایی تبدیل نماید و حاصل را به دستور chmod وارد کند.
دفاع در برابر روت کیت های سطح کرنل
جنگ تن به تن
غالباً از خودم سئوال می کنم که آیا باید روت کیت سطح کرنل را در سیستم های خود نصب نماییم تا قبل از اینکه هکر بتواند سیستم را آلوده سازد از سیستم خود محافظت کنیم فرض بر این است که اگر دستگاه خودمان را با برنامه Knark آلوده سازیم آیا هکر قادر خواهد بود به سیستم دسترسی پیدا نماید اگر سعی کنید با هکر جنگ تن به تن راه بیاندازیم تنها خانة خود را به آتش نمی کشید.
این نظریه به دلایل متعدد نظریه خوبی نمی باشد اولاً باید از روت کیت سطح کرنل خاصی که نصب می کنید اطلاع کافی داشته باشید و ممکن است سیستم خود را نسبت به هکر بسیار ماهر آسیب پذیرتر سازد که ابزار را بهتر از شما می شناسد. بعلاوه روت کیت سطح کرنل شناخت و تحلیل سیستم را بسیار پیجیده تر می کند اگر دستگاه به خطر بیافتد تحلیل فریبکارانه تر از روت کیت سطح کرنل می باشد باید هر برنامه اجرایی فایل ، فرآیند ، یا درخواست شبکه را تغییر دهید تا اتفاق روی داده در سیستم خود را تعیین نمایید . در آخر روت کیت های سطح کرنل از انواع مختلف می تواند در سیستم نصب شود. بنابراین وقتی Knark نصب می شود هیچ چیزی نمی تواند هکر را وادار سازد تا به سیستم و Adore دسترسی پیدا نماید . نصب Knark روت کیت های دیگر را قفل نمی کند.
جلوگیری از دسترسی به امتیازات ویژه ریشه
شعار مکرر ما این است که نگذاریم هکرها به امتیازات کاربر ویژه در سیستم دسترسی پیدا نمایند ( مدیر شبکه در Windows NT/2000 و ریشه UNIX ) باید سیستم خود را پیکر بندی کنید و تمام سرویس های ناخواسته را غیر فعال سازید . بدون دسترسی از طریق امتیاز کاربر ویژه هم نمی تواند روت کیت سطح کرنل را نصب نماید بالا بردن ضریب ایمنی و یکپارچه نگه داشتن سیستم از مفاهیم محافظتی برای سر و کار داشتن با روت کیت سطح کرنل می باشد ( و فرقی ندارد که روت LKM باشد یا روت کیتی Windows NT ) .
بررسی نیروگاه گاز
مقدمه)معرفی)
امروزه با توسعه روزافزون صنعت نیروگاه وتولید برق وبا توجه به این نکته که اکثریت دانشجویان مهندسی و...ویا حتی فارغ التحصیلان دراین رشته ها موفق به بازدیدکاملی از نیروگاه وسیستم کاری و نحوه عملکرد سیستمهای موجود در نیروگاه نشده اند،وبا توجه به سابقه کاری که من در نیروگاه جنوب اصفهان درزمینه نصب تجهیزات مکانیکی وغیره داشته ام ،لازم دانسته ام که برای اشنا کردن دانشجویانی که علاقه به نیروگاه وسیستم عملکردآن دارند،اطلاعات وتصاویری راجمع آوری نموده ودرقالب این پروژه(که معرفی و بررسی بخشهای مختلف نیروگاه گازی است.)ارایه دهم.که من گرد آوری این مطالب را در قالب 10فصل بیان نموده که فصل اول آن رابابیان کدهای شناسایی آغازکرده که درفصلهای بعدی اگرازاین کدها استفاده شده بود ،نا مفهوم نباشد . در فصل دوم تشریحی کلی نیروگاه از نوع پیکر بندی ،جا نمایی ،سوخت و...را بیان کرده و در فصل سوم اطلاعاتی عمومی در مورد قطعات توربین گاز وابعاد ووزن و...را بیان کرده ام ودر فصل چهارم توربین گاز ،نحوه هوادهی ،احتراق و...را تشریح کرده ودرادامه در فصل پنجم سامانه های مختلف از قبیل هوای ورودی آتش نشانی سوخت گاز ،گازوییل و...را بیان نموده که برای خواننده قابل فهم باشد که این هوا چه طور وارد ،چه گونه احتراق صورت گرفته و چه مراحلی بایستی انجام شود تا برق تولیدشودودر فصل ششم نحوه کنترل دمای توربین را شرح می دهیم ودر فصل هفتم مجرای هوای ورودی ،سرعت ، عایق صدا ونحوه تمیز کاری و...را تشریح کرده ودر فصل هشتم سیستم خروجی گازهای حاصل ازاحتراق(مجرای واگرای اگزوز )و...را توضیح داده ودر فصل نهم انواع ابزارهای عمومی وتخصصی را بیان کرده که بیشتر در زمینه تعمیرات ازاین ابزارآلات استفاده می شود ودر فصل دهم منابعی که من توانستم به آنها دسترسی پیدا کنم و بتوانم این مطالب را گرد هم آورم،بیان نموده ام که در پایان هدف و نتیجه ای که من از این پروژه داشتم که سعی خود را می کنم تا به آن هدف نزدیک شوم ؛این است که دانشجویان و...با آشنایی و استفاده از این پروژه بتواند ابهامات خودرا در زمینه ،حداقل آشنایی با نیروگاه گازی و نحوه عملکرد آن بر طرف کند که درهنگام حضور در نیروگاه حتی مرتبه اول دارای پیش زمینه ای بوده باشند که (سر در گمی هایی را که ممکن است با دیدن نیروگاه برایشان بوجود آید را به حداقل برسانند.)
در پایان ازکلیه همکاران درنیروگاه جنوب اصفهان و نیروگاه طوس مشهد واساتیدمحترم دردانشگاه آزاداسلامی واحدشهرمجلسی که درگردآوری وارایه این پروژه من را همیاری کردند کمال تشکر و قدر دانی را دارم .
فصل اول
کد شناسایی KKS
مقدمه
KKS مخفف عبارت آلمانی “Kraftwerk Kennzeicen System” به معنای سیستم شناسایی نیروگاه می باشد.
KKS به منظور شناسایی اجزاء نیروگاه و سیستمهای کمکی به کار می رود. این روش کد گذاری توسط بهره برداران نیروگاههای آلمان و کارخانه های سازنده توسعه پیدا نمود و اینک برای تمامی نیروگاهها بکار گرفته می شود.
در این جزوه آن بخش از KKS تشریح شده است که مربوط به توربینهای گازی و سیستمهای اضافی آن می باشد. اجزاء سیستمهای اضافی کد گذاری شده اند، اما همه اجزاء توربین نظیر پره های کمپرسور و توربین یا flametube های محفظه احتراق کد گذاری نشده اند. کدهای شناسایی مربوط به طراحی سیستم نمی باشد بلکه به منظور نشان دادن محل قرار گیری قطعه در یک سیستم می باشد.
ساختار کد شناسایی
سیستم شناسایی KKS مشتمل بر حروف و اعداد میباشد.
مفاهیم حروف استفاده شده از سیستم KKS استخراج شده و اعداد توسط آنسالدو تعریف شده اند.
معانی :
3: (کلید کارکرد F0) کد شناسایی یک واحد در یک نیروگاه چند واحدی .
MB : (کلیدهای کارکرد F2+F1) تمامی قسمتهای توربین گاز کد “MB” دارد.
N : (کلید کارکرد F3)
این حرف ناحیه ای که متعلق به توربین گاز می باشد ، معین می کند. “N” برای سیستم سوخت مایع استفاده می شود.
از حروف زیر در سیستم KKS استفاده می شود:
“A” کمپرسور و توربین
“B” یاتاقانها
“K” کوپلینگها ، ترنینگ گیر، دنده ها
“M” محفظه احتراق
“N” سیستم سوخت مایع
“P” سیستم سوخت گاز
“Q” سیستم جرقه زنی
“R” سیستم اگزوز
“W” سیستمهای اضافی شامل تزریق بخا رآب
“V” سیستم روانکاری
“X” سیستم های حفاظتی و کنترلی غیر الکتریکی
“Y” سیستم حفاظتی و کنترلی الکتریکی
13 : (کلید کارکرد F11)
این دو رقم بخشهای یک سیستم را شناسایی می کند.
AA : (کلید تجهیزات A2+A1)
این ترکیب از حروف ،وظیفه یک بخش را نشان می دهد.
در مثال ما ، کد “AA” بیانگر عمل SHUT-OFF می باشد. نه تنها نوع ابزار SHUT OFF (نوع خفه کن[1] ، نوع SLIDE ، نوع PLUG ) توسط این حروف مشخص نمی گردد، بلکه نوع عمل کننده آن نیز مشخص نمی گردد (توسط دست ، الکتریکی ، هیدرولیکی، نیوماتیکی، چک والو) .
ترکیبات حرفی زیر درسیستم KKS استفاده می شود :
“AA” شیرهای با تجهیزات عمل کننده
“AE” TURNING GEAR ، بلند کننده (LIFTING GEAR)
“AH” گرم کن ها[2]و سردکن ها[3]
“AM” میکسرها “AN” فن ها
“AP” پمپها “AS” تجهیزات تنظیم کننده
“AT” فیلترها و استرینرها “CL” ابزار دقیق اندازه گیری سطح
“AV” مشعلها“CG” ابزار دقیق اندازه گیری جابجایی“CP” ابزار دقیق اندازه گیری فشار
“CQ” تجهیزات اندازه گیری کیفیت “CS” تجهیزات اندازه گیری سرعت
“CT” تجهیزات اندازه گیری دما “CY” ابزار دقیق اندازه گیری ارتعاش
“GC” نقطه مرجع ترموستات “GF” JUNCTION BOXES
“GQ” سوکت برق “GS” PUSH BOTTONS
“GS” ترانسفورمرها “AX” تجهیزات تست
“AZ” سایر واحدها “BB” تانک ها،اکومولاتورها،VESSELS
“BP” اریفیسها “BQ” اندازه گیر وزن
“BS” خفه کن صدا “BY” تجهیزات کنترلی مکانیکی
“BZ” سایر واحد ها “CF” فلومترها
“CG” ابزار دقیق اندازه گیری جابجایی
“CL” ابزار دقیق اندازه گیری سطح “CP” ابزار دقیق اندازه گیری فشار
“CQ” تجهیزات اندازه گیری کیفیت “CS” تجهیزات اندازه گیری سرعت
“CT” تجهیزات اندازه گیری دما “CY” ابزار دقیق اندازه گیری ارتعاش
“GC” نقطه مرجع ترموستات “GF” JUNCTION BOXES
“GQ” سوکت برق “GT” ترانسفورمرها
001:(کلید تجهیزات An).این عددسه رقمی براساس عملکردابزارکدگذاری شده،دسته بندی می شود.
بازه اعداد انتخاب شده برای شیرها و ابزار دقیق عبارتند از :
001تا029:شیرهای درمسیراصلی سیال باعمل کننده های خودکار(الکتریکی،هیدرولیکی ، نیوماتیکی).
031 تا 049 : شیرهای اطمینان ، شیرهای RELIFE ، شیر کنترل های بدون تغذیه کمکی که درمسیر اصلی سیال قرار گرفته اند.
051 تا 099 : چک والوهایی که در مسیر اصلی سیال قرار گرفته اند.
101 تا 199 :شیرهای trarsfer , shut off که در مسیر اصلی سیال قرار گرفته اندوبصورت دستی عمل می کنند.
201 تا 249: شیرهای تخلیه
251 تا 299 : شیرهای تخلیه گاز
301 تا 338 : shut –off والوهای بالا دست[4] ابزار دقیق اندازه گیری یک اتصاله .
341 تا 369 : shut –off والوهای بالا دست ابزار دقیق اندازه گیری 2 اتصاله (اتصال مثبت)
371 تا 399 : shut-off والوهای بالادست ابزار دقیق اندازه گیری 2 اتصال (اتصال منفی )
401 تا 499 : shut –off والوهای بالادست با نقطه اندازه گیری انتخابی .
برای تجهیزات اندازه گیری :
001 تا 199 : تجهیزات اندازه گیری برای انتقال به راه دور.
401 تا 499 : تجهیزات اندازه گیری برای اندازه گیریهای تست کارایی.
501 تا 599 : تجهیزات اندازه گیری برای نمایش محلی .
کدهای شناسایی بکار گرفته شده :
AN : فن ها
KA : شیرها
KE : بالا برها، قلابها
MB : ترمزها
KP : پمپهااصلی سیال قرار گرفته اند
A - : آشکار سازهای شعله
B- : مبدلهای کمیتهای غیر الکتریکی به الکتریکی
M - : موتورهای الکتریکی
P- : ابزار دقیق اندازه گیری
S- : سوئیچها
U - : مبدلهای کمیتهای الکتریکی به غیر الکتریکی
X - : ترمینالها
Y - : سلونوئیدها
01 : (کلید تجهیزات BN)
استفاده از کدهای شناسایی
کدهای شناسایی KKS به منظور مشخص سازی اجزاء مختلف در دیاگرام P&I ، لیست تجهیزات، لیست بارهای الکتریکی ، لیست ابزار دقیق اندازه گیری ، دیاگرامهای تابعی ، دیاگرامهای ترمینال، تشریح سیستم و سایر مدارک استفاده می شود.
در این رابطه مشخص سازی واحدهای نیروگاه بطور عام بازگو نمی گردد.
علاوه بر آن بعنوان یک قاعده ساده ، 4 رقم کلید تجهیزات (برای مثال “–S01”) در P&ID بازگو نمی گردد. برروی بیشتر شیرها ، ابزار دقیق اندازه گیری و غیره یک NAME PLATE نصب شده است که برروی آن کد KKS کامل ابزار درج گردیده است که شامل شماره واحد نیروگاه نیز می باشد .
در مباحث فنی KKS مورد بحث بایستی بطور کامل بازگو گردد تا مشخص شود که در مورد کدامیک از تجهیزات بحث می شود.
برای مثال عبارت “شیر برقی “MBA41AA010A را باید بجای عبارت شیر برقی عمل کننده شیرهای BLOW OFF 1.2 , 1.1 بکار برد.
برای سفارش تجهیزات یدکی از کد گذاری KKS نمی توان استفاده نمود.
فصل دوم
تشریح کلی نیروگاه
پیکر بندی نیروگاه
چیدمان تک محوری توربین، اجازه راه اندازی کمپرسور را بطور مستقیم و مستقل از ژنراتورمی دهد.
احتراق گاز یا سوخت مایع در دو محفظه احتراق متقارن با چندین مشعل که در دو طرف توربین قرار دارند انجام می شود. هر محفظه احتراق دارای 8 مشعل می باشد.
هوا با گذشتن از کانال مکش و عبور از فیلترها و صداخفه کن ها وارد کمپرسور می شود ، در کمپرسور فشار هوا تقریباً تا 11 بار افزایش می یابد.هوای فشرده به سمت مشعل ها( بالای هر محفظه احتراق) هدایت و در اطاق های احتراق سوخته می شود. گازهای داغ سوخته شده و از طریق توربین به توان مکانیکی تبدیل می شود.
ژنراتور از طریق محور(شفت) به سمت کمپرسور توربین متصل شده است . توان الکتریکی تولید شده توسط ژنراتور از طریق ترمینالهای ژنراتور تحویل ترانس می گردد.
گازهای خروجی در دمای تقریبی 545 C از طریق یک دیفیوزر محوری به فشار اتمسفر میرسد. گاز خروجی از طریق یک اگزوز عمودی وارد هوای آزاد می گردد.
علاوه بر مجموعه توربین گاز/ژنراتور ، یک مجموعه خنک کننده برای روغن روانکاری و ژنراتور در نظر گرفته شده است . سیستم فوق قادر به خنک سازی روغن روانکاری توربین و یاتاقانهای ژنراتور تحت هر بار و شرایط محیطی می باشد، همچنین سیستم هوای خنک کن ژنراتور ، دمای ژنراتور را بطور مناسب کاهش میدهد. سیستم خنک ساز متشکل از دو سلول خنک کن(2 x 66 % )بوده که هر سلول شامل دو فن می باشد. در حالت عادی یکی از سلولها با هر دو فن خود کار کرده و سلول دیگر فقط از یک فن خود استفاده می کند. در صورتیکه هر یک از فن ها به هر دلیل تریپ دهد ، فن چهارم بطور خودکار شروع به کار می کند. این افزونگی را تلویحاً به معنی افزایش سطح تبادل حرارتی میتوان تلقی نمود.
فصل هفتم
مجرای ورودی هوا
ورودی هوای توربو کمپرسور
شرح سامانه:
برنامه اصل ورودی سامانه ورودی هوا ؛ فیلتر کردن هوای مورد نیاز برای احتراق و ارسال از طریق کانال به ورودی کمپرسور در توربین گاز زمینی V94.2 می باشد . ضمنا خفه کردن صدای هوا در مقطع ورودی به کمپرسور نیز یکی دیگر از برنامه های اصلی این سامانه می باشد.
برنامه های اصلی این سامانه عبارت اند از:
1-جلو گیری از یخ زدگی 2-سامانه پاشش هوا جهت تمیز کردن فیلترها
3-دریچه جهت بستن مسیر هوای آزاد 4-فضای تعمیرات جهت تعویض فیلتر ها و روشنایی
سرعت عبور هوا :
هوا در ارتفاع 10 الی 22 متر بالاترازسطح زمین واردسامانه می گردد ؛ به این ترتیب مرحله اول جداسازی ذرات درشت اجرا می گردد . بطوریکه در دهانه ورودی توری (1) جلوگیری از ورود پرندگان در آن نصب می باشد این سامانه هوا را به صورت عمودی می مکد (2) که در آن توری از جنس استیل 316 و هواکش رنگ شده و جنس آن کربن استیل می باشد . بعد از سامانه ضد یخ سامانه تله ذرات شن وجود دارد(3) که ذرات شن را از هوای ورودی جدا وتخلیه می کند مورد استفاده آن به خصوص در زمان طوفان شن است .
این تله از تیغه های عمودی که به مرور مورب و نهایتا سرعت تخلیه را مساوی سرعت ورودی می نماید تشکیل شده است ، ذرات به پایین بر روی صفحه زیرین می افتد (2) و ورقه (3) که زیر هر توری به نحوی قرار دارد که از انباشته شدن ذرات جلوگیری می نماید.با کاهش سرعت هوا راندمان جدا سازی ذرات نیز کاهش می یابد.در سرعت بالاتر از 3 متر بر تْانیه (محاسبه شده برای فضای عبور از توری) راندمان وزنی ذرات به اندازه تقریبی 750 میکرون در حدود 50% می باشد.
میانگین سرعت هوا در زمان عبور از این مرحله 2/3 متر بر تْانیه می باشد.
بعد از آن فیلتر های اصلی (5) به تعداد 1200 عدد فیلتر بشکل قوطی های استوانه ای شکل وجود دارد که طول آن mm 600 وقطر خارجی آن mm 325 می باشد،وبصورت افقی در دو طرف با مورد استفاده آن پیچ به بدنه بسته شده است.جنس فیلتر ها مخلوطی از پلی استر سلولوزی با راندمان 99% برای ذرات بزرگتر از 5/0 میکرون می باشد.سطح هر فیلتر19 متر مربع است.
افت فشار فیلتر نو 200 پاسکال می باشد که بطور اتوماتیک وقتی افت فشار فیلتر به 650 پاسکال میرسد توسط پاشنده های هوا فیلتر ها تمیز میگردند.
بنابراین برنامه تمیزکردن ازپیش تعیین نشده،اما براثرکثیفی هوا ویارطوبت وغیره عمل می نماید .
محاسبه عمر فیلتر ها
در یک هوای معمولی با طوفان کم وبا مخلوط ذرات معمولی همانطور که در مدارک نگهداری و تعمیرات نیز اعلام شده است؛ عمر فیلتر ها تقریبا 2 سال می باشد.که با افزایش رطوبت تا 80% این عمر کاهش می یابد و بدیهی است که اگر محیط با آلودگی صنعتی نیز همراه باشد عمر فیلتر نیز کمتر می گردد.
نصب وجدا سازی فیلترها درمحل سرویس بین جداکننده ذرات ودیوار فیلترها کاربسیارساده ای است .
هوای تمییز از بخش انتقال دهنده که از جنس کربن استیل می باشد با سرعت7متر برتْانیه عبور می کند.درمقطع زیرین بخش انتقال دهنده دریچه های اضطراری(16) به تعداد 4 عدد وجود دارد . دریچه از جنس کربن استیل می باشند که به بدنه لولا شده اند وبه تنظیم کننده های وزنه ای مسلح می باشند وزمانی بازمی شوند که به هردلیلی افت فشار داخلی به بیش P a1700 برسد. دراین صورت هوای ورودی بصورت مستقیم ازاین دریچه ها وارد شده وازمچاله شدن فیلترها جلوگیری می گردد.
البته این حالت برای مدت کوتاه نگران کننده نیست و ریسک ورود اجسام سخت خیلی کم است و فیلتری نیز در این منطقه نیزوجود ندارد . لازم به یاد آوری است در زمانهای شوک حرارتی نیز این دریچه ها باید باز گردند . لذا برای این کار هیتر های الکتریکی نصب شده از یخ زده گی دریچه ها جلوگیری خواهند کرد.برای ارسال سیگنالهای دریچه باز در هر دریچه 3 کلید کنترل وجود دارد که فرمان را به p cs جهت توقف توربین ارسال می نماید .
بعدازمرحله انتقال دهنده؛ مرحله صدا خفه کن که بدنه آن از جنس کربن استیل وپانل های صدا خفه کن از جنس316 AISH می باشند قراردارد. پانل ها بطور عمودی و قابل تعویض می باشند. سرعت عبورهواازاین قسمت6/7 متر بر تْانیه میباشد .سرعت هوا در انتهای زانو 25 متر بر تْانیه می باشد . .بین زانووکانال؛ اتصالات قابل انعطاف که از جنس پلی اتیلن است وجود دارد که از انتقال حرکت کانال زیرین به زانو جلو گیری می کند و همچنین قابلیت غیرهمخطی بودن اتاق فیلتربا کانال را دارد .
کانال زیرین نقش انتقال دهنده هوا به سمت کمپرسور را دارد وبا شیب مناسب طراحی شده بطوری که در دهانه ورودی کمپرسور توسط مخروط داخلی از توربولانس هوا جلو گیری میکند . ضمنا از طریق محوطه بیرون مخروط اتصال توربین به ژنراتور برقرار است.ازداخل دورمخروط توسط رینگ لوله آب به نازلهای آب پاش مجهزاست که عمل تمیز کردن کمپرسوروتوربین را به عهده دارد.
دریچه ای در بالای کانال وجود دارد که جهت جلوگیری از سیر کوله شدن هوا در زمان توقف واحد و جلوگیری از اکسیداسیون واحد عمل کرده و بسته می شود .
محرمیت در بناهای معماری اسلام فضاهی درونی بیرونی
آداب و رسوم و ضوابط معماری چگونه تعیین میشود؟ شارع مقدس اگر قالب معماری میداد، جلوی تکامل را میگرفت. محتوای آثار معماری کشور های اسلامی با معماری اسلامی یا آنچه که قبلاً در مورد معماری قدیم آمده است، فرق دارد. اگر معماری اثری را ارائه دهد که در آن ایده های غیر اسلامی خود یا دیگران را به کار گرفته باشد؛ دیگر آن اثر معماری، معماری اسلامی نیست؛ بلکه معماریای است با ایده های متفاوت یا حتی معماری من درآوردی.
پس چگونه میتوان اثری را با معماری اسلامی به وجود آورد یا چگونه میتوان آن را که کمتر اسلامی است، بیشتر اسلامی نمود؟ فراموش نشود وقتی که صحبت از کلمه اسلامی به میان میآید، در مقابل آن، کلمه غیر اسلامی هم وجود دارد. لذا این سؤال مطرح میشود: معماری اسلامی چیست؟ چه چیزی باعث اسلامی شدن یک اثر معماری میشود؟
فهرست مطالب
معنای آزادی در معماری اسلامی - ایرانی.. 16
سطح نخست: معنای آزادی.. 17
یکم: آزادی مثبت در معماری اسلامی و مدرن. 18
دوم؛ آزادی منفی:19
سطح دوم: آزادی و ارتباط بنا در معماری اسلامی - ایرانی با فضای اجتماعی.. 19
یکم- نمای بیرونی.. 19
دوم- درگاه، ورودی و حریم خصوصی.. 20
معرفی بناها20
حرم علی بن ابیطالب... 22
تاریخچه. 22
موقعیت آرامگاه22
ساخت و بنای حرم. 23
صفویان. 27
نادرشاه افشار. 27
قاجاریان. 28
حرم علوی در عصر حاضر. 28
ضریح و صندوق.. 28
گنبد. 30
در و دیوار و کف... 32
ایوان طلا و گلدستهها32
صحن.. 33
دیگر بخشهای حرم. 34
طرحهای گسترش... 34
نقشه. 35
بنای حرم. 35
حرم در شهر نجف... 36
سرشناسان مدفون در حرم. 37
فضیلت حرم و زیارت علی در باور شیعیان. 37
حرم مزارشریف منسوب به علی.. 38
نتیجه گیری:41
منابع 43
بررسی نیاز سنجی کارکنان اطلاعات استان خراسان رضوی
بیان مسأله
امروزه به موازات آموزشهای مرسوم نظام آموزشی و دانشگاهی، موسسات، ادارات و سازمانهای مختلف برنامههایی را طرح کرده و برای دستیابی به اهداف خاص خود به اجرا درآوردهاند. در اغلب کشورها آموزشهای ارائه شده برای همگان و آموزشهای تخصصی و کاربردی برای کارورزان و کارکنان بخشهای عمومی و خصوصی به عنوان صنعت رشد قلمداد میشود و سالانه بخش زیادی از درآمدهای آنان صرف توسعه و بهسازی فعالیت هایشان می گردد و همگام با رشد جمعیت و توسعه اقتصادی ـ اجتماعی این سرمایهگذاریها را افزایش میدهند و این همه بر این باور استوار است که سرمایهگذاری در بخش آموزش و تربیت نیروی انسانی همانند سرمایه گذاری در دیگر عوامل رشد و توسعه دارای بازده اقتصادی است و در کنار آن پرورش مردم با فرهنگ و آگاه به عنوان آحاد جامعه، بهرهوری و بهرهگیری بهینه از سایر سرمایه گذاریهای مادی و فرهنگی را افزایش میدهد. به همین دلیل بسیاری از کشورهای جهان سعی دارند به توسعه کمی و کیفی برنامههای آموزشی و تربیتی ـ فرهنگی خود پرداخته و مردم را از نعمت مجموعهای دانشهای عمومی و تخصصی که برای بهزیستن ضروری می باشد، برخوردار سازند.
اساساً هر سازمان بر حسب یک نیاز عمومی و اجتماعی به وجود میآید. آنچه که مسلم است این است که یک سازمان برای این بوجود میآید که کالایی را تولید و یا خدمتی را به جامعه عرضه کند. بدین جهت هر چه نیاز اجتماعی گسترده تر و حیاتی تر باشد امکان افزایش وتوسعه آن سازمان بیشتر است و این در حالی است که سازمانها برای اینکه به اهداف خودشان نائل شوند، مجبورند با بخشها و گروههای مختلف موجود در جامعه ارتباط داشته باشند، به عبارت دیگر سازمانها نمی توانند مستقل از محیط باشند بلکه باید پیوسته با آن تغییر کنند و با آن تطبیق نمایند و تغییر خود را بهبود بخشند. در این زمان است که نیازهای افراد، متناسب با شرایط محیط و نوع کار کارکنان مطرح می شود. این که اموزش ها مطابق با نیازهایی باشد که کارکنان در جریان کار احساس می کنند و در جهت حل مشکلاتی باشد که در جریان کار با آن برخورد داشته اند مسئله مهمی است که اثر بخشی این دوره ها را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.
در راستای تحقیق اهداف ناجا و با توجه به ضرورت و اهمیت استمرار آموزش های تخصصی، معاونت آموزش ناجا تلاش دارد علاوه بر اجرای آموزش های بدو خدمت دوره های آموزش تخصصی تکمیلی را بطور گسترده ای در طول خدمت کارکنان ناجا به اجرا در آورد. این دوره ها براساس نیازمندی معاونت ها و یگان های مستقل ناجا و با محوریت رشته های شغلی ناجا تعریف شده است.
مجموعه عناوین آموزش های مورد بحث در کتاب حاضر در ذیل رسته های انتظامی، اطلاعات، آگاهی، راهور، عملیات ویژه، مرزبانی، اداری، دارائی، آماد و پشتیبانی، مخابرات و الکترونیک، دریائی، فنی و مهندسی، بهداری، رایانه و سیستم، حقوق، مخارف اسلامی و علوم انسانی و همچنین آموزش های تخصصی تکمیلی مشترک و نیز آموزش های فرماندهی و مدیریت تقسیم بندی شده است.
آموزش های تخصصی تکمیلی با استناد به ماده 38 قانون استخدام ناجا (مصوب خرداد ماه 1383) و به منظور تکمیل آموخته های گذشته و روز آمد نمودن اطلاعات تخصصی کارکنان ناجا برای نیل به ترفیع و یا تصدی مشاغل خاص طراحی گردیده است و لذا همه ساله مورد بازنگری و تجدید نظر قرار می گیرد و آموزش های مورد نیاز به آنها اضافه می گردد.
در راستای تحقیق اهداف ناجا و با توجه به ضرورت و اهمیت استمرار آموزش های تخصصی، معاونت آموزش ناجا تلاش دارد علاوه بر اجرای آموزش های بدو خدمت دوره های آموزش تخصصی تکمیلی را بطور گسترده ای در طول خدمت کارکنان ناجا به اجرا در آورد. این دوره ها براساس نیازمندی معاونت ها و یگان های مستقل ناجا و با محوریت رشته های شغلی ناجا تعریف شده است.
روش تحقیق
دانشمندان علوم انسانی با توجه به معیارها و ملاکهای مختلف، شیوهها و روشهای تحقیق در علوم اجتماعی را بیان میکنند و براساس هر ملاک این روشها میتوانند متفاوت باشند، در عین حالی که برخی از این ملاکها مانعه الجمع نبوده و لذا یک پژوهش میتواند همه یا برخی از این شیوهها را شامل شود. براساس معیار زمان میتوان پژوهشها را به مقطعی و طولی تقسیم کرد. با معیار ژرفایی پژوهشها به پهنانگر و ژرفانگر تقسیم میشوند. با توجه به وسعت ساختار میتوان پژوهش را در سطوح کلان، میانه و خرد مطالعه کرد. پژوهشها با توجه به ملاک هدف، اکتشافی، توصیفی و تبیینی دسته بندی میشوند و بالاخره با توجه به معیار کاربرد میتوان پژوهشها را در سه دسته متعهدانه یا عملگرا، کاربردی و بنیانی جای دارد.
با توجه به این ملاکها این پژوهش از نوع مطالعات مقطعی، اکتشافی و توصیفی و همچنین کاربردی است و در جامعهشناسی خرد قرار میگیرد. پژوهش به شیوه پیمایشی انجام شد که مراحل آن شامل مطالعات اکتشافی تنظیم پرسشنامه، جمع آوری دادهها و تجزیه و تحلیل آماری است.
ابزار گردآوری دادهها:
ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محقق ساخته است. این پرسشنامه با اجرای مصاحبههای اکتشافی و انجام مطالعات اکتشافی استخراج متغیرهای مورد نیاز طراحی شده است.
روائی و پایانی ابزار تحقیق
روایی ابزار تحقیق حاضر از دو جنبه تامین شده است: روایی محتوایی[1] که ناظر بر آن است که آیا تعاریف ارائه شده، مفاهیم مورد نظر محقق را می سنجد یا خیر؟ جهت تامین روایی محتوایی، از روش توافق داوران (مصاحبه با افراد صاحب نظر و متخصص) استفاده می شود.
پایایی[2] ابزار تحقیق بدان معنا است که آیاابزار ساخته شده محقق، موضوع تحقیق را بطور دقیق می سنجد؟
جهت تامین پایایی از آزمون آلفای کرانباخ (همبستگی درونی گویه ها) استفاده می شود.
جامعه آماری، حجم نمونه و شیوه نمونهگیری :
جامعه آماری این طرح عبارت است از کلیه کارکنان رسمی معاونت اطلاعات استان خراسان رضوی و کارکنان معاونت های اطلاعات شهرستان ها و هنگهای مرزی تابعه این استان.
نمونه گیری از جامعه آماری در این طرح انجام نمی شور و تمامی کارکنان در تحقیق حضور خواهند داشت، یعنی جامعه آماری تمام شماری خواهند شد و به عبارت دیگر جامعه آماری و نمونه آماری یکی است.
شیوههای تحلیل اطلاعات :
تحلیل اطلاعات دردو بخش صورت خواهد گرفت:
در بخش آمار توصیفی دادهها از جداول توزیع فراوانی، شاخصهای تمایل به مرکز نظیر: نما، میانه و میانگین و شاخصهای پراکندگی شامل انحراف استاندارد و واریانس استفاده میشود.
در بخش آمار استنباطی از آزمون مقایسه میانگین ها و تحلیل واریانس استفاده خواهد شد.
بررسی نماز-نیاز به درگاه بی نیاز
مقدمه
هر که نه گویای توخاموشبه هرچه نه یاد تو فراموش به
سپاس وستایش کریمی را که با کمال کبرا و عظمت واستغناء وعزت درِ لطف و مرحمت وبابِ عطوفت ورافت بر روی بندگان گشوده واصناف خلائق را از شریف و وضیع وخاص وعام رخصت مکالمه و مناجات و عرض حاجات عطا فرموده.
هر که رازی دارد،باوی روی بروی تواند گفت و هر که نیازی آرد در حضرت او عرض تواند نمود.
نه بر درش دربانی برگمشته که به کمک رشوه به او متوسل باید نمود،نه مانعی ونه رادعی، ونه ترس از چوبکی محافظ و مدافعی.
هرکه خواهد گو بیاوهرچه خواهد گو بگو
گیروداروحاجب و دربان،دراین درگاه نیست
همه کسرادرهمه جاوهمه وقت به جناب او را است واز ظاهر وباطن همه درهمه حال آگاه دولت ابدی و سلطنت سر مدی او را رواست و بس.تَعالی شَانُه وَتَقَدَّسَ.
پرستش ندای فطرت انسان،راز آفرینش و اصلی ترین نیاز بشر است .
عبادت سر لوحه تعالیم انبیاءو نشانه ایمان است وعبودیت حق عالی ترین رتبه ایست که آدمی می تواند به آن نائل گردد.
نمازدر راس همه عبادات و سرلوحه برنامه های تربیتی و پرورشی اسلام است .
نماز نویدی برای فرزندان حضرت آدم که : ای انسان ؛ای غمگین از هجران ؛ از هبوط متأثر مباش ؛« نماز » معراج مومن است .
پس ، در طریق عبودیت حق با آگاهی و اخلاص باید گام نهاد تا آدمی به مراحل کمال شایسته ی خود نائل گردد .
رسد آدمی به جایی که بجز خدا نبیند بنگر که تا چه حد است مقام آدمیت
ستایش او را سزاست ، نیایش او را رواست که کرده خود رهبری ما به سپاس آوری
«وَ صَلَّ اللهُ عَلَی خَیرِ خَلقِهِ وَ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلَّم . »
چرا عبادت ؟
عبادت به معنای اظهار ذلت ، عالی ترین نوع تذلل و کرنش در برابر خداوند است . در اهمیت آن همین بس که آفرینش هستی و بعثت پیامبران ( عالم تکوین و تشریع ) برای عبادت است . خداوند می فرماید: « و ما خََلَقتُ الجِنَّ و الإنسَ إلّا لِیَعبُدونِ »1
هدف آفرینش هستی و جن و انس ، عبادت خداوند است .
کارنامه همه انبیاء و رسالت آنان نیز ، دعوت مردم به پرستش خداوند بوده است :
« وَ لَقَد بَعَثنا فی کُلِّ اُمَّةٍ رَسولاً أن اعبُدوا اللهَ وَ اجتَنَبوا الطّاغوتَ »2
پس هدف از خلقت جهان و بعثت پیامبران ، عبادت بوده است . روشن است که خدای متعال ، نیازی به عبادت ما ندارد ( فاِنَّ اللهَ غَنیٌ عَنکُم )3 و سود عبادت ، به خود پرستندگان بر می گردد ، هم چنان که درس خواندن شاگردان به نفع خود آنان است و سودی برای معلم ندارد .
عبادت فطری است !
اگر عبادت امری فطری شد ؛ یعنی بر اساس فطرت و سرشت پاکی که خداوند در نهاد هر بشری قرار داده است ، انجام شد همواره با ارزش است .
امتیاز فطرت بر عادت آنست که زمان و مکان ، جنس و نژاد و سن وسال در آن تأثیری ندارد و هر انسانی از آن جهت که انسان است ، آن را دارا می باشد ، مانند علاقه به فرزند که اختصاص به منطقه و نژاد خاصی ندارد و هر انسانی فرزندش را دوست می دارد . 4 اما مسائلی مانند شکل و فرم لباس یا غذا از باب عادت است و در زمان ها و مکان های مختلف ، متفاوت است . در بعضی مناطق ، چیزی مرسوم است که در جاهای دیگر رسم نیست .
عبادت و پرستش نیز یکی از امور فطری است و لذا قدیمی ترین ، زیباترین و محکم ترین آثار ساختمانی بشر مربوط به معبدها ، بتکده ها و آتشکده هاست . هدف انبیاء
نیز ایجاد روح پرستش در انسان نبوده است ، بلکه اصلاح پرستش در مورد شخص معبود و شکل عبادت است
1 - ذاریات ، آیه ی 56 2- نحل ، آیه ی 36 3- زمر ، آیه ی 7
بیشتر آیات مربوط به عبادت در قرآن ، دعوت به توحید در عبادت می کند ، نه اصل عبادت ؛ زیرا روح عبادت در انسان وجود دارد ؛ مثل میل به غذا که در کودکی هست ، ولی اگر راهنمایی نشود به جای غذا خاک می خورد و لذت هم می برد اگر رهبری انبیاء نباشد ، مسیر این غریزه منحرف می شود و به جای خدا ، معبود های دروغین و پوچ پرستیده می شود . آن گونه که در نبود حضرت موسی و غیبت چهل روزه اش ، مردم با اغوای سامری ، به پرستش گوساله ی طلایی سامری روی آوردند .
نقش عبادت
عبادت قرار دادن همه ابعاد زندگی در مسیر خواست و رضای الهی است . این گونه رنگ خدایی زدن به کارها تأثیر های مهمی در زندگی انسان دارد که به گوشه ای از آن ها اشاره می شود :
1- باقی ساختن فانی
قرآن می فرماید : « ما عِندَکُم یَنفَدُ وَ ما عِندَ اللهِ باقٍ » 1
آنچه نزد شماست ، پایان می پذیرد و آنچه نزد خداست ، ماندگار است. »
و نیز:«کُلُّ شَی ءٍ هالِکٌ اِلّا وَجهَهُ » 2 هر چیزی نابود می شود مگر آنچه وجهه و رنگ و روی الهی داشته باشد .
2- تبدیل مادیات به معنویات
اگر هدف در کارها خدا باشد و انسان بتواند نیت وانگیزه و جهت کارهایش را در مسی خواست خداود قرار دهد و بنده ی او باشد ، حتی کارهای مادی از قبیل خوردن ، پوشیدن ، دیدار ، کار روزانه ، خانه داری ، تحصیل ، همه و همه معنوی می شوند و بر عکس گاهی مقدس ترین کارها اگر با هدف مادی و دنیوی انجام گیرد از ارزش می افتد . اولی نهایت استفاده است ، دومی نهایت زیان .
ابعادعبادت در فرهنگ اسلام عبادت فرا تر از نمونه هایی چون نماز و روزه است . همه ی کارهای شایسته که به نفع مردم نیز باشد ، عبادت است . به برخی از کارها که در اسلام عبادت به حساب آمده اشاره می کنیم :
1- نحل ، آیه ی 96 2- قصص ، آیه ی 88
1- تفکر در کار خدا
امام صادق (ع) می فرمایند :
« لَیسَتِ العِبادةُ کَثرَةَ الصلوةِ و الصَومِ إنّما العِبادَةَ التَّفَکُرُ فی أمرِالله ِ » 1
عبادت ، زیاد نماز خواندن و روزه گرفتن نیست ، همانا عبادت اندیشیدن در امر خداوند است .
2- کسب و کار
رسول خدا (ص) می فرمایند :
« العِبادةُ سَبعونَ جُزئاً أفضلُها طَلَبُ الحَلال »2
عبادت هفتاد بخش است ، برترین آن طلب حلال و به دنبال روزی رفتن است .
3- آموختن دانش
پیامبر اسلام فرمود :
« مَن خَرَجَ یَطلُبُ باباً مِنَ العِلمِ لِیَرُدَّ بِهِ الباطِلاً اِلیَ الحَقِّ وَ ضالّاً اِلیَ الهُدی کانَ عَمَلَهُ کَعِبادَةِ أربَعینَ عاماً » 3
کسی که از خانه به دنبال آموختن دانش بیرون رود تا با آن باطلی را رد کند و گمراهی را به عبادت بکشاند ، کار او همچون چهل سال عبادت است .
4- خدمت به مردم
روایات بسیاری است که خدمت به مردم و رسیدگی به مشکلات آن ها را از بسیاری از عبادت ها و حج مستحب به مراتب برتر به حساب آورده است .
به قول سعدی استاد شعر و ادب:
عبادت به جز خدمت خلق نیست به تسبیح و سجاده و دلق نیست
5- انتظار حکومت عدل جهانی
پیامبر (ص) فرمود : « اَفضَلُ العِبادَةِ اِنتِظارُ الفَرَجِ » 4
انتظار فرج و گشایش ( با آمدن امام زمان ) برترین عبادت است .
پس رنگ و صبغه ی الهی دادن به کارها ، هب ارزش آن ها می افزاید و آن را عبادت و گاهی برتر از عبادت می سازد . نیت صحیح اکسیری ا ست که هر فلز
1- میزان الحکمه ، ج 7 ، ص 542 2- وسائل ، ج 12 ، ص 11
3- محجة البیضاء ، ج 1 ، ص 19 4 - نهج الفصاحه ، جمله ی 409
بی ارزشی را طلا می سازد و کارهایی که با نیت تقرب انجام می گیرد ، عبادت می شود . با این حساب می توان گفت که ابعاد و نمونه های عبادت قابل شمارش نیست و حتی نگاه پر مهر به پدر و مادر ، نگاه به چهره ی علما و کعبه و نگاه به رهبر دینی و برادر دینی هم عبادت است . 1
نهرو مردی است که از سنین جوانی لامذهب شده ، در اواخر عمر یک تغییر حالی در او ایجاد شده و خودش می گوید : من هم در روح خودم و هم در جهان یک خلائی را ، یک جای خالی را احساس می کنم که هیچ چیز نمی تواند آن را پر کند مگر یک معنویتی و این اضطرابی که در جهان پیدا شده است ، علتش این است که نیروهای معنوی جهان تضعیف شده است . این بی تعادلی در جهان از همین است . می گوید : الان در کشور اتحاد جماهیر شوروی این ناراحتی به سختی وجود دارد . تا وقتی که این مردم گرسنه بودند و گرسنگی به ایشان اجازه نمی داد در مورد چیز دیگری فکر بکنند ، یک سره در فکر تحصیل معاش و مبارزه بودند . بعد که یک زندگی عادی پیدا کردند یک ناراحتی روحی در میان آن هاپیدا شد . در موقعی که از کار بیکار شدند ، تازه این اول مصیبت آن هاست که این ساعت فراغت و بیکاری را با چه چیزی پر کنند . بعد می گوید : گمان نمی کنم این ها بتوانند آن ساعات را جز با امور معنوی یا چیز دیگری پر کنند و این همان خلائی است که من دارم .
پس معلوم می شود که انسان یک احتیاجی به عبادت و پرستش دارد . امروزه که در دنیا بیماری های روانی زیاد شده است ، در اثر این است که مردم از عبادت و پرستش رو بر گردانده اند .
و الله اکبر
پس از آن نفىها، یک انسان عادى که هنوز با واقعیتهاى جاهلى دستبه گریبان است، احساس غربت و وحشت مىکند و خود را تنها مىیابد.او از طرفى در مد نگاه خود همه بنیانهایى را که تا این لحظه استوار به نظر مىرسید در حال فرو ریختن مشاهده مىکند ولى از طرفى جاهلیت، به سطبرى یک کوه، خود را به او نشان مىدهد و به رخ او مىکشد.همان چیزهایى که او آنها را نفى کرده است، بودن خود را به چشم او و در معرض تماشاى او در مىآورند و او را به هراس مىافکنند.درست در همین لحظه است که او مىگوید:الله اکبر-خدا بزرگتر است:از همه چیز، از همه کس، از همه قدرتها و قدرتمندیهایشان و، از آنکه بتوان او را به وصف آورد.طراح سنتها و قانونهاى تکوینى جهان، چه در طبیعت و چه در تاریخ، اوست.پس پیروزى نهایى که در گرو سازگارى با این قوانین و سنتهاست، تنها در پایبندى به فرمان او میسر است و بندگان و فرمانبران او تنها جبهه پیروزمند در کشمکش تاریخى بشریتاند.
و محمد-صلى الله علیه و آله-این حقیقت را خوب مىدانست و با همه وجودش به آن ایمان داشت و آن را لمس مىکرد.از آن رو یک تنه در برابر همه گمراهان مکه، بل در برابر همه جهان، ایستاد.و چنانکه از انسان برجستهاى در حد او گمان مىرود چندان پایدارى کرد که کاروان گمراه بشر را از دنباله روى ذلتبار قدرتهاى طاغوتى رها ساخت و در مسیر فطرى که مسیر تکامل است، به راه انداخت.
کسى که در برابر قدرتگونههاى بشرى خود را کوچک و ضعیف و بىاراده مىیابد، اگر بفهمد و بداند که برترین قدرتها خداست دلش اطمینان و آرامش مىیابد و در باطنش نیرویى بیسابقه شعله مىکشد، و همین است که او را برترین و نیرومندترین مىسازد.
این بود خلاصهاى از مفاد و محتواى چهار جملهاى که در رکعتهاى سوم و چهارم نماز در حال ایستاده تکرار مىشود.
در رکعت دوم و هم در رکعت آخر همه نمازها، پس از سر برداشتن از دو سجده، نمازگزار همچنان که نشسته استسه جمله که هر یک بازگو کننده حقایقى از دین است، بر زبان مىراند.این عمل را که با آن گفتارها همراه است«تشهد»مىنامند.
در جمله اول، گواهى مىدهد به یگانگى خداوندگار جهان:
اشهد ان لا اله الا الله-گواهى مىدهم که معبودى جز الله نیست.
و سپس این حقیقت را بدینگونه تاکید مىکند.
وحده-فقط او (خداوندگار جهانیان است)
و آنگاه آن را به زبانى دیگر تکرار مىنماید.
لا شریک له-او را شریکى در الوهیت نیست.