بررسی اثر فاضلاب شهری بر رشد گیاه آلوئه ورا
به منظور بررسی تأثیر فاضلاب شهری بر رشد گیاه آلوئه ورا آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار در سال زارعی 93-92، در منطقه بویراحمد اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل، فاضلاب شهری در چهار سطح(آبیاری با آب معمولی(f1)، پساب فاضلاب تصفیه شده شهری(f2)، ترکیب پساب با آب معمولی به نسبت 2 به 1(f3) پساب فاضلاب با آب معمولی به نسبت 1 به 1(f4) و دور آبیاری در سه سطح(5 روز (a1)، 10 روز(a2) و 15 روز(a3)) اجرا شد. ویژگیهای رشد مانند تعداد برگ، طول برگ، وزن تر(اندام هوائی، برگ و کل) و تعداد پا جوش ها مورد اندازه گیری قرار گرفت. نتایج آزمایش نشان داد که کاربرد فاضلاب شهری تأثیر معنی داری بر تعداد برگ، طول برگ، وزن تر(اندام هوائی، برگ و کل)، تعداد پا جوش ها داشت. در سطوح مختلف دور آبیاری بیشترین میانگین تعداد برگ، طول برگ، وزن تر(اندام هوائی، برگ و کل)، تعداد پا جوش ها مربوط به تیمار تنش هر 5 روز یک بار آبیاری(a1) و کمترین میانگین تعداد برگ، طول برگ، وزن تر(اندام هوائی، برگ و کل) و تعداد پا جوش ها مربوط به تیمار تنش هر 15 روز یک بار آبیاری(a3) بود. در سطح بر همکنشی بیشترین میانگین تعداد برگ، تعداد پا جوش، طول برگ و وزن تر(اندام هوائی، برگ و کل)، مربوط به تیمار پساب فاضلاب و آب معمولی به نسبت 1:1 و تنش هر 5روز یک بار آبیاری(f4a1) و کمترین میانگین تعداد برگ، تعداد پا جوش، طول برگ و وزت تر(اندام هوائی، تر و خشک برگ و کل)، مربوط به تیمار پساب فاضلاب و آب معمولی به نسبت 1:2 و تنش هر 15 روز یک بار آبیاری(f3a3) بود. بیشترین اثر افزایشی فاضلاب شهری و دور آبیاری بر صفات کمی گیاه در سطح بر همکنشی، تیمار فاضلاب شهری به نسبت 1:1 و تنش هر 5روز یک بار آبیاری(f4a1) به دست آمده است. به این ترتیب تیمار فاضلاب شهری به نسبت 1:1 و تنش هر 5 روز یک بار آبیاری(f4a1) باز خوردی عالی از ترکیب فاضلاب شهری و دور آبیاری برای زیست توده در گیاه آلوئه ورا می باشد.
واژه های کلیدی: فاضلاب شهری، آلوئه ورا(Alveo vera. SPP)، دور آبیاری.
|
فهرست مطالب
عنوان |
صفحه
|
| چکیده................................................................................................................................................... فصل اول: مقدمه وکلیات................................................................................
| 1 2 |
| 1-1- مقدمه..................................................................................................................................... | 3 |
| 1-2- اهمیت فاضلاب.................................................................................................................... | 5 |
| 1-3- منابع فاضلاب....................................................................................................................... | 6 |
| 1-3-1- فاضلاب خانگی...................................................................................................... | 6 |
| 1-3-2- مواد زاید صنعتی.................................................................................................... | 6 |
| 1-3-3- مواد زاید کشاورزی................................................................................................ | 7 |
| 1-3-4- مواد پاک کننده...................................................................................................... | 7 |
| 1-4- گیاه پالایی............................................................................................................................ | 8 |
| 1-4-1- فناوری گیاه پالایی................................................................................................... | 8 |
| 1-4-2- مزایا و محدودیت های روش گیاه پالایی............................................................ | 9 |
| 1-4- 1-5- مشخصات گیاه شناسی آلوئه ورا..................................................................................... | 10 |
| 1-5-1- تاریخچه گیاه............................................................................................................. | 12 |
| 1-5-2- ترکیبات شیمیایی.................................................................................................... | 13 |
| 1-5-3- خواص دارویی............................................................................................................ | 13 |
| 1-5-4- مضرات........................................................................................................................ | 14 |
| 1-5-5- مشخصات ظاهری..................................................................................................... | 15 |
| 1-5-5-1- گل ها................................................................................................................ | 15 |
| فهرست مطالب عنوان
|
صفحه
|
| 1-5-5-2-ریشه ها................................................................................................................... | 16 |
| 1-5-5-3- نیازها و عوامل محیطی ................................................................................... | 17 |
| 1-5-5- 1-5-6- منشاء، زیستگاه و دامنه پراکندگی گیاه................................................................ | 19 |
| 1-5-6- 1-5-7- جادوی زمین آلوئه ورا................................................................................................... | 20 |
| 1-5-7- 1-5-8- کاربرد گیاهان دارویی در کمک های اولیه............................................................... | 21 |
| 1-5-8- 1-5-9- آلوئه ورا در گذر زمان.................................................................................................... | 21 |
| 1-5-9- 1-5-10- جنس آلوئه ورا و گونه های آن............................................................................... | 22 |
| 1-5-10- 1-5-11- تحقیقات و کاربرد دارویی........................................................................................ | 23 |
| 1-5-11- 1-5-12- گیاه قرن بیستم......................................................................................................... | 26 |
| 1-5-12- 1-5-13- آلوئه ورا در جزیره قشم.......................................................................................... | 27 |
| 1-5-13- 1-5-14- بازار تجاری و جهانی................................................................................................... | 27 |
| 1-5-14- 1-5-15- ترکیبات شگفت آور آلوئه ورا.................................................................................... | 29 |
| 1-5-15-1- راز درمانگری برگ های آلوئه ورا.................................................................. | 30 |
| 1-5-15- 1-5-16- برگ و محتویات آن.................................................................................................... | 31 |
| 1-5-16- 1-5-17- شیوه استفاده................................................................................................................ | 31 |
| 1-5-17- 1-5-18- آشنایی با مواد موثر گیاهی...................................................................................... | 32 |
| 1-5-18-1- گلیکوزیدها......................................................................................................... | 32 |
| 1-5-18-2- ساپونین ها......................................................................................................... | 32 |
| 1-5-18-3- تانن ها................................................................................................................. | 33 |
| 1-5-18-4- رزین ها............................................................................................................... | 33 |
| فهرست مطالب عنوان
|
صفحه | |
| 1-5-18-5- آلکالوئیدها.......................................................................................................... | 33 | |
| 1-5-18-6- موسیلاژ............................................................................................................... | 33 | |
| 1-5-18-7- اسیدهای آلی..................................................................................................... | 34 | |
| 1-5-18-8- اسید سالیسیلیک.............................................................................................. | 34 | |
| 1-5-18-9- استفاده و کاربردها............................................................................................ | 34 | |
| 1-6- فرضیه ها........................................................................................................................... | 35 | |
| 1-7- اهداف تحقیق................................................................................................................... | 35 | |
| فصل دوم: مروری بر تحقیقات انجام شده....................................................... | 36 | |
| 2-1- اثر آبیاری با فاضلاب بر خاک........................................................................................... | 37 | |
|
| 38 | |
| 2-2-1- برخی از گیاهان مورد استفاده در گیاه پالایی و نتایج حاصل....................... | 39 | |
| 2-3- خاک و خود پالایی.............................................................................................................. | 43 | |
|
|
| |
| فصل سوم: مواد و روش ها............................................................................... | 44 | |
| 3-1- موقعیت جغرافیایی محل آزمایش.................................................................................... | 45 | |
| 3-2- مشخصات هواشناسی منطقه........................................................................................... | 45 | |
| 3-3- مشخصات فیزیکی وشیمیایی خاک محل اجرای آزمایش.......................................... | 46 | |
| 3-4- مشخصات طرح آزمایش..................................................................................................... | 47 | |
| 3-5- مراحل اجرای آزمایش........................................................................................................ | 47 |
| فهرست مطالب عنوان
|
صفحه |
| 3-6- صفات مورد اندازه گیری.................................................................................................... | 48 |
| 3-7- چگونگی اندازه گیری صفات مورد آزمایش.................................................................... | 48 |
| 3-7-1- روش اندازه گیری طول برگ....................................................................................... | 49 |
| 3-7-2- روش شمارش تعداد برگ و پاجوش.......................................................................... | 49 |
| 3-7-3- روش اندازه گیری زیست توده (وزن تر و خشک ریشه و اندام هوایی).......... | 49 |
| 3-7-4- روش اندازه گیری وزن تر و خشک برگ................................................................ | 50 |
| 3-8- محاسبات آماری ................................................................................................................. | 50 |
| فصل چهارم: نتایج و بحث و پیشنهادات.......................................................... | 51 |
| 4-1- مقدمه............................................................................................................................... | 52 |
| 4-2- اثر کاربرد فاضلاب شهری بر عملکرد گیاه آلوئه ورا............................................... | 52 |
| 4-2-1- تعداد برگ.............................................................................................................. | 54 |
| 4-2-2- طول برگ................................................................................................................ | 54 |
| 4-2-3- وزن تر اندام هوائی............................................................................................ | 63 |
| 4-2-4- وزن تر برگ........................................................................................................... | 66 |
| 4-2-5- وزن تر کل............................................................................................................. | 69 |
| 4-2-6- وزن خشک برگ.................................................................................................... | 72 |
| 4-2-7- تعداد پاجوش.......................................................................................................... | 76 |
| 4-3- نتیجه گیری.................................................................................................................... | 79 |
| 4-4- پیشنهادها........................................................................................................................ | 80 |
| منابع و ماخذ |
|
| فهرست جدول ها و فهرست شکل ها عنوان
|
صفحه
|
| شکل 1-1- گیاه آلوئه ورا (صبر زرد یا شب یار)........................................................................ | 11 |
| جدول 3-1- پارامترهای تجزیه خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک................................ | 46 |
| جدول4-1- تجزیه واریانس اثرات فاضلاب شهری و دور آبیاری بر رشد گیاه آلوئه ورا.. | 52 |
| جدول4-2- مقایسه میانگین اثرات اصلی فاضلاب شهری و تنش آبی بر رشدآلوئه ورا.. | 53 |
| جدول4-3- مقایسه میانگین برهمکنش فاکتورهای مختلف فاضلاب شهری و تنش آبی | 53 |
فهرست نمودارها عنوان
|
صفحه
|
| نمودار 4-1- اثر آبیاری با فاضلاب شهری بر تعداد برگ گیاه آلوئه ورا................................. | 58 |
| نمودار 4-2- اثر دور آبیاری بر تعداد برگ گیاه آلوئه ورا......................................................... | 58 |
| نمودار 4-3- برهمکنش فاکتورهای مختلف فاضلاب شهری و دور آبیاری بر تعداد برگ.. | 59 |
| نمودار 4-4- اثر آبیاری با فاضلاب شهری بر طول برگ گیاه آلوئه ورا................................ | 61 |
| نمودار 4-5- اثر دور آبیاری بر طول برگ گیاه آلوئه ورا.......................................................... | 62 |
| نمودار 4-6- برهمکنش آبیاری با فاضلاب شهری و دور آبیاری بر طول برگ................... | 62 |
| نمودار 4-7- اثر آبیاری با فاضلاب شهری بر وزن تر اندام هوائی......................................... | 65 |
| نمودار 4-8- اثر دور آبیاری بر وزن تر اندام هوائی گیاه آلوئه ورا........................................... | 65 |
| نمودار 4-9- برهمکنش آبیاری با فاضلاب و دور آبیاری بر وزن تر اندام هوائی................ | 66 |
| نمودار 4-10- اثر سطوح مختلف آبیاری با فاضلاب شهری بر وزن تر برگ آلوئه ورا..... | 68 |
| نمودار 4-11- اثر دور آبیاری بر وزن تر برگ گیاه گیاه آلوئه ورا........................................... | 68 |
| نمودار 4-12- برهمکنش آبیاری با فاضلاب شهری و دور آبیاری بر وزن تر برگ............. | 69 |
| نمودار 4-13- اثر آبیاری با فاضلاب شهری بر وزن تر کل گیاه آلوئه ورا............................. | 70 |
| نمودار 4-14- اثر دور آبیاری بر وزن تر کل گیاه آلوئه ورا...................................................... | 71 |
| نمودار 4- 15- برهمکنش آبیاری با فاضلاب شهری و دور آبیاری بر وزن تر کل............. | 71 |
| نمودار 4-16- اثر آبیاری با فاضلاب شهری بر وزن خشک برگ............................................ | 74 |
| نمودار 4-17- اثر دور آبیاری بر وزن خشک برگ گیاه آلوئه ورا............................................ | 75 |
| نمودار 4- 18- برهمکنش آبیاری با فاضلاب و دور آبیاری بر وزن خشک برگ................ | 75 |
| نمودار 4-19- اثر آبیاری با فاضلاب شهری بر تعداد پاجوش................................................ | 77 |
فهرست نمودارها عنوان |
صفحه
|
| نمودار 4-20- اثر دور آبیاری بر تعداد پاجوش گیاه آلوئه ورا................................................ | 78 |
| نمودار 4- 21- برهمکنش آبیاری با فاضلاب شهری و دور آبیاری بر تعداد پاجوش.......... | 78 |
| نمودار 4-24- اثر متقابل تیمارهای فاضلاب شهری و دور آبیاری بر میزان روی............... |
|
| نمودار 4-25- اثرتیمارهای فاضلاب شهری بر میزان مس درگیاه آلوئه ورا....................... |
|
| نمودار 4-26- اثرتیمارهای دور آبیاری بر میزان مس درگیاه آلوئه ورا................................... |
|
| نمودار 4-27- اثر متقابل تیمارهای فاضلاب شهری و دور آبیاری بر میزان مس............... |
|
| نمودار 4-28- اثرتیمارهای فاضلاب شهری بر میزان منگنز درگیاه آلوئه ورا.................. |
|
| نمودار 4-51- اثر متقابل تیمارهای فاضلاب شهری و دور آبیاری بر میزان پتاسیم خاک. |
|
بررسی روشهای مختلف استخراج حلالی (اتانول، آب، اتانول-آب) عصاره گیاه هلپه بر پایداری روغن کانولا در طی سرخ کردن عمیق
اکسیداسیون روغنها علاوه بر تغییر ویژگیهای روغنها، بر سلامت مصرف کنندگان تاثیر سوئی میگذارد. یکی از مهمترین روشها، جهت جلوگیری از اکسیداسیون، استفاده از آنتیاکسیدانها است. به دلیل اثرات مضر آنتیاکسیدانهای سنتزی، در سالهای اخیر توجه زیادی به آنتیاکسیدانهای طبیعی استخراج شده از گیاهان شده است. در این پژوهش اثر روش استخراج با سه نوع حلال (آب، اتانول و اتانول – آب 50 درصد) بر راندمان و خصوصیت آنتی اکسیدانی عصاره گیاه هلپه ارزیابی شد تا مناسبترین روش استخراج برای استفاده بهینه از این محصول جانبی، تعیین شود. در این روش استخراج با حلال، گیاه خورد شده با سه حلال فوق به نسبت (1به 10) مخلوط و در مدت زمان 24 ساعت در دمای اتاق و بر روی شیکر با سرعت rpm 250 انجام شد. اندازه گیری فنل تام عصاره ها با استفاده از روش فولین سیوکالتیو و فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره ها با استفاده از روش های حذف رادیکال های آزاد DPPH، تست بتاکاروتن- لینولئیک اسید و شاخص پایداری اکسایشی با دستگاه رنسیمت طی شرایط حرارتی اندازه گیری و با آنتی اکسیدان سنتزی BHA مقایسه گردید. در ادامه سه نوع عصاره بدست آمده را با غلظت ppm 200 جهت پایدارسازی حرارتی روغن کانولا به آن اضافه شد و با آنتی اکسیدان BHA در دمای 180 درجه سانتیگراد در فواصل زمانی 5 ساعته و به مدت 30 ساعت با 8 شاخص حرارتی از جمله OSI، عدد پراکسید، عدد کربنیل، عدد کونژوگه، شاخص رنگی، ترکیبات قطبی، اندیس اسیدی و اندیس یدی مقایسه گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که بیشترین میزان فنول (ppm 03/232/61) بدست آمده مربوط به عصارهی (اتانول- آب) میباشد که بر مبنای اسید گالیک بیان میشود همچنین بیشترین میزان توکوفرول (ppm 87/258/95)، مربوط به عصارهی (اتانول- آب) میباشد ولی مقدار آن از لحاظ آماری با سایر نمونه ها اختلاف معنی دار نداشت. همچنین بیشترین درصد مهار در آزمون حذف رادیکالهای آزاد (71/2±19/47) و در سیستم بتاکاروتن- لینولئیک اسید (92/1±50/33)، هر دو مربوط به عصاره هیدروالکلی (اتانول- آب) ماسراسیون در غلظت ppm 200 میباشد. نتایج حاصل از شاخص پایداری اکسیداتیو در غلظت ppm 200 نیز نشان داد نمونه حاوی آنتی اکسیدان سنتزی BHA (22/0±08/5 ساعت) موثر تر از بقیه ی عصاره ها واقع شد و با سایر نمونه ها اختلاف معنی دار داشت.
واژگان کلیدی: گیاه هلپه، ماسراسیون، فنول، توکوفرول، DPPH، بتا کاروتن- لینولئیک اسید، شاخص پایداری اکسایشی، روغن کانولا.
فهرست مطالب
چکیده 1
فصل اول 2
1-1- دانه های روغنی 2
1-2- روغن کانولا 2
1-2-1- گیاه شناسی دانه روغنی کانولا 2
1-2-2- تاریخچه کشت کانولا 3
1-2-3- ترکیب روغن کانولا 4
1-2-4- مکانیسم آنتی اکسیدانی روغن کانولا 4
1-3- اکسیداسیون چربی ها و روغن ها 5
1-3-1-انواع اکسیداسیون 5
1-3-2- آنتی اکسیدان ها 6
1-3-3- مکانیسم آنتی اکسیدانی 7
1-4- گیاه هلپه 8
1-4-1- ترکیبات گیاه هلپه 8
1-4-2- کاربرد گیاه 8
1-4-3- خاصیت آنتی اکسیدانی عصاره 9
فصل دوم 10
مروری بر تحقیقات انجام شده 10
فصل سوم 29
مواد و روشها 29
3-1- مواد اولیه 29
3-2- لوازم آزمایشگاهی 30
3-3- تهیه و آماده کردن پودر گیاه هلپه 30
3-4- استخراج عصاره (عصاره گیری بوسیله شیکر(ماسراسیون)) 31
3-5- آماده سازی نمونههای روغن 31
3-6- اندازه گیری ترکیبات فنولی 32
3-6-1- رسم منحنی استاندارد و معادله خط رابطه جذب و غلظت اسید گالیک (منحنی کالیبراسیون) 32
3-6-2- اندازهگیری ترکیبات فنولی روغن کانولای بدون آنتیاکسیدان سنتزی 33
3-6-3- اندازه گیری ترکیبات فنولیک عصاره گیاه هلپه 34
3-7- اندازهگیری ترکیبات توکوفرولی 34
3-7-1- ترسیم منحنی کالیبراسیون 34
3-7-2- اندازهگیری ترکیبات توکوفرولی نمونه روغن بدون آنتیاکسیدان 35
3-7-3- اندازهگیری ترکیبات توکوفرولی عصاره گیاه هلپه 35
3-8- بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره 36
3-8-1- آزمون حذف رادیکال های آزاد DPPH 36
3-8-2- آزمون بتاکاروتن – لینولئیک اسید 37
3-8-3- شاخص پایداری اکسایشی(OSI) 38
3-9- آزمون پایداری روغن 39
3-9-1 شرایط حرارت دهی 39
3-9-2- اندیس اسیدی 39
3-9-3- شاخص پایداری اکسایشی (OSI) 39
3-9-4- اندازگیری عدد پراکسید (PV) 40
3-9-5- اندازگیری عدد کربونیل 41
3-9-6- شاخص رنگی 42
3-9-7- اندازگیری مقدار کل ترکیبات قطبی 42
3-9-7-1- آماده سازی سیلیکاژل 42
3-9-7-2- پر کردن ستون کروماتو گرافی 43
3-9-7-3- تهیه و آماده سازی نمونه وحلال جداسازی 43
3-9-8- اندازهگیری عدد دیان مزدوج (کونژوگه) 43
3-9-9- اندازگیری عدد یدی 44
3-10- تجزیه و تحلیل آماری 44
فصل چهارم 45
نتایج 45
4-1- محتوای ترکیبات فنولیک عصارههای مختلف گیاه هلپه 45
4-2- مقدار توکوفرول به دست آمده از عصاره های گیاه هلپه 46
4-3- نتایج به دست آمده برای فعالیت آنتی اکسیدانی، طبق آزمون های مختلف برای عصاره های گیاه هلپه 47
4-4- بررسی خاصیت آنتیاکسیدانی عصارههای گیاه هلپه با غلظت ppm 200 در روغن کانولا 50
4-4-1- تغییرات عدد اسیدی طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 51
4-4-2- تغییرات عدد پراکسید طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 52
4-4-3- تغییرات عدد یدی طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 54
4-4-4- تغییرات عدد کربونیل طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 55
4-4-5- تغییرات عدد کنژوگه طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 56
4-4-6- تغییرات شاخص پایداری اکسایشی طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 57
4-4-7- تغییرات مقدار فنول طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 59
4-4-8- تغییرات شاخص رنگی طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 60
4-4-9- تغییرات مقادیر کل ترکیبات قطبی طی فرآیند حرارت دهی در دمای 180 درجه سانتیگراد 61
فصل پنجم 63
بحث و نتیجه گیری 63
5-1- شاخص کیفی روغن اولیه. 63
5-2- اندازه گیری محتوای ترکیبات فنولیک عصاره گیاه هلپه. 64
5-3- ترکیبات توکوفرولی عصاره های گیاه هلپه. 65
5-4- بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره های مختلف گیاه هلپه. 66
5-4-1- اندازه گیری فعالیت آنتی اکسیدانی با درصد مهار رادیکال آزاد DPPH 66
5-4-2- اندازه گیری قدرت آنتی اکسیدانی با روش بتا کاروتن- لینولئیک اسید 67
5-4-3- بررسی شاخص پایداری اکسایشی عصاره های گیاه هلپه. 68
5-5- آزمون پایداری حرارتی روغن. 69
5-5-1- تغییرات عدد اسیدی. 69
5-5-2- عدد پراکسید. 70
5-5-3- تغییرات عدد یدی. 70
5-5-4- تغییرات عدد کربونیل. 71
5-5-5- تغییرات عدد کنژوکه. 72
5-5-6- شاخص پایداری اکسایشی. 73
5-5-7- تغییرات ترکیبات فنولی. 73
5-5-8- تغییرات شاخص رنگی. 74
5-5-9- مقادیر کل ترکیبات قطبی. 74
نتیجه گیری کلی. 75
پیشنهادات. 78
فهرست منابع. 79
فهرست جداول
جدول 4-1: میانگین مقدار فنول کل عصارهها با روش های مختلف عصاره گیری از گیاه Helpeh 46
جدول 4-2: میانگین مقدار توکوفرول عصاره با روش های مختلف عصاره گیری از گیاه Helpeh 47
جدول 4-3: میانگین درصد مهار رادیکال آزاد DPPH در عصاره های مختلف گیاه Helpeh 48
جدول 4-4: میانگین درصد بی رنگ شدن بتاکاروتن در عصاره های مختلف گیاه Helpeh 49
جدول 4-5: میانگین مقدار شاخص پایداری اکسایشی در غلظت ppm200 عصارههای مختلف گیاه Helpeh. 50
جدول4-6: میانگین تغییرات عدد اسیدی در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 51
جدول4-7: میانگین تغییرات عدد پراکسید در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 53
جدول4-8: میانگین تغییرات عدد یدی در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 54
جدول4-9: میانگین تغییرات عدد کربونیل در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 55
جدول4-10: میانگین تغییرات عدد کنژوگه در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 57
جدول4-11: میانگین تغییرات شاخص پایداری اکسایشی در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 58
جدول4-12: میانگین تغییرات مقدار فنول در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 59
جدول4-13: میانگین تغییرات شاخص رنگی در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 61
جدول4-14: میانگین تغییرات ترکیبات قطبی در عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 طی دوره حرارت دهی. 62
جدول 5-1: ساختار اسید چرب روغن کانولای فاقد آنتی اکسیدان. 63
جدول 5-2: خصوصیات شیمیایی روغن کانولای فاقد آنتی اکسیدان. 64
فهرست اشکال
شکل 3- 1- دستگاه شیکر. 31
شکل3-2- منحنی استاندارد غلظت اسید گالیک در برابر میزان جذب خوانده شده درطول موج ٧۶٥ نانومتر. 33
شکل 3-3- منحنی کالیبراسیون میزان آلفا- توکوفرول در برابر میزان جذب خوانده شده در طول موج 520 نانومتر. 35
شکل 3-4- دستگاه اسپکتروفتومتر. 38
شکل 3- 5- دستگاه رنسیمت مدل 743. 39
شکل3-6- منحنی کالیبراسیون غلظت آهن ш در برابر جذب خوانده شده درطول موج 500 نانومتر 40
شکل 4-1: مقایسه میانگین مقدار فنولیک عصارههای گیاه هلپه. 46
شکل 4-2: مقایسه میانگین مقدار ترکیبات توکوفرولی عصارههای گیاه هلپه. 47
شکل 4-3: مقایسه میانگین درصد مهار رادیکال آزاد DPPH در عصاره های مختلف گیاه هلپه در غلظت ppm 200. 48
شکل 4-4: مقایسه میانگین درصد بی رنگ شدن بتاکاروتن در عصاره های مختلف گیاه هلپه در غلظت ppm 200. 49
شکل 4-5: مقایسه میانگین شاخص پایداری اکسایشی در عصاره های مختلف گیاه هلپه در غلظت ppm 200. 50
شکل 4-6: مقایسه میانگین تغییرات عدد اسیدی عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 52
شکل 4-7: مقایسه میانگین تغییرات عدد پراکسید عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 53
شکل 4-8: مقایسه میانگین تغییرات عدد یدی عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 54
شکل 4-9: مقایسه میانگین تغییرات عدد کربونیل عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 56
شکل 4-10: مقایسه میانگین تغییرات عدد کنژوگه عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 57
شکل 4-11: مقایسه میانگین شاخص پایداری اکسایشی عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 59
شکل 4-12: مقایسه میانگین تغییرات مقدار فنول عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 60
شکل 4-13: مقایسه میانگین تغییرات شاخص رنگی عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 61
شکل 4-14: مقایسه میانگین تغییرات ترکیبات قطبی عصارههای مختلف در غلظت ppm 200 در روغن کانولا طی دوره حرارت دهی. 62
تأثیر شوری و سدیمی آب بر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک
هدایت هیدرولیکی اشباع خاک (Ks) یکی از مشخصه های مهم فیزیکی خاک است که اندازه گیری آن در مطالعات آب و خاک اهمیت زیادی دارد. روشهای متعددی برای اندازه گیری هدایت هیدرولیکی اشباع خاک وجود دارد که روش بار افتان یکی از روشهای سریع اندازه گیری این پارامتر می باشد. در این تحقیق اثر شوری و سدیمی آب بر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک مورد مطالعه قرار گرفت. تأثیر آن در سه خاک با بافت های لومی شنی، لومی و لومی رسی بررسی و نتایج با هم مقایسه گردید. تیمارهای ترکیبی آب کابردی شامل 8 تیمار I1(EC=1 , SAR=6)، I2(EC=1 , SAR=9 )، I3(EC=1 , SAR=12)، I4(EC=3 , SAR=6)، I5(EC=3 , SAR=9)،I6 (EC=3 , SAR=12) ، I7(EC=5 , SAR=9)، I8(EC=5 , SAR=12 ) بود. نتایج نشان داد در هر سه نمونه خاک با بافت های مذکور، بین میانگین مقادیر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک اختلاف معنی دار در سطح 1 درصد وجود دارد همچنین با افزایش نسبت جذبی سدیم از 6 به 12(ریشه میلی اکی والان در لیتر) هدایت هیدرولیکی اشباع خاک در خاک لومی شنی 6/1 تا 3/7 درصد، در خاک لومی 49/0 تا 36/8 درصد و در خاک لومی رسی 61/5 تا 14/29 درصد کاهش و با افزایش شوری از1به 5 (دسی زیمنس برمتر) هدایت هیدرولیکی اشباع خاک در خاک لومی شنی3/8 تا 67/17 درصد، در خاک لومی44/5 تا 47/20 درصد و در خاک لومی رسی 5/55 تا 124 درصد افزایش یافته است. طبق نتایج حاصل با سنگین تر شدن بافت خاک کاهش هدایت هیدرولیکی اشباع بیشتر شده است.
کلمات کلیدی: بار افتان، شوری، نسبت جذبی سدیم،
فهرست
مقدمه......................................................2
فصل اول: کلیات و بررسی منابع
1-1-کلیاتی در مورد هدایت هیدرولیکی.......................................................5
1-1-1-هدایت هیدرولیکی اشباع...................................................................5
1-1-1-1- هدایت هیدرولیکی افقی................................................6
1-1-1-2- هدایت هیدرولیکی قائم..................................................6
1-1-2- اندازه گیری هدایت هیدرولیکی اشباع بروش آزمایشگاهی بار افتان .......................7
1-1-3- عوامل مؤثر در هدایت هیدرولیکی............................................................8
1-1-3-1- اندازه و شکل ذرات......................................................................9
1-1-3-2- فعالیت میکروارگانیسم ها و هوای محبوس شده..............................................9
1-1-3-3 – مواد آلی.......................................................................10
1-1-3-4- اکسیدهای آهن...................................................................10
1-1-3- 5- ترکیبات کلسیم...........................................................10
1-1-3-6- نوع و مقدار رس..............................................................10
1-1-3-7- سدیم تبادلی.................................................................11
1-1-3-8- تراکم خاک...........................................................11
1-2- شوری..............................................11
1-3- نسبت جذبی سدیم...............................................12
1-4- پیشینه تحقیق.............................................12
1-5- اهداف طرح.........................................23
فصل دوم: مواد و روشها
2-1-1- مشخصات محل تهیه نمونه های خاک................................................25
2-2- اندازه گیری ویزگی های فزیکو شیمیایی خاک.............................25
2-2- 1- تعیین با فت خاک..................................................26
2-2-2- تعیین وزن مخصوص ظاهری.................................28
2- 2-3- تهیه گل و عصاره اشباع...................................................28
2- 2- 4- اندازه گیری هدایت الکتریکی .............................................29
2-2- 5- اندازه گیری pH.........................................................29
2-2 -6- اندازه گیری گچ.............................................30
2-2-7- اندازه گیری کربنات کلسیم............................................31
2-2-8- اندازه گیری کربن آلی................................................32
2-2-9- اندازه گیری CEC.................................................33
2-2-10- نتایج آزمایش های خاک.........................................35
2-3- تهیه محلول ها......................................................35
2-4- آماده کردن استوانه ها................................................................38
2- 5- اندازه گیری هدایت هیدرولیکی اشباع.....................................................39
2-6- روش تجزیه و تحلیل آماری.....................................................................40
2-6-1- جذر میانگین مربعات خطا...............................................................40
2-6-2- خطای میانگین مطلق ................................................................40
2-6-3- خطای نسبی ........................................................41
فصل سوم : نتایج و بحث
3-1- تأثیر هدایت الکتریکی و نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک لومی شنی....................................43
3-2- تأثیر هدایت الکتریکی و نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک لومی...........................................49
3-3- تأثیر هدایت الکتریکی و نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک رسی.............................55
3-4- نتیجه گیری کلی .......................................................................63
3-5- پیشنهادات......................................................................................63
منابع...................................................................................66
فهرست جدولها
2-1- جدول ضریب تصحیح حرارتی.................................................................................................................................27
2-2- جدول منحنی استاندارد تعیین هدایت الکتریکی.........................................................................................................31
2-3- جدول خصوصییات فیزیکو شیمیایی خاک................................................................................................................35
2-4- جدول خصوصییات شیمیایی آب..............................................................................................................................36
2- 5- مقدار کلرید سدیم و سولفات کلسیم لازم برحسب گرم برای تهیه محلولها با EC و SAR معین.............................37
3-1- جدول تجزیه ی واریانس اثر شوری و نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک لومی شنی................43
3-2- مقایسه ی میانگین های هدایت هیدرولیکی اشباع تحت تأثیر نسبت جذبی سدیم در خاک لومی شنی..........................44
3-3- مقایسه ی میانگین های هدایت هیدرولیکی اشباع تحت تأثیر شوری در خاک لومی شنی............................................47
3-4- جدول تجزیه ی واریانس اثر شوری و نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک لومی.......................49
3-5- مقایسه ی میانگین های هدایت هیدرولیکی اشباع تحت تأثیر نسبت جذبی سدیم در خاک لومی ................................50
3-6- مقایسه ی میانگین های هدایت هیدرولیکی اشباع تحت تأثیر شوری در خاک لومی ............................50
3-7- جدول تجزیه ی واریانس اثر شوری و نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک لومی رسی ......55
3-8- مقایسه ی میانگین های هدایت هیدرولیکی اشباع تحت تأثیر نسبت جذبی سدیم در خاک لومی رسی..............56
3-9- مقایسه ی میانگین های هدایت هیدرولیکی اشباع تحت تأثیر شوری در خاک لومی رسی ...................56
فهرست شکلها
1-1- شکل شماتیک بارافتان..................................................7
2-1- شکل سیستم بار افتان برای اندازه گیری هدایت هیدرولیکی اشباع ................................38
3-1- شکل تأثیر نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک با بافت لومی شنی ................ 45
3-2- شکل تأثیر نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک با بافت لومی.....................51
3-3- شکل تأثیر نسبت جذبی سدیم بر هدایت هیدرولیکی اشباع در خاک با بافت لومی رسی.............57
اثر سد زاینده رود بر کیفیت آب و غنای درشت بی مهرگان کفزی رودخانه زاینده رود
رودخانه ها به عنوان یکی از مهمترین منابع آبی، نسبت به فعالتهای انسانی بسیار آسیبپذیر هستند. ایجاد مخازن و سدها یکی از قدیمیترین اشکال دخالت انسان در اکوسیستمهای آبی است. سدها با وجود مزایای زیاد (تولید انرژی برقآبی، کنترل سیلاب و تنظیم سطح آب) پتانسیل تغییر جمعیت موجودات آبزی را نیز دارند. احداث سدها تغییرات مهمی را در رژیم جریان، حمل و انتقال ذرات معلق، مورفولوژی رودخانه، درجه حرارت آب و شرایط شیمیایی به خصوص در پایین دست رودخانهها ایجاد میکنند. درشت بیمهرگان کفزی تحت تأثیر تغییرات ایجاد شده در زیستگاه قرار میگیرند. اثر سدها بر جوامع بیمهرگان کفزی به خاطر نقشی که در عملکرد اکوسیستم رودخانهای ایفا میکنند، بسیار مهم است. رودخانه زاینده رود یکی ازبزرگترین رودخانههای ایران و مهمترین رودخانه جاری درفلات مرکزی ایران است که رژیم جریان آن تحت تاثیر سد زاینده رود قرار دارد. به منظور ارزیابی اثر اکولوژیکی ناشی از احداث سد زاینده رود بر جوامع زیستی و کیفیت آب رودخانه زاینده رود، تعداد 6 ایستگاه (ایستگاههای خرسونک و اورگان قبل از سد، ایستگاه چادگان درفاصله نزدیک زیردست سد و ایستگاههای حجت آباد، مارکده و هوره در پاییندست سد) انتخاب و وضعیت کیفی آب و کفزیان رودخانه به روش کمی از تیر ماه 1392 تا خرداد 1393 مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری از آب و کفزیان رودخانه در هر ایستگاه با 3 تکرار و در تناوبهای زمانی 45 روزه ( هر فصل دو بار) انجام شد. پارامترهای دما، اکسیژن محلول، نیترات، فسفات، BOD5، COD، EC و pH نمونههای آب به روش استاندارد اندازه گیری شد. شاخصهای زیستی شامل غنای تاکسونی، BMWP و ASPT و همچنین شاخصهای تنوع شانون، سیمپسون و مارگالف برای جوامع کفزی محاسبه شد. نتایج حاصل در مجموع نشان داد که خصوصیات فیزیکی وشیمیایی آب رودخانه (به جز دما) بین مناطق بالادست و پاییندست تحت تاثیر ساختار سد نبوده و بیشتر متاثر از تغییرات فصلی است. همچنین شاخصهای تنوع شامل غناء، شاخصهای تنوع شانون، مارگالف و سیمپسون کاهش معنی داری را به خصوص در ایستگاه زیردست سد و کاهش قابل توجهی را در ایستگاه های پاییندست سد نشان دادند که میتواند تحت تاثیر سازه سد باشد. تراکم بسیاری از خانوادههای کفزیان در ایستگاه سد کاهش قابل توجهی را نشان داد. در ایستگاههای پاییندست سد نیز علاوه بر کاهش تراکم، نوع موجودات نیز تغییر کرده و با نمونههای سازگار با شرایط جدید جایگزین شدند. همچنین شاخصهای زیستی BMWP و ASPT به ترتیب وضعیت کیفی آب را در ایستگاه زیر دست سد مشابه آبهای آلوده و مشکوک به آلودگی تا آلودگی متوسط احتمالی نشان داد. این افت کیفیت ناشی از آلودگیهای آلی نبوده و بیشتر در اثر تغییر در تراکم و تنوع خانوادههای کفزیان حاصل شده است.
کلمات کلیدی: سد، زایندهرود، شاخصهای زیستی، درشت بیمهرگان کفزی، کیفیت آب.
فهرست مطالب
فهرست مطالب........................................................... هشت
فهرست اشکال.............................................................................. ده
فهرست جداول.......................................................................... یازده
فهرست پیوستها.............................................................................. دوازده
چکیده...................................................................... 1
فصل اول: مقدمه
مقدمه.......................................................................................... 2
فصل دوم: تعاریف و مرور منابع
2-1 اثر سد بر کیفیت آب........................................................................................... 7
2-2 پیامدهای اکولوژیک سدها........................................................................................... 9
2-3 تأثیر سد بر تنوع ژنتیکی آبزیان.......................................................................... 11
2-4 اثرات فیزیکی احداث سدها...................................................................................... 11
2-5 پارامترهای کیفی آب................................................................................................ 13
2-5-1 دما............................................................................................... 13
2-5-2 اکسیژن محلول آب..................................................................................................... 13
2-5-3 اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی (BOD5)..................................................................................... 14
2-5-4 اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD)...................................................................................... 14
2-5-5 نیترات............................................................................................................ 15
2-5-6 pH..............................................................15
2-5-7 هدایت الکتریکی........................................................................................ 15
2-5-8 فسفات..................................................................................16
2-6 استفاده از بیمهرگان درشت کفزی جهت بررسی وضعیت کیفی آب رودخانهها ................................................ 16
2-7 شاخصهای تنوع........................................................................................................................ 19
2-7-1 شاخص تنوع شانون- وینر.......................................................................................... 20
2-7-2 شاخص تنوع سیپمسون...................................................................................................... 20
2-7-3 شاخص تنوع مارگالف....................................................................................... 21
2-7-4 غنای آرایهها........................................................................................................ 21
2-8 شاخصهای زیستی.................................................................................................... 21
2-8-1 شاخص زیستی BMWP................................................................................... 22
2-9 سابقه و اهمیت تحقیق در جهان............................................................................. 24
2-10 سابقه و اهمیت تحقیق در ایران............................................................................................ 26
2-11 معرفی رودخانهی زاینده رود............................................................................. 27
2-12 معرفی دریاچهی سد زاینده رود.................................................................................. 27
فصل سوم: مواد و روشها
3-1 انتخاب ایستگاههای نمونه برداری....................................................................................... 29
3-2 روش نمونه برداری.............................................................................................. 31
3-2-1 نمونه برداری از آب..................................................................................................... 31
3-2-2 نمونه برداری از کفزیان رودخانه................................................................................. 31
3-3 اندازه گیری فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب.......................................................................................... 31
3-4 شناسایی نمونههای بیمهرگان کفزی .............................................................................................. 32
3-5 تحلیل دادهها ............................................................................................................................ 32
3-5-1 محاسبهی شاخصهای غنا و تنوع درشت بیمهرگان کفزی.......................................................... 32
3-5-2 شاخصهای زیستی BMWP و ASPT.................................................................................. 32
3-5-3 بررسی روند تغییرات زمانی و مکانی دادهها................................................................... 32
3-5-4 بررسی همبستگی بین دادهها.................................................................................................. 33
فصل چهارم: نتایج و بحث
4-1 بررسی روند تغییرات مکانی و زمانی پارامترهای کیفی آب رودخانه........................................................ 34
4-1-1 دمای آب.................................................................................................... 34
4-1-2 اکسیژن محلول..............................36
4-1-3 BOD5.................................................................................................. 36
4-1-4 COD...................................................................................... 38
4-1-5 نیترات...............................38
4-1-6 pH..................................................................................... 39
4-1-7 هدایت الکتریکی...................................................................................... 40
4-1-8 فسفات........................................................................................................ 41
4-2 بررسی روند تغییرات مکانی و زمانی شاخصهای غنا و تنوع درشت بیمهرگان کفزی................................. 42
4-2-1 تعداد خانواده............................................................................................ 42
4-2-2 شاخص تنوع شانون.......................................................................... 44
4-2-3 شاخص تنوع مارگالف............................................................................. 45
4-2-4 شاخص تنوع سیمپسون........................................................ 4۵
4-3 بررسی روند تغییرات مکانی و زمانی شاخصهای زیستی............................................ 46
4-3-1 شاخص BMWP................................................................. 46
4-3-2 شاخص ASPT........................................................................... 47
4-4 همبستگی بین داده ها........................................................................................... 48
4-4-1 همبستگی بین پارامترهای کیفی آب رودخانه.............................................................. 48
4-4-2 همبستگی بین پارامترهای کیفی آب و شاخصهای محاسبه شده.......................................... 48
4-4-3 همبستگی بین شاخصهای محاسبه شده.............................................................. 49
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1 نتیجه گیری................................................................................................ 52
5-2 پیشنهادات.............................................................................................54
منابع.......................55
فهرست اشکال
شکل 3-1 موقیت ایستگاههای نمونه برداری........................................................................... 30
شکل 3-2 نمونهای از نمودار باکس- ویسکرپلات......................................................... 33
شکل4-1 تغییرات دمای آب رودخانه در ایستگاههای مورد مطالعه در فصول مختلف ......................................... 35
شکل4-2 تغییرات میزان اکسیژن محلول آب رودخانه در ایستگاههای مورد مطالعه در فصول مختلف ............................ 36
شکل 4-3 تغییرات میزان BOD5 درماههای مختلف ..................................................................... 37
شکل 4-4 تغییرات میزان BOD5 در ایستگاههای نمونه برداری ........................................................ 37
شکل 4-5 تغییرات COD در ایستگاههای نمونه برداری در فصول مختلف سال ....................................... 38
شکل 4-6 تغییرات نیترات در ایستگاههای نمونه برداری در فصول مختلف سال ................................................ 39
شکل 4-7 تغییراتpHدر ایستگاههای نمونه برداری در فصول مختلف سال ................................................. 40
شکل 4-8 تغییرات هدایت الکتریکی در ایستگاههای نمونه برداری در فصول مختلف سال ................................ 41
شکل 4-9 تغییرات فسفات در ایستگاههای نمونه برداری در فصول مختلف سال ................................................. 41
شکل 4-10 روند تغییرات تعداد خانوادههای بیمهرگان درشت کفزی در ایستگاههای نمونه برداری .......................................... 43
شکل 4-11 درصد فراوانی راستههای Ephemeroptera و Trichoptera در ایستگاههای نمونه برداری ........................... 44
شکل 4-12 نسبت نمونههای حساس بی مهرگان کفزی به شیرونومیده در ایستگاههای نمونه برداری ................................. 44
شکل 4-13 تغییرات شاخص تنوع شانون در ایستگاههای نمونه برداری .............................................................. 45
شکل 4-14 تغییرات شاخص تنوع مارگالف در ایستگاههای نمونه برداری ................................................................ 45
شکل 4-15 تغییرات شاخص تنوع سیمپسون در ایستگاههای نمونه برداری ................................................ 46
شکل 4-16 تغییرات شاخص زیستی BMWP در ایستگاههای نمونه برداری .................................................... 47
شکل 4-17 تغییرات شاخص ASPT در ایستگاههای نمونه برداری ................................................................ 48
فهرست جداول
جدول2-1 طبقه بندی کیفیت آب بر اساس شاخص شانون- وینر ........................................................... 20
جدول2-2 طبقه بندی کیفی آب بر اساس امتیاز کلی شاخصBMWP ................................................ 23
جدول 2-3 گروه بندی بر اساس ASPT........................................................................ 23
جدول 3-1 موقعیت جغرافیایی ایستگاههای نمونه برداری .............................. 30
جدول 4-1 ضرایب همبستگی پیرسون بین پارامترهای کیفی آب ............................................. 49
جدول 4-2 ضرایب همبستگی پیرسون بین شاخصهای محاسبه شده و پارامترهای کیفی آب ........................... 50
جدول 4-3 ضرایب همبستگی پیرسون بین شاخصهای محاسبه شده ..................................... 51
فهرست پیوستها
پیوست۱
جدول 1-1 استاندارد خروجی فاضلابها .......................................................................... 60
جدول 1-2 استاندارد کمیسیون اروپایی برای آبهای مورد استفاده در تولید آبهای آشامیدنی ....................................... 62
پیوست2
جدول 2-1 آمار ماهیانه ی دبی ایستگاه های هیدرومتری سازمان آب منطقه ای در زمان نمونه برداری .......................... 64
جدول 2-2 آمار دبی ایستگاه های هیدرومتری سازمان آب منطقه ای در زمان نمونه برداری .................................... 64
شکل 2-1 نمودار بارندگی ماهیانه در ایستگاه هواشناسی کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری ................................ 65
شکل 2-2 نمودار بارندگی ماهیانه در ایستگاه هواشناسی سامان در استان چهارمحال و بختیاری ..................................... 65
پیوست3
جدول 3-1 امتیازهای هر خانواده در سیستم BMWP ........................................................................... 66
جدول 3-2 معرفی گونههای شناسایی شده در ایستگاههای نمونه برداری ........................................................... 69
جدول3-3 تراکم و فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 22 تیرماه 1392.......................................................... 70
جدول 3-4 تراکم و فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 2 شهریور ماه 1392.................................................. 71
جدول 3-5 تراکم و درصد فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 20 مهر ماه ۱۳۹۲.............................................. 72
جدول 3-6 تراکم و درصد فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 5 آذر ماه 1392 ................................................ 73
جدول 3-7 تراکم و درصد فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 20 دی ماه ۱۳۹۲........................................... 74
جدول 3-8 تراکم و درصد فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 3 اسفند 1392.................................................... 75
جدول 3-9 تراکم و درصد فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 23 فروردین 1393............................................... 76
جدول 3-10 تراکم و درصد فراوانی نمونههای شناسایی شده در تاریخ 10 خرداد 1393 ....................................... 77
شکل 3-1 نمودار میانگین میزان BOD اندازه گیری شده در ایستگاههای مورد مطالعه در فصول مختلف ................ 78
شکل 3-2 نمودار میانگین میزان شاخص تنوع شانون محاسبه شده در ایستگاههای مورد مطالعه در فصول مختلف ............ 78
شکل 3-3 نمودارمیانگین میزان شاخص تنوع سیمپسون محاسبه شده در ایستگاههای مورد مطالعه در فصول مختلف
بررسی میزان تفکر استراتژیک مدیران ارشد و تأثیر آن برعوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی(منبع محور) در بانک تجارت
تفکر استراتژیک مهم دیدن چیزی است که که دیگران نمی بینند،کشف یک نیاز نهفته به معنای کشف یک فرصت جدید است و این مفهوم اساس نوآوری در کسب وکار به شمار می آید.منافع اصلی یک نوآوری به کسی تعلق دارد که نیازهای نهفته در محیط را زودتر از دیگران کشف کند و بهتر از دیگران به آن پاسخ گوید.تفکر استراتژیک عبارت است از: استفاده از چهارچوبهای مختلف ذهنی،که هنوز بسیاری از آنها برای بررسی و تحلیل و در نهایت تصمیم گیری موقعیتهای استراتژیک ناشناخته اند.جهان امروزی دنیای کسب و کار و تغییر است. با بررسی متون مدیریتی، می توان گرایش عمومی به تغییر مستمر را مشاهده کرد. تغییر مستمر نشانه بارز قرون بیست و بیست و یک می باشد. آلوین تافلر این روند را مرگ ثبات لقب داده است و آن را با شوک آینده در ارتباط می داند. لازمه بقاء در کسب و کار امروزی داشتن چیزی برای ارائه یا همان مزیت رقابتی است. دنیای رقابت بی رحم است و هرکس که نتواند در کمترین زمان ممکن خود را با روند تحولات سازگار نماید محکوم به فنا در محیط رقابتی امروز می باشد. اینچنین اموری، مورگان، نظریه پرداز معروف را به بحث در مورد چگونگی ایجاد و توسعه مزیتهای رقابتی جدید در کسب و کار، وا داشته است. در حالت کلی می توان گفت، مزیت رقابتی عامل بقاء و در مرحله بعدی موفقیت می باشد. تفکر استراتژیک نیز کلید دستیابی به مزیت رقابتی است.
هدف اصلی این تحقیق، بررسی میزان تفکر استراتژیک مدیران بانک تجارت و تاثیر آن بر عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی (منبع محور)در بانک تجارت می باشد. مدلی که در این تحقیق از آن استفاده شد مدلی ترکیبی می باشد که از ترکیب دو مدل براساس نظریات جین لیدکا و مایکل پورتر می باشد که بر پایه آن سعی گردیده که میزان تفکر استراتژیک مدیران ارشد و تاثیر آن را بر عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی(منبع محور) در بانک تجارت سنجیده شود. روش تحقیق حاضر از نظر روش ،پیمایشی واز حیث هدف، کاربردی میباشد. جامعه آماری تحقیق حاضر مدیران ارشد بانک تجارت می باشد که تعداد آنها 46 نفر است .از 46 نفر حاضر 3نفر امکان جوابگویی نداشتندو بخاطر این وضعیت جامعه آماری 43 نفر می باشد، با توجه به محدود بودن حجم جامعه آماری ، کل جامعه آماری به عنوان جامعه مورد بررسی در نظر گرفته شده است. جهت جمع آوری اطلاعات از دو پرسشنامه تفکر استراتژیک و مزیت رقابتی(منبع محور) استفاده شد. در این تحقیق برای تعیین روایی ابزار جمع آوری اطلاعات از روایی نمادی یا صوری استفاده گردید. برای آزمون پایایی پرسشنامه از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است. براساس این روش با یک مطالعه مقدماتی روی 30 کارمند در حوزه جامعه مورد بررسی و با استفاده از نرم افزار آماری spss میزان پایایی سؤالات تفکر استراتژیک و عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی (منبع محور) بترتیب 867/0 و 933/0 بدست آمد. برای آزمون تاثیر هر متغیر مستقل بر متغیر وابسته این فرضیهها از آزمون رگرسیون استفاده شده است. نتایج حاصل بیانگر آن است که اغلب ابعاد تفکر استراتژیک بر روی برخی از ابعاد عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی(منبع محور) در بانک تجارت تأثیر مثبت داشتند.
واژگان کلیدی : تفکر استراتژیک ، برنامه ریزی استراتژیک ، خلاقیت و شهود ، مزیت رقابتی و عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی.
فهرست مطالب
چکیده: 1
فصل اول: کلیات تحقیق
مقدمه. 3
بیان مسئله. 4
اهمیت و ضرورت تحقیق.. 6
اهداف تحقیق.. 7
چارچوب نظری تحقیق.. 7
مدل تحلیلی تحقیق.. 8
فرضیه های تحقیق.. 11
.قلمرو تحقیق.. 12
محدودیت تحقیق.. 13
تعریف مفهومی متغیرها 13
تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق.. 14
فصل دوم: ادبیات تحقیق
بخش اول : تفکر استراتژیک..... 17
مقدمه. 17
تعریف تفکر استراتژیک: 18
مدلی برای آموزش استراتژیک....... 19
عناصر تفکر استراتژیک....... 23
تفکر استراتژیک خاستگاه برنامه ریزی استراتژیک....... 24
تعریف برنامه ریزی استراتژیک..... 24
فرآیند برنامه ریزی استراتژیک: 25
خصوصیات و فواید برنامه ریزی استراتژیک..... 26
اجزاء مورد نیاز جهت برنامه ریزی استراتژیک..... 27
ابزارهای برنامه ریزی استراتژیک..... 28
تفکر و برنامه ریزی استراتژیک..... 28
تفکراستراتژیک در مقابل برنامه ریزی استراتژیک..... 30
وابستگی و هم ترازی اساسی.. 32
برخی کمبودها و محدودیتهای تفکر و برنامه ریزی استراتژیک..... 33
یک راه کار مناسب جهت عملکرد بهتر. 34
برنامه ریزی استراتژیک طی زمان های متمادی در قالب تفکر استراتژیک تکامل یافته است... 34
برنامه ریزی استراتژیک یک تفاوت اساسی را به وجود می آورد. 35
چارچوب رابیک کیوب مدلی از برنامه ریزی استراتژیک با محوریت تفکر استراتژیک..... 36
آیا تفکر استراتژیک با برنامه ریزی استراتژیک سازگار است؟. 37
دلایل اهمیت برنامه ریزی و تفکر استراتژیک جهت کاربرد مکملی باهمدیگر. 39
فاکتورهای اساسی موفقیت دربرنامه ریزی و تفکر استراتژیک و به کارگیری آنها 40
بازنگری درباره مدیریت استراتژیک جدید.. 41
جایگاه خلاقیّت و شهود در تفکر استراتژیک..... 42
خلاقیت استراتژیک: 43
انواع تفکر و متفکران: 46
تفکر خلاقانه و آنالیزگرا: 48
خلاقیت یک عامل کلیدی در شکل گیری استراتژی می باشد: 51
تفکر شهودی و نقش و اثرات آن در تفکر استراتژیک..... 51
راهکارهای شهودی کلاسیک می باشند: 55
تفکر استراتژیک بستر توسعه استراتژیک منابع انسانی در سده 21. 56
تعریف توسعه استراتژیک منابع انسانی.. 57
مفهوم توسعه استراتژیک منابع انسانی و کاربردآن.. 58
فرضیات و فلسفه توسعه استراتژیک منابع انسانی.. 59
رابطه بین برنامه های کسب وکار، برنامه های منابع انسانی و توسعه منابع انسانی 59
تفاوتهای بین آموزش سنتی و توسعه استراتژیک منابع انسانی.. 61
خصوصیات توسعه استراتژیک منابع انسانی.. 61
ارتباط دهی توسعه منابع انسانی واستراتژی.. 62
نقش فرهنگ سازمانی در توسعه تفکر استراتژیک..... 63
فرهنگ و مکاتب فرهنگی مدیریت استراتژیک 64
ضرورت ارتباط بین استراتژی و فرهنگ و ساختار. 67
فرهنگ سازمانی و تفکر استراتژیک : 68
تاثیر فرهنگ بر روی الگوهای شناختی : 69
ساخت فرهنگی که مشوق تفکر استراتژیک باشد.. 69
بخش دوم: مزیت رقابتی.. 71
مقدمه: 71
مزیت رقابتی و منشأ آن.. 72
انواع مزیت رقابتی.. 80
جایگاه و مدل رقابتی.. 87
اساس ماهیت رقابت: 88
منابع یک سازمان یا شرکت چه چیزهایی می باشد؟. 89
کاربرد فناوری اطلاعات در ایجاد مزیت رقابتی.. 91
مزیت رقابتی پایدار در بازارهای اینترنتی.. 92
روشهای شناسایی عوامل راهبردی در ایجاد مزیت رقابتی: 98
روشهای شناسایی عوامل داخلی راهبردی: 99
الف:رویکرد زنجیره ارزش: 99
ب)رویکرد وظیفه ای: 99
دلیل توجه به منابع انسانی به عنوان عاملی برای مزیت رقابتی.. 100
کسب مزیت رقابتی با ایجاد سازمان یادگیرنده: 106
بانک،بازاریابی و مزیت رقابتی.. 108
مروری بر 5 نیروی موثر بر رقابت در صنعت بانکداری.. 111
بخش سوم: تاثیرتفکر استراتژیک بر مزیت رقابتی.. 114
مقدمه. 114
چشم انداز سیستمی و مزیت رقابتی.. 114
فرضیه های محرک(فرضیه محور بودن)و مزیت رقابتی.. 114
تمرکز بر قصد(نیت)و مزیت رقابتی.. 115
بخش چهارم: پیشینه تحقیق.. 115
الف) تحقیقات انجام شده در خارج از کشور. 115
ب) تحقیقات انجام شده در داخل کشور. 115
فصل سوم: روش تحقیق
روش تحقیق.. 118
جامعه و نمونه آماری.. 119
ابزار جمع آوری اطلاعات... 119
مقیاسهای پرسشنامه. 122
روایی و پایایی ابزار جمع آوری اطلاعات... 122
روش تجزیه و تحلیل داده های آماری.. 124
بررسی نرمال بودن دادهها 124
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آماری اطلاعات
مقدمه. 127
بخش اول: 128
توصیف آماری سؤالات پرسشنامه. 128
بخش دوم: 133
تجزیه و تحلیل استباطی داده های آماری( آزمون آماری فرضیه های تحقیق). 133
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها
مقدمه. 199
بحث و نتیجه گیری.. 199
پیشنهادها 201
منابع و مآخذ
Abstract: 219
پیوست ها 220
فهرست جدول ها
جدول شماره 2-1: فرآیند برنامه ریزی استراتژیک. 26
جدول 2-3مقایسه تفکر استدلالی و شهودی 54
جدول 2-4 اعمال رهبری که منجر به ایجاد یک فرهنگ استراتژیک می شود 70
جدول 2-5هفت مدل کسب کار اینترنتی 98
جدول شماره 3-1: ابعاد تفکر استراتژیک و تعداد سؤالات مربوط به هر مولفه در پرسشنامه 120
جدول شماره 3-2: ابعاد عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی و تعداد سؤالات مربوط به هر بعد در پرسشنامه 121
جدول شماره 3-3: مقیاس رتبه ای داده های مربوط به سؤال پرسشنامه تفکر استراتژیک. 122
جدول شماره 3-4 مقیاس رتبه ای داده های مربوط به سؤالات پرسشنامه عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی(منبع 122
جدول شماره 3-5 : آزمون پایایی سؤالات پرسشنامه تفکر استراتژیک. 123
جدول شماره 3-6 : آزمون پایایی سؤالات پرسشنامه عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی 123
جدول شماره 3-7 نتایج آزمون نرمال بودن مربوط به متغیر تفکر استراتژیک و ابعاد آن 124
جدول شماره 3-8 نتایج آزمون نرمال بودن مربوط به متغیر عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی و ابعاد آن 125
جدول شماره 4-1: توزیع فراوانی و درصد پاسخ های نمونه آماری به سؤال جنسیت 128
جدول شماره 4-2: توزیع فراوانی و درصد پاسخ های نمونه آماری به سؤالات تفکر استراتژیک. 129
جدول شماره 4-3: توزیع فراوانی و درصد پاسخ های نمونه آماری به سؤالات ایجاد کننده مزیت رقابتی(منبع محور) 130
جدول شماره 4 – 4 : آماره های توصیفی مربوط به متغیرهای تحقیق 131
جدول شماره4-5 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر استراتژیک با شایستگیهای منحصربه فرد 134
جدول 4-6: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر استراتژیک و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصربه فرد 135
جدول4-7: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکر استراتژیک و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصر به فرد 136
جدول شماره4-8 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی چشم انداز سیستمی با شایستگیهای منحصربه فرد 137
جدول 4-9: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصربه فرد 138
جدول4-10: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصر به فرد 139
جدول شماره4-11 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تمرکز برقصد با شایستگیهای منحصربه فرد 140
جدول 4-12: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تمرکز برقصد و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصربه فرد 141
جدول4-13: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تمرکز بر قصد و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصر به فرد 142
جدول شماره4-15 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی فرصت طلبی هوشمند با شایستگیهای منحصربه فرد 143
جدول 4-16: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر فرصت طلبی هوشمند و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصربه فرد 144
جدول4-17: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر فرصت طلبی هوشمند و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصر به فرد 145
جدول شماره4-18 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکردر زمان با شایستگیهای منحصربه فرد 146
جدول 4-19: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر در زمان و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصربه فرد 147
جدول4-20: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکر در زمان و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصر به فرد 148
جدول شماره4-21 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر فرضیه محور با شایستگیهای منحصربه فرد 149
جدول 4-22: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر فرضیه محور و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصربه فرد 150
جدول4-23: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکرفرضیه محور و تاثیر آن بر شایستگیهای منحصر به فرد 151
جدول شماره4-24 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکراستراتژیک با قابلیت دوام و پایداری 152
جدول 4-25: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکراستراتژیک و تاثیر آن بر قابلیت دوام و پایداری 153
جدول4-26: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکراستراتژیک و تاثیر آن بر قابیلت دوام و پایداری 154
جدول شماره4-27 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی چشم انداز سیستمی با قابلیت دوام و پایداری 155
جدول 4-28: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر قابلیت دوام و پایداری 156
جدول4-29: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر قابلیت دوام و پایداری 157
جدول شماره4-30 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تمرکز بر قصد با قابلیت دوام و پایداری 158
جدول 4-32: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تمرکز بر قصد و تاثیر آن بر قابلیت دوام و پایداری 159
جدول4-33: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تمرکز بر قصد و تاثیر آن بر قابلیت دوام و پایداری 160
جدول شماره4-34 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی فرصت طلبی هوشمند با قابلیت دوام و پایداری 161
جدول شماره4-37 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر در زمان با قابلیت دوام و پایداری 162
جدول شماره4-40 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر فرضیه محور با قابلیت دوام و پایداری 163
جدول شماره4-43 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکراستراتژیک با قابلیت حفظ(نگهداری) 164
جدول 4-44: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکراستراتژیک و تاثیر آن بر قابلیت حفظ(نگهداری) 165
جدول4-45: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکراستراتژیک و تاثیر آن بر قابلیت حفظ (نگهداری) 166
جدول شماره4-46 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی چشم انداز سیستمی با قابلیت حفظ(نگهداری) 167
جدول 4-47: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر قابلیت حفظ(نگهداری) 168
جدول4-48: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر قابلیت حفظ (نگهداری) 169
جدول 4-50: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تمرکز بر قصد و تاثیر آن بر قابلیت حفظ(نگهداری) 171
جدول4-51: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تمرکز بر قصد و تاثیر آن بر قابلیت حفظ (نگهداری) 172
جدول شماره4-52 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی فرصت طلبی هوشمند با قابلیت حفظ(نگهداری) 173
جدول 4-53: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر فرصت طلبی هوشمند و تاثیر آن بر قابلیت حفظ(نگهداری) 174
جدول4-54: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر فرصت طلبی هوشمند و تاثیر آن قابلیت حفظ(نگهداری) 175
جدول شماره4-55 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر در زمان با قابلیت حفظ(نگهداری) 176
جدول 4-56: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر در زمان و تاثیر آن بر قابلیت حفظ(نگهداری) 177
جدول4-57: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکر در زمان و تاثیر آن بر قابلیت حفظ (نگهداری) 178
جدول شماره4-58 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر فرضیه محور با قابلیت حفظ(نگهداری) 179
جدول 4-59: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر فرضیه محور و تاثیر آن بر قابلیت حفظ(نگهداری) 180
جدول4-60: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکر فرضیه محور و تاثیر آن بر قابلیت حفظ(نگهداری) 181
جدول شماره4-61 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر استراتژیک با فرصت شناسی/وقت شناسی 182
جدول 4-62: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر استراتژیک و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 183
جدول4-63: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکر استراتژیک و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 184
جدول شماره4-64 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی چشم انداز سیستمی با فرصت شناسی/ وقت شناسی 185
جدول 4-65: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 186
جدول4-66: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر چشم انداز سیستمی و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 187
جدول شماره4-67 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تمرکز بر قصد با فرصت شناسی/وقت شناسی 188
جدول 4-68: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تمرکز بر قصد و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 189
جدول4-69: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تمرکز بر قصد و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 190
جدول شماره4-70 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی فرصت طلبی هوشمند با فرصت شناسی/وقت شناسی 191
جدول شماره4-73 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر در زمان با فرصت شناسی/وقت شناسی 192
جدول 4-74: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر در زمان و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 193
جدول4-75: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکر در زمان و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 194
جدول شماره4-76 : آزمون r پیرسون برای تعیین همبستگی تفکر فرضیه محور با فرصت شناسی/وقت شناسی 195
جدول 4-77: تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیونی متغیر تفکر فرضیه محور و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 196
جدول4-78: ضرایب پارامتر فرضیه اول مربوط به متغیر تفکر فرضیه محور و تاثیر آن بر فرصت شناسی/وقت شناسی 197
فهرست نمودارها
نمودار شماره 4 128
نمودار شماره 4- 1: رگرسیون خطی فرضیه 1تحقیق 136
نمودار شماره4-2: رگرسیون خطی فرضیه1-1 تحقیق 139
نمودار شماره4-3: رگرسیون خطی فرضیه1-2 تحقیق 142
نمودار شماره4-4: رگرسیون خطی فرضیه1-3 تحقیق 145
نمودار شماره4-5: رگرسیون خطی فرضیه 1-4تحقیق 148
نمودار شماره4-6: رگرسیون خطی فرضیه1-5 تحقیق 151
نمودار شماره4-7: رگرسیون خطی فرضیه2 تحقیق 154
نمودار شماره4-8: رگرسیون خطی فرضیه 2-1تحقیق 157
نمودار شماره4-9: رگرسیون خطی فرضیه2-2 تحقیق 160
نمودار شماره4-13: رگرسیون خطی فرضیه3 تحقیق 166
نمودار شماره4-14: رگرسیون خطی فرضیه3-1 تحقیق 169
نمودار شماره4-15: رگرسیون خطی فرضیه3-2 تحقیق 172
نمودار شماره4-16: رگرسیون خطی فرضیه3-3 تحقیق 175
نمودار شماره4-17: رگرسیون خطی فرضیه3-4 تحقیق 178
نمودار شماره4-18: رگرسیون خطی فرضیه3-5 تحقیق 181
نمودار شماره4-19: رگرسیون خطی فرضیه4 تحقیق 184
نمودار شماره4-20: رگرسیون خطی فرضیه 4-1تحقیق 187
نمودار شماره4-21: رگرسیون خطی فرضیه4-2 تحقیق 190
نمودار شماره4-23: رگرسیون خطی فرضیه4-4 تحقیق 194
نمودار شماره4-24: رگرسیون خطی فرضیه4-5 تحقیق 197
فهرست شکلها
شکل 1-1 مدل تحلیلی تحقیق 8
شکل 1-2 مدل عملیاتی 9
شکل 1-3 مدل عملیاتی تحقیق 10
شکل شماره2-1: تفکر استراتژیک و برنامه ریزی استراتژیک. 33
شکل شماره2-2: رابطه تفکر استراتژیک و برنامه ریزی استراتژیک با مدیریت استراتژیک. 42
شکل 2-8 عوامل زمینه ای 116
جدول شماره 3-6 مقیاس رتبه ای داده های مربوط به سؤالات پرسشنامه عوامل ایجاد کننده مزیت رقابتی(منبع محور) 122
روابط متقابل بخش انرژی و اقتصاد کلان (رویکرد سیستم دینامیک)
در این تحقیق در پی آن هستیم تا با استفاده از روش مدلسازی پویا، مدلی کلان انرژی در اقتصاد ایران طراحی نماییم. بخشهای عمده این مدل عبارتند از بخش تولید شامل تولید ناخالص ملی، بخش مصرف شامل مصرف بخش خصوصی و دولتی، بخش مصرف انرژی شامل مصارف انرژی در بخشهای صنعتی، کشاورزی و مسکونی و بخش سرمایهگذاری شامل سرمایهگذاری در بخش انرژی و سرمایهگذاری در سایر بخشهای اقتصاد.
در مدل طراحی شده، روابط علی ـ معلولی بین بخش انرژی و بخشهای واقعی اقتصاد با استفاده از روش مدلسازی پویا شبیهسازی شده و سپس پارامترهای مدل با روش سابقه تاریخی نتایج مطلوب، کالیبره گردیدهاند. پس از آن از طریق سه سناریو اثرات تغییر قیمت حاملهای انرژی بر مصارف برق، گاز و نفت و همچنین میزان سرمایهگذاری در بخشهای برق، گاز و نفت و رشد اقتصاد مورد بررسی قرار گرفته است. سه سناریوی فوق عبارتند از: الف) تثبیت قیمت حاملهای انرژی، ب) افزایش قیمت حاملهای انرژی با توجه به نرخ تورم، ج) تعیین قیمت حاملهای انرژی با توجه به قیمت تمام شده و افزایش آنها با توجه به تورم. هر یک از این سناریوها چه اثراتی در پی خواهند داشت؟
مقایسه نتایج این سه سناریو نشان میدهد که هر سه سناریو مصرف و سرمایهگذاری در بخش انرژی را با شدتهای متفاوتی کاهش میدهند که شدت آنها از سنایوری الف تا ج بیشتر میگردد.
همچنین به این نتیجه رسیدیم که سه سناریو بر رشد اقتصاد اثرات متفاوتی دارند، بدین ترتیب که سناریوی ب رشد اقتصاد را از دو سناریوی دیگر در بلندمدت بیشتر افزایش میدهد. سناریوی ج در کوتاه مدت رشد اقتصاد را بیشتر از دو سناریوی دیگر افزایش میدهد ولی در بلندمدت اثر کمتری نسبت به دو سناریوی دیگر دارد.
کلیدواژهها:مدلسازی پویا، شبیه سازی، مدل کلان اقتصادی، مدل کلان انرژی
فهرست اجمالی
فصل 1- کلیات تحقیق 1
فصل 2- آشنایی با تحلیل پویاییشناسی سیستمی 6
فصل 3- مقایسه تحلیل پویاییشناسی سیستمی با اقتصادسنجی و بهینهسازی 31
فصل 4- مروری بر مدلهای کلان انرژی در جهان و ایران 66
فصل 5- ساختار مدل پیشنهادیو تخمین اولیه پارامترها 99
فصل 6- کالیبراسیون پارامترها، بررسی نتایج و تحلیل حساسیت مدل 132
فصل 7- جمع بندی و پیشنهادها 159
فصل 8- ضمیمه الف: مفاهیم مدل و مدلسازی و جایگاه روش پویایی شناسی سیستمی 167
فصل 9- ضمیمه ب: مدلسازی پویایی شناسی سیستمی در نرم افزار ithink یا STELLA 183
فهرست تفصیلی
فصل 1- کلیات تحقیق 1
1-1- کلیات تحقیق 2
١-١-١- تعریف مسأله 2
١-١-٢- سؤالات اصلی تحقیق 3
١-١-٣- سابقه و ضرورت انجام تحقیق 3
١-١-٤- فرضیهها 4
1-1-5- هدفها 4
١-١-٦- روش انجام تحقیق 5
١-١-٦-١- روش و ابزار گردآوری اطلاعات 5
١-١-٧- قلمرو تحقیق (زمانی، مکانی) 5
فصل 2- آشنایی با تحلیل پویاییشناسی سیستمی 6
2-1- آشنایی با تحلیل پویاییشناسی سیستمی 7
2-1-1- مراحل مختلف نظری تدوین مدل و فرایند مدلسازی پویاییشناسی سیستمی 10
2-1-2- نمودار علّی ـ معلولی مدلهای ساده تک حلقوی و مدلهای چند حلقوی 15
2-1-3- تعریف چند اصطلاح 17
2-1-4- نحوه نمایش مدل 18
2-1-4-1- نمودار علی ـ معلولی 18
2-1-4-2- نمودار حالت جریان 18
2-1-4-3- نمایش مدل به صورت ریاضی 19
2-1-5- رویکردهای مختلف تحلیل پویاییشناسی سیستمی به مسأله تخمین پارامتر 19
2-1-5-1- مکتب کلاسیک 20
2-1-5-2- مکتب تمایل آماری 25
2-1-6- کالیبراسیون در مدلهای تحلیل پویاییشناسی سیستمی 25
2-1-6-1- روشهای ابتکاری کالیبراسیون 26
2-1-6-2- بررسی تطابق مدل با رفتار تاریخی در کالیبراسیون با استفاده از آمارهای موجود 28
2-1-6-3- بررسی تطابق مدل با ساختار آن 28
فصل 3- مقایسه تحلیل پویاییشناسی سیستمی با اقتصادسنجی و بهینهسازی 31
3-1- مقایسه تحلیل پویاییشناسی سیستمی با اقتصادسنجی 32
3-2- محدودیتهای مدل سازی اقتصادسنجی 45
3-2-1- تفاوت در منابع اطلاعاتی 52
3-2-2- تفاوت در درجة سختی 54
3-2-3- تفاوت در ساختار مدل 55
3-2-4- تفاوت در نوع معادلات 56
3-2-5- تفاوت در شکل تابع 56
3-2-6- تفاوت در انعکاس تأخیرها 57
3-2-7- تفاوت در تخمین پارامتر 57
3-2-8- تفاوت در نحوه اعتبارسنجی 58
3-2-9- تفاوت در هدف 59
3-2-10- استفاده از تحلیل پویاییشناسی سیستمی در مدلهای اقتصادی ـ آری یا خیر؟ 62
فصل 4- مروری بر مدلهای کلان انرژی در جهان و ایران 66
4-1- مروری بر تحقیقات کلان انرژی در جهان 67
4-1-1- سیستم مدلسازی ملی انرژی در آمریکا ،" NEMS" 67
4-1-1-1- هدف مدل 67
4-1-1-2- موضوعات قابل اجراء در مدل 68
4-1-1-3- ساختار کلی مدل 68
4-1-1-4- ساختار واحدی مدل 69
4-1-2- مدل جامع مصرف نهایی آسیای اقیانوسیه"AIM" 69
4-1-2-1- هدف 69
4-1-3- سیستم مدلسازی جامع کانادایی (CIMS) 71
4-1-3-1- هدف مدل 71
4-1-3-2- ساختار کلی مدل 71
4-1-4- مدل کلانسنجی بخش انرژی یونان 73
4-1-5- مدل کشورهای تایلند، فیلیپین، اندونزی و مالزی 74
4-1-6- مدل انرژی ـ اقتصاد هند 74
4-2- مدلهای کلان انجام شده مشتمل بر بخش انرژی در ایران 76
4-2-1- پروژهی پیوند 77
4-2-2- الگوی سازمان برنامه و بودجه (1) 78
4-2-3- الگوی سازمان برنامه و بودجه (2) 78
4-2-4- الگوهای فیروز وکیل 78
4-2-5- الگوهای حبیب آگهی 79
4-2-6- الگوی رابرت لونی 80
4-2-7- الگوی سازمان برنامه و بودجه (3) 80
4-2-8- الگوی آپادانا 81
4-2-9- الگوی آق اولی و سیروس ساسانپور 82
4-2-10- مدل برنامه اول توسعه 83
4-2-11- الگوی بانک جهانی برای اقتصاد ایران 84
4-2-12- الگوی وزارت اقتصاد و دارایی (نو فرستی و عرب مازار)(1) 84
4-2-13- مدل برنامهی دوم توسعه 86
4-2-14- الگوی وزارت اقتصاد و دارایی (نوفرستی و عرب مازار) (2) 88
4-2-15- الگوی بانک مرکزی (بیژن بید آباد) 90
4-2-16- الگوی بانک مرکزی (کواک، مجرد و جمشیدی) 92
4-2-17- الگوی سوم توسعه 94
فصل 5- ساختار مدل پیشنهادیو تخمین اولیه پارامترها 99
5-1- ساختار و ویژگیهای کلی مدل 100
٥-١-١- ویژگیهای ساختار مدل 100
5-2- روابط علی و معلولی مدل 101
5-2-1- تعریف نمادهای استفاده شده در مدل 103
5-3- تصریح روابط ساختاری و تخمین اولیه پارامترهای مدل 105
5-3-1- بخش تقاضای کل 107
5-3-1-1- مخارج مصرفی بخش خصوصی 107
5-3-1-2- مخارج مصرفی بخش دولتی 109
5-3-1-3- کل سرمایهگذاری 111
5-3-1-4- خالص صادرات و واردات 114
5-3-2- بخش درآمدهای دولت 114
5-3-2-1- مالیات 114
5-3-2-2- درآمدهای نفتی 116
5-3-3- بخش انرژی 117
5-3-3-1- تقاضای نفت 117
5-3-3-2- تقاضای گاز 119
5-3-3-3- مصرف برق 121
5-3-3-4- بخش سرمایهگذاری انرژی 126
5-3-4- جمعیت 131
فصل 6- کالیبراسیون پارامترها، بررسی نتایج و تحلیل حساسیت مدل 132
6-1- کالیبراسیون پارامترها 133
6-1-1- بیان ریاضی مدل 133
6-2- بیان نتایج مدل 138
6-3- شبیه سازی در چارچوب مدل 146
6-3-1- تغییر قیمت حاملهای انرژی 146
6-3-1-1- اثر افزایش قیمت نفت 153
فصل 7- جمع بندی و پیشنهادها 159
فصل 8- ضمیمه الف: مفاهیم مدل و مدلسازی و جایگاه روش پویایی شناسی سیستمی 167
8-1- مدل چیست؟ 168
8-2- هدف از ساخت مدل چیست؟ 169
8-3- معیارهای طبقه بندی مدلها 170
٨-٣-١- طبقه بندی براساس نحوه مدلسازی 170
٨-٣-٢- طبقه بندی براساس محتوا 171
8-3-3- طبقه بندی براساس نوع کاربرد مدلها 172
8-4- مدلهای ریاضی 173
٨-٤-١- طبقه بندی براساس درجه قطعیت پارامترها و متغیرهای مدل 173
٨-٤-٢- طبقه بندی براساس نوع برخورد با زمان 174
٨-٤-٣- طبقه بندی براساس نوع روابط مدل 175
8-5- اعتبار سنجی مدل 175
8-6- تکنیکهای مدلسازی 176
فصل 9- ضمیمه ب: مدلسازی پویایی شناسی سیستمی در نرم افزار ithink یا STELLA 183
9-1- مدلسازی پویایی شناسی سیستمی در نرم افزار ithink یا STELLA 184
9-1-1- مؤلفههای مدل 184
9-1-2- مدلسازی در ithink و STELLA 186
9-1-3- اصول مدلسازی 197
9-1-4- چهار روش کلی برای مدلسازی در ithink 199
9-1-4-1- مدلهای محرک ـ واکنش 199
9-1-4-2- مدل خود بارگشت 202
9-1-4-3- مدل هدفجو 204
9-1-4-4- مدل هدفساز 206
9-1-5- مثالها 209
9-1-5-1- تجزیه نمایی یک جسم 209
9-1-5-2- سردشدن تدریجی 211
9-1-6- تابعها در نرم افزار ithink 213
فهرست جدولها
جدول (٢-1): مراحل نظری مدلسازی 12
جدول (٢-2): ویژگیهای نمودارهای علّی ـ معلولی و حالت ـ جریان 16
جدول (٥-1): تخمین اولیه پارامترهای معادله مخارج مصرفی بخش خصوصی 109
جدول (٥-2): تخمین پارامترهای معادله مخارج مصرفی دولت 111
جدول (٥-3): تخمین پارامترهای معادله کل سرمایهگذاری 113
جدول (٥-4): تخمین پارامترهای معادله درآمدهای مالیاتی 115
جدول (٥-5): تخمین پارامترهای معادله تقاضای نفت 119
جدول (٥-6): تخمین پارامترهای معادله تقاضای گاز 120
جدول (٥-7): تخمین پارامترهای تقاضای برق بخش مسکونی 124
جدول (٥-8): تخمین پارامترهای تقاضای برق بخش صنعت 125
جدول (٥-9): تخمین پارامترهای تقاضای برق بخش کشاورزی 125
جدول (٦-1): نتایج مدل کلان انرژی طراحی شده 138
جدول (٨-1): فهرست تابعهای نرمافزار ithink 214
فهرست شکلها
شکل (٨-1): نماد چهار متغیر مورد استفاده در ithink 186
شکل (٨-2): نماد انتقال به حالت مدلسازی 186
شکل (٨-3): متغیر حالت 187
شکل (٨-4): متغیر جریان 188
شکل (٨-5): انتخاب نوع متغیر جریان 189
شکل (٨-6): ابزار مبدل و ابزار ارتباط دهنده 190
شکل (٨-7): بازههای زمانی جهت اجرای مدل 190
شکل (٨-8): نمادهای نمودار و جدول 191
شکل (٨-9): ارتباط در جهت عکس 193
شکل (٨-10): نمادهای جابجایی، تغییر رنگ و پاک کردناجزای مدل 195
شکل (٨-11): نماد ابزارهای متن و بخش 196
شکل (٨-12): بیان ریاضی مدل رشد جمعیت 197
شکل (٨-13): افزایش جمعیت بدلیل مهاجرت 200
شکل (٨-14): بیان ریاضی رشد جمعیت بدیل مهاجرت 202
شکل (٨-15): مدل خود بازگشت 203
شکل (٨-16): مدل هدفجو 205
شکل (٨-17): مدل هدف ساز 207
شکل (٨-18): بیان ریاضی رشد جمعیت در مدل هدفساز 208
شکل (٨-19): نرخ تجزیه یک جسم 210
شکل (٨-20): بیان ریاضی مدل تجزیه نمایی یک جسم 211
شکل (٨-21): مدل روند کاهش دما تا رسیدن به دمای مطلوب 212
شکل (٨-22): بیان ریاضی مدل کاهش دما تا رسیدن به دمای مطلوب 213
شکل (٨-23): مدلی جهت محاسبه میزان مبلغ قسط ماهانه یک وام 216
شکل (٨-24): مدلی جهت محاسبه ارزش فعلی 217
فهرست نمودارها
نمودار (٢-1): مراحل مدلسازی پویاییشناسی سیستمی 11
نمودار (٢-2): مدل چرخه سه مرحلهای 14
نمودار (٢-3): متغیر حالت و متغیرهای نرخ 15
نمودار (٢-4): زمان حایل 17
نمودار (٢-5): نمودار حالت ـ جریان افزایش جمعیت 19
نمودار (٤-1): ساختار مدل مصرف نهایی AIM 70
نمودار (٥-1): بخش Interface مدل کلان انرژی طراحی شده 101
نمودار (٥-2): بخش مدل و روابط علی و معلولی درمدل کلان انرژی طراحی شده 102
نمودار (٥-3): بخش شبیه سازی در مدل کلان انرژی طراحی شده 103
نمودار (٥-4): بخشهای مجزا شده در مدل کلان انرژی طراحی شده 106
نمودار (٥-5): بخش تقاضای کل در مدل 107
نمودار (٥-6): اجزای تشکیل دهنده مصرف بخش خصوصی 109
نمودار (٥-7): اجزای تشکیل دهنده مصرف بخش دولتی 110
نمودار (٥-8): کل سرمایهگذاری در اقتصاد 112
نمودار (٥-9): کل سرمایهگذاری بخش انرژی 112
نمودار (٥-10): رابطه اجزای مخارج سرمایهگذاری معمولی 113
نمودار (٥-11): بخشهای صادرات و واردات 114
نمودار (٥-12): درآمدهای مالیاتی دولت 115
نمودار (٥-13): بیان درآمدهای حقیقی نفتی دولت بصورت تابعی از زمان 117
نمودار (٥-14): رابطه اجزای تشکیل دهنده تقاضای نفت 118
نمودار (٥-15): بیان قیمت نفت بصورت تابعی از زمان 119
نمودار (٥-16):.............. رابطه اجزای تشکیل دهنده تقاضای گاز 120
نمودار (٥-17): مصرف کلی برق (مجموع مصرف سه بخش مسکونی، صنعتی و کشاورزی) 122
نمودار (٥-18):............................ تقاضای برق بخش مسکونی 122
نمودار (٥-19): بیان قیمت برق مسکونی بصورت تابعی از زمان 122
نمودار (٥-20):.............................. تقاضای برق بخش صنعت 123
نمودار (٥-21): بیان قیمت برق صنعتی بصورت تابعی از زمان 123
نمودار (٥-22):........................... تقاضای برق بخش کشاورزی 123
نمودار (٥-23): بیان قیمت برق کشاورزی بصورت تابعی از زمان 124
نمودار (٥-24):..................................... کل مصرف انرژی 126
نمودار (٥-25):......... محاسبه سرمایهگذاری مورد نیاز در بخش نفت 128
نمودار (٥-26):......... محاسبه سرمایهگذاری مورد نیاز در بخش گاز 129
نمودار (٥-27):......... محاسبه سرمایهگذاری مورد نیاز در بخش برق 130
نمودار (٥-28): نحوه رشد جمعیت در مدل 131
نمودار (٦-1): تولید ناخالص ملی و رشد آن 140
نمودار (٦-2): رشد جمعیت 141
نمودار (٦-3): مصرف حقیقی بخش دولتی 141
نمودار (٦-4): مصرف بخش خصوصی بجز انرژی 142
نمودار (٦-5): سرمایهگذاری کل بجز بخش انرژی 142
نمودار (٦-6): سرمایهگذاری کل بخش انرژی 142
نمودار (٦-7): سرمایهگذاری بخش گاز 143
نمودار (٦-8): سرمایهگذاری بخش برق 143
نمودار (٦-9): سرمایهگذاری بخش نفت 143
نمودار (٦-10): مصرف انرژی گاز طبیعی در اقتصاد 144
نمودار (٦-11): مصرف فرآوردههای نفتی در اقتصاد 144
نمودار (٦-12): خالص درآمدهای مالیاتی دولت 144
نمودار (٦-13): مصرف انرژی الکتریسیته توسط بخش کشاورزی 145
نمودار (٦-14): مصرف انرژی الکتریسیته توسط بخش صنعت 145
نمودار (٦-15): مصرف انرژی الکتریسیته توسط بخش مسکونی 145
نمودار (٦-16): بخش شبیه سازی در مدل کلان انرژی طراحی شده 146
نمودار (٦-17):................. افزایش GDP از سناریوی اول تا سوم 148
نمودار (٦-18): کاهش مصرف برق در بخش کشاورزی از سناریوی اول تا سوم 148
نمودار (٦-19): کاهش مصرف برق در بخش صنعتی از سناریوی اول تا سوم 149
نمودار (٦-20): کاهش مصرف برق در بخش مسکونی از سناریوی اول تا سوم 149
نمودار (٦-23): کاهش سرمایهگذاری کل در بخش انرژی از سناریوی اول تا سوم 151
نمودار (٦-24): کاهش سرمایهگذاری در بخش گاز از سناریوی اول تا سوم 151
نمودار (٦-25): کاهش سرمایهگذاری در بخش برق از سناریوی اول تا سوم 152
نمودار (٦-26): کاهش سرمایهگذاری در بخش نفت در کوتاه مدت در سناریوی سومنسبت به اول و برعکس در بلند مدت 152
نمودار (٦-27): افزایش رشد تولید ناخالص ملی در کوتاه مدت در سناریوی سومنسبت به اول و برعکس در بلند مدت 153
نمودار (٦-28): اعمال افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 153
نمودار (٦-29): تغییرات GDP پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 154
نمودار (٦-30): تغییرات مصرف فرآوردههای نفتی پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 154
نمودار (٦-31): تغییرات در مصرف کل انرژی پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 155
نمودار (٦-32): تغییرات مصرف بخش دولتی پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 155
نمودار (٦-33): تغییرات مصرف بخش خصوصی پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 156
نمودار (٦-34): تغییرات سرمایهگذاری غیر از انرژی پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 156
نمودار (٦-35): تغییرات درآمدهای مالیاتی بخش دولتی پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 157
نمودار (٦-36): تغییرات سرمایهگذاری بخش انرژی پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 157
نمودار (٦-37): تغییرات سرمایهگذاری بخش نفت پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 158
نمودار (٦-38): تغییرات رشد اقتصاد پس از افزایش قیمت نفت از سال ١٣٨٤ 158
نمودار (٧-1): کاهشرشد تولید ناخالص ملی با افزایش قیمتهای انرژی 161
نمودار (٧-2): کاهش تولید ناخالص ملی با افزایش قیمتهای انرژی 161
نمودار (٧-3): کاهشمصرف انرژی بخش خصوصی با افزایش قیمتهای انرژی 161
نمودار (٧-4): کاهشمصرف بخش خصوصی با افزایش قیمتهای انرژی 162
نمودار (٧-5): کاهش مصرف گاز طبیعی با افزایش قیمت گاز 162
نمودار (٧-6): کاهش مصرف مشتقات نفتی با افزایش قیمت نفت 163
نمودار (٧-7): کاهش مصرف الکتریسیته در بخش مسکونی با افزایش قیمت الکتریسیته 163
نمودار (٧-8): کاهش مصرف الکتریسیته در بخش صنعتی با افزایش قیمت الکتریسیته 163
نمودار (٧-9): کاهش مصرف الکتریسیته در بخش کشاورزی با افزایش قیمت الکتریسیته 164
نمودار (٧-10): سرمایه گذاری مورد نیاز برای تولید گاز با افزایش قیمت گاز 164
نمودار (٧-11): کاهش مصرف مشتقات نفتی با افزایش قیمت نفت 164
نمودار (٧-12): کاهش سرمایه گذاری مورد نیاز برای تولید الکتریسیته با افزایش قیمت الکتریسیته 165
نمودار (٧-13): کاهش کل سرمایهگذاری مورد نیاز در انرژی با افزایش قیمتهای انرژی 165
نمودار (٧-14): کاهش کل سرمایهگذاری در اقتصاد با افزایش قیمتهای انرژی 165
نمودار (٨-1): مراحل ساختن یک مدل 185
نمودار (٨-2): نمودار رشد جمعیت 191
نمودار (٨-3): تشکیل یک تابع گرافیکی 194
نمودار (٨-4): رشد جمعیت پس از اعمال ارتباط در جهت عکس 194
نمودار (٨-5): تابع گرافیکی نرخ مهاجرت 200
نمودار (٨-6): رشد جمعیت بوسیله مهاجرت 201
نمودار (٨-7): تابع گرافیکی نرخ خالص تولد 203
نمودار (٨-8): رشد جمعیت در حالت ارتباط بین نرخ خالص تولد و سطح جمعیت 204
نمودار (٨-9): رشد جمعیت با توجه به یک هدف 206
نمودار (٨-10): تابع گرافیکی رابطه بین تراکم جمعیت و جمعیت هدف 207
نمودار (٨-11):................... تابع گرافیکی تغییر مساحت محیط 208
نمودار (٨-12):............... رشد جمعیت تا رسیدن به هدف مورد نظر 208
نمودار (٨-13): روند تجزیه نمایی یک جسم 210
نمودار (٨-14): روند کاهش دما تا رسیدن به دمای مطلوب 212
نمودار (٨-15):........................ روند افزایش ارزش فعلی (NPV) 217
بررسی علایم تقلیدی (تمارض) در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی قانونی تهران از اسفند 1388 لغایت اسفند ماه 1389
زمینه و هدف: ابتلا به اختلالات روانی در بسیاری از سیستمهای قضایی به عنوان عاملی جهت تخفیف مجازات در نظر گرفته میشود. از اینرو روانپزشک قانونی دارای نقشی کلیدی در تشخیص تمارض میباشد. با ینحال اطلاعات اندکی در خصوص شایعترین علایمی که توسط متمارضین مورد تقلید قرار میگیرد وجود دارد. این مطالعه بمنظور ارزیابی این علایم در میان متمارضین در جامعه ایرانی انجام شده است. روش کار: در این مطالعه افرادی که با دستور قضایی بمنظور ارزیابی وضعیت روانی به مرکز روانپزشکی قانونی تهران معرفی شده بودند طی یکسال و بر اساس معیارهای اختلالات روانی DSM-IV مورد ارزیابی قرار گرفتند. 41 مورد که بعنوان متمارض شناخته شدند، مجددا مورد مصاحبه اختصاصی قرار گرفتند. یافته ها: در این مطالعه علایم اختلال رفتاری بیشتر از سایر علایم توسط مراجعین مورد تقلید قرار گرفته بود بطوریکه در 75.6 درصد ( حدود اطمینان 95 درصد: 62.5- 88.8) این علایم دیده میشد. پس از آن علایم خلقی و عاطفه (65.9%) ، علایم اختلال شناختی (56.1%) ، علایم اختلال تفکر (46.3%)، علایم اختلال ادراک (34.1%) و علایم اختلال محتوای فکر(19.5%) بترتیب شیوع دیده میشد. در بررسی این علایم بر حسب سن، جنس، شغل و علت ارجاع جهت بررسی روانپزشکی تفاوت معنی داری میان گروههای مختلف دیده نشد. تنها علایم اختلال تفکر با سطح تحصیلات مراجعین بطور معنی داری افزایش می یافت (p=0.045). نتیجه گیری: تمارض به علایم بیماری روانی بیشتر در سطوح پایین اقتصادی و اجتماعی جامعه ایرانی دیده میشود و اغلب افراد اقدام به تقلید علایم ساده ای نظیر اختلالات رفتاری و علایم خلقی و عاطفه مینمایند. هرچند انجام مصاحبه توسط روانپزشک قانونی میتواند در تشخیص بیماران واقعی از متمارضین کمک کننده باشد، لازمست مطالعاتی در زمینه اعتبار بخشی به آزمونهای ارزیابی تمارض در کشور صورت پذیرد.
فهرست مطالب
چکیده
فصل 1- مقدمه
تعریف واژهها
اهداف، فرضیات و سوالات پژوهشی
سوالات پژوهش
فصل 2- مروری بر مطالعات مشابه
فصل 3- روش بررسی
الف - جدول متغیرها
ب – نوع مطالعه
ج – جمعیت مورد مطالعه
د – مکان و زمان انجام مطالعه
ه – روش جمع آوری داده ها
و – تعیین حجم نمونه و روش تجزیه و تحلیل داده ها
ز – مشکلات و محدودیتهای اجرای طرح
ح – ملاحظات اخلاقی
فصل 4- نتایج
جدول شماره 1- توزیع سنی و جنسی متمارضین در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی واحد مرکزی تهران
نمودار شماره 1- توزیع سنی متمارضین در جامعه مورد مطالعه
جدول شماره 2 - توزیع فراوانی انواع نشانه های روانی تقلید شده در مراجعین به بخش معاینات روانپزشکی
جدول شماره 3- توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب سن
جدول شماره4- توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب جنس
نمودار شماره 2- توزیع فراوانی تمارض به علایم روانی بر حسب میزان تحصیلات
جدول شماره 5-الف. توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب میزان تحصیلات
جدول شماره 5-ب. توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب میزان تحصیلات در دو گروه کمتر از دبیرستان و دبیرستان و بالاتر
نمودار شماره 3- توزیع فراوانی تمارض به علایم روانی بر حسب محل تولد
جدول شماره 6-الف0 توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب محل تولد
جدول شماره 6-ب0 توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب محل تولد در دو گروه روستایی و شهری
نمودار شماره 4 توزیع فراوانی تمارض به علایم روانی بر حسب شغل
جدول شماره 7-الف- توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب شغل
جدول شماره 7-ب0 توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب شغل در دو گروه شاغل و بیکار
نمودار شماره 5 توزیع فراوانی تمارض به علایم روانی بر حسب علت ارجاع
جدول شماره 8-الف. توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب علت ارجاع
جدول شماره 8-ب0 توزیع فراوانی انواع نشانه های تقلیدی در مراجعه کنندگان به بخش معاینات روانپزشکی بر حسب علت ارجاع شامل جرایم جنایی و غیر جنایی
بحث
نتیجه گیری و ارائه پیشنهادها
فهرست منابع
توضیحات محصول :
از بچگی تا پادشاھی !
آندروید را می توان به عنوان یکی از تاثیرگذارتین سیستم عامل ھای قرن حاضر دانست.پا به پای iOS،آندروید توانسته
است راه را برای موبایل ھایی ھموار کند که حرف جدیدی برای گفتن دارند و مفھومی نو از فناوری را عرضه کرده اند.در
حال حاضر،آندروید گوی سبقت ر از حریفان ربوده و در صدر پرکاربرد ترین سیستم عامل ھا قرار دارد.این در حالی است که
فعلا خبری از افول این سیستم عامل قدرتمند نیست!
فکر می کنم داشتن یک موبایل با سیستم عامل اندروید شما را مجاب به خواندن این کتاب کرده باشد و باید به شما به
خاطر این خرید ارزشمند تبریک بگویم.این کتاب شما را با آندروید آشنا می کند و با حقه ھا و روش ھایی که در ادامه ارائه
خواھند شد،لذت استفاده از این آندروید را بیش از پیش برای شما آشکار می سازد.فقط اجازه دھید قبل از وارد شدن به
این مباحث،نگاھی به تاریخچه آندروید و ھمچنین تفاوت میان ورژن ھای مختلف آن در بازار بیندازیم.شاید مبحث دوم به
ورژن ھا امری حیاتی است. نظر خیلی مھم نرسد،اما چون اندروید ھر چند وقت یکبار با یک ورژن جدیدتر بروزرسانی می شود،آشنا شدن با پروسه
تاریخ مختصر آندروید
آندروید در ھمین چند سال اخیر نگاه کاربران را به خودش جلب کرد،اما اگر بخواھیم ریشه یابی کنیم،برمیگرد به سال
٢٠٣ که شرکت آندروید تاسیس شد.جالب است بدانید که اوج جذابیت آن ھنگامی بود که در سال ٢٠۵ توسط گوگل
خریداری شد.
حتی بعد از خرید آندروید،اھمیت آن برای گوگل پنھان بود.شرکت آندروید در طول وجود خارجی اش،نم پس نداده بود و
مانند یک پسر خوب و مودب و سربه زیر به کارش ادامه می داد.
گوگل ورژن ١.٠ آندروید را در سال ٢٠٨ بر روی گوشی G1)HTC Dream) عرضه کرد که توام بود با یک وعده برای یک
انقلاب در پلتفرم ھای منبع باز وسایل موبایل.بعضی ھا معتقد اند این وعده توسط گوگل محقق نشده است،اما خوب
قطعا طرز نگاه گوگل به پلتفرم ھای منبع باز با طرز تفکر اپل بسیار متفاوت است و ھمین نوید بخش خواھد بود.آندروید کار
بزرگی انجام داد و آن،جلوزدن از رقبای قدرتمندی مانند نوکیا،بلک بری و اپل بود.
اگر عمیق تر به آندروید نگاه کنیم،متوجه یک کرنل لینوکس می شویم.کاربرانی که گوشی ھایشان را ھک می کند
خوشبختانه یا متاسفانه باید با دستور ھای prompt دست و پنجه نرم کند.اگرچه ھنوز لینوکس در ژرفای آن نفس می
کشد،اما آندروید آن قدر ھا ھم شبیه لینوکس نیست،چون اصلا می خواھد گذشته تاریکش را فراموش کند و یک رابط
کاربری ر ارائه کند که ھر کسی از آن لذت ببرد...
Pdfنوع فایل:
سایز: 1.23mb
تعداد صفحه:30
توضیحات محصول :
طراحی یک تصویر زیبا در فتوشاپ برای هدر سایت
در این آموزش فرایند ساخت یک طرح زیبا را به شما نشان خواهیم داد که می توانید از ان به عنوان هدر یا
سرصفحه ی سایت استفاده کنید.
در طی آموزش ما از ابزار Pen، الیه های adjustment متنوع، ابزار transform و layerstyle و نیز افکت ها
و فیلترهای مختلف استفاده خواهیم کرد.
مرحله1
سندی به ابعاد 1200x600 پیکسل ایجاد کنید )می توانید هر سایزی که مناسب سایت شماست را در نظر
بگیرید. اندازه های ذکر شده تنها برای کار در این آموزش است(. الیه ی background را با رنگ سیاه پر کنید.
الیه ی جدیدی با نام ”Radial Gradient Fill“ ایجاد کرده،سپس ابزار )Gradient Tool )G را بردارید،
گزینه ی Radial Fill را انتخاب کرده و الیه ی جدید را مانند آنچه در تصویر نشان داده شده رنگ آمیزی کنید.
انتخاب رنگ به سلیقه شما بستگی دارد.و....
Pdfنوع فایل:
سایز: 1.20mb
تعداد صفحه:8
توضیحات محصول : مطالعه کتاب شمارا قادرمی سازد تا بتوانید مانند نویسنده فکرکنید.درآن لحظات جادویی که دراعماق جنگلھای آردن فرومیروید ویلیام شکسپیرھستید.
درآن ھنگام که درجزیره گنج دچارکشتی شکستگی می شوید رابرت لوئیز استیونسون و وقتی در والدن با طبیعت سخن میگویید ھنری دیوید توروھستید. کم کم مانند آنان فکرمیکنید .
مانندآنان احساس میکنید،وازقدرت خیال خود مانند آنان بھره مند می شوید .
مرجع ھای آنان مال شما می شوند وتا مدتھا پس ازمطالعه کتاب درذھن شما باقی می مانند.
ھمه ما رویاھا وآرزوھایی داریم ...ھمه ما دراعماق روح خود میخواھیم باورکنیم که دارای موھبت خاصی ھستیم،میتوانیم تغییروتفاوتی ایجادکنیم،میتوانیم به طریق خاصی دردیگران نفوذ کنیم و
میتوانیم جھان فعلی را بهصورت دنیای بھتری درآوریم.
آرزوی شماچیست؟ شاید رویایی است که آنرا فراموش کرده ایدویا در شرف زوال ونابودی است .اگر
آرزوی شماعملی می شد،وضع امروزی شماچگونه بود؟
اکنون چند لحظه وقت صرف کنید ودر رویا وآرزوی خود فرو بروید و ببینیدخواسته واقعی شما در زندگی چیست؟و....
Pdfنوع فایل:
سایز: 1.03mb
تعداد صفحه:83