بررسی تاثیر رنگ بر حافظه کودکان
مقدمه:
حافظه موضوعی است که از دیرزمان مورد توجه انسان بوده و او همواره برای شناخت و بهبود آن کوشیده است. در واقع کمتر فردی است که با توانمندی های حافظه خویش درگیر نبوده و برای تقویت آن تلاش نکند. از نظر مردم، موفقیتهای تحصیلی و شغلی مستقیماً با این توانایی ارتباط دارد. پژوهشگران و رهبران عموماً افرادی با حافظه قوی بوده و از آن در راه رسیدن به اهداف خود کمک گرفته اند. هر چند حافظه قوی به معنای «هوش و خلاقیت» زیاد نیست آزمایشها نشان داده اند که این دو، با حافظه ارتباط مستقیم دارند. (جعفریان، 1375)
درگیری فکری با استعداد پرسش برانگیز حافظه حوضه اختصاصی انسان نوین نیست، زیرا که بسیاری از تمدنها در گذشته، منشأ کارکرد و تربیت آن را عمیقاً مد نظر داشتهاند در حقیقت، مطالعه حافظه از تاریخچه ای غنی برخوردار است که به روزگاران دور یعنی آغاز تمدن مغرب زمین باز می گردد. این مطلب موضوعی است مورد علاقه و تفحص برای اندیشمندان بزرگ تمامی دوره ها بوده است.(ابراهیم زاده، 1368، ص 18)
عوامل مختلفی بر حافظه مؤثر هستند از جمله هیجان، هوش، سن و رنگ که در اینجا ما به تأثیر رنگ بر حافظه پرداخته ایم.
رنگ در محیط زندگی انسان اهمیت بسزایی برخوردار است تا جایی که زندگی بدون رنگ قابل تصور نیست. یکی از کیفیات بارز و ملموس اشیا و پدیده های جهان، رنگ است. از زمانی که قوة بینایی بشر به موازات رشد و تکوین سیستم فکری وی به فعلیت در آمد، قدرت پیدا کرد از رنگ به عنوان عاملی در ایجاد تمایز و تشخیص وجوه اشتراک و همچنین اختلاف اشیا استفاده کند. رنگ تدریجاً نزد بشر اولیه جنبه ای سمبولیک یا نمادین یافت. بدین معنا که بسیاری از اقوام بشر برای هر رنگی رمز ویژه ای وضوع کرده بودند، که در صورت آشنایی با آن رمزها، مخاطبان آنها میتوانستند مفاهیم مربوط را به سهولت دریافت کنند. برای نمونه در ایران باستان، سیاه، رنگ تاریکی و دنیای اهریمن بود. رنگی بود که ناخودآگاه شب را به خاطر مردم می آورد. و شب نیز به نوبة خود برای بشر احساسات نامطلوبی چون وحشت، رعب و اضطراب و ... را به همراه داشت. حال آنکه سفید، رنگ روز و روشنایی بود. رنگی بود که مفاهیمی چون پاکی، صفا و خلوص و قداست را در نظر مردم تداعی می کرد.
رنگها خواه به طور جداگانه و خواه در ترکیب با یکدیگر، تأثیرات متفاوتی بر روح و روان آدمی باقی می گذارند. در واقع تأثیرات رنگها و احساساتی که در اثر مشاهده آنها در انسان ظاهر می شود، آنچنان است که امروزه رنگ در روانکاوی اشخاص بویژه کودکان در حکم یکی از عوامل اساسی تلقی می شود. رنگ و تصویر بیش از هر چیز دیگر ذهن کودک رابه خود جلب می کند برای درک رنگ و تصویر کافی است که چشم او ببیندو برای خلق آن کافیست که کودک دست در رنگ کند و بر روی کاغذ بمالد رنگ وسیله ای است که کودک آرزوها و پیامهای خود را در قالب آن بیان میکند.(دوالو، 1371، ص1)
یکی از با نفوذترین جنبه ها در کیفیت زندگیمان رنگ است. ما از قدرت ادراکمان هر روز از رنگ استفاده می کنیم.
بدون رنگ هیچ چیز بر ما قابل تشخیص نیست، علائمی که عدم ترافیک در خیابانها را باعث شوند و به وسیله آن سرعت ماشینها تنظیم شود و قابل کنترل نیست. از همه مهمتر تکنیک یادگیری (که مورد بحث ما نیز هست) بمراتب افزایش می یابد.یک وظیفه مهم رنگ این است که به قسمت سازماندهی ادراکی مغز ما علامت فرستاده و به آن کمک می کند. رنگ یکی از پارامترهای مهمی است که با ارسال علامت به قوة ادراک ما کمک و آن را سازماندهی می کند. رنگ حافظه نمودی است که توسط آن ویژگیهای متفاوت اشیاء شناسایی و لذا درک ما را از آنها روشن می کند. رنگ حافظه نمودی است که رنگ متعلق به موضوع مشخصه ادراکمان از طریق آن رنگ نفوذ می کند. بنا به دلایل زیاد مطالعه آنچه که رنگها مهارت در از بر کردن را به حداکثر میرساند بسیار مهم است. ما انسانها به رنگ اعتماد می کنیم که در زندگیمان نظم وجود دارد.]ترافیک علامت می دهد ... و خیلی علامتهای دیگر به ادراک رنگ نیاز دارند به این ترتیب مؤثر بودن رنگ کاربرد اعمال دنیای ما آشفته می شود.
همچنین رنگهائیکه حافظه فراگیری را بهتر تحریک کرده و مهارت یادگیری یا بطور خاص ناتوانی فراگیری در دانشجویان را بهبود بخشد پیدا کنید. رنگ حافظه هم چنین می تواند در تجارت نیز بکار گرفته شود مثلاً فروش بهینه توسط استفاده از رنگهائی که بیشتر مورد پستد مردم و توجه شان را بیشتر جلب می کند. پیش بردن مطالعة تأثیر رنگ بر حافظه در حوزه های وسیعی سودمند خواهد بود. بدین ترتیب زندگی ما توسط نشانه ها، علامتها و وسایل متعددی نگه داشته شده که آموزش، راهنمایی، دستورالعمل و احتیاطهای لازم را فراهم می کند. Noor در سال 2001 دریافت که دانش رنگ با نمایش موضوع در سطحهای زیادی تأثیر متقابل داشته بنابراین سیگنالها و علائم ناشی از کاربرد رنگهائیکه برای مردم آشناترند تأثیر پذیری وسایل و اشیاء را افزایش می دهد. یک علامت Stop به رنگ قرمز، آن قسمت از ذهن که دانش رنگ به آن مربوط می شود، را برای تشخیص، از موضوع مربوطه تحریک می کند. رنگ نتیجه مهم دیگری روی فرایند فراگیری در زندگیمان دارد. بعضی اوقات نیز اختلات مثل خواندن پریشی توسط رنگ تأثیر گذشته شده است.
حافظه سازنده:
فرض کنید ما پاراگراف زیر را برای یک آزمودنی می خوانیم:«چوگان بر روی میز بیس بال ظاهر شد. هرکس که آنجا بود یک صدای بلند و ناگهانی شنیده. در یک لحظه توپ از روی نرده پرواز کرد.» بعداً اگر ما از آزمودنی بخواهیم که این پاراگراف را به خاطر آورد ممکن است چیزی شبیه به عبارت زیر بشنویم:پرتاب کنندة توپ، توپ را انداخت. چوگان زن به شدت به آن ضربه زد آن ضربه هومران بود.» چند ناهمخوانی بین آنچه که در اول شنیده اید و آنچه که به یاد آورده شد، وجود دارد. جالب ترین آنها تمرکز بر روی کلمات «توپ پرتاب کن»، «چوگان زن»، «هومران» است هیچ یک از این کلمات در اصل پاراگراف ارائه نشده بودند. هر یک از آنها از بافت جمله استنتاج شده بودند. یعنی فرد آزمودنی قیاس کرد که پاراگراف مربوط به بیس بال است و بعد چندین استنتاج بر اساس دانش خود از بازی انجام داد بنابراین او از جمله توپ از روی دیوار پریده استنتاج کرد که چوگان زن یک ضربه هومران زد. آنچه که در این مثال می بینیم، جنبه سازنده حافظه است. افراد از دانش خود برای شاخ و برگ دادن، بسط دادن و از طرف دیگر برای فراتر رفتن از اطلاعات داده شده استفاده می کنند، همانطور که اطلاعات را در حافظه ارائه می کنند. یک نتیجه احتمالی این است که یادآوری لفظی در مورد محرکها پیچیده و معنادار اغلب کاملاً ضعیف است، اما معنی یا مطلب عمده یک عبارت بندرت فراموش می شود.(یارتلت 1932)(دهقانی هشتجین، 1374، ص 76)
عوامل مؤثر بر یادگیری و تقویت حافظه:
1-سن انسان نقش بسیار مهمی در یادگیری دارد، نوع یادگیری هرچه باشد، معمولاً بزرگسالان جوان خیلی بهتر و سریعتر از کودکان خردسال و بزرگسال سالمند یاد می گیرند.
1
موضوع پژوهش حاضر بررسی بین میزان افسردگی امدادگران مرد هلال احمر شهرستان کرج با سابقة فعالیت امدادی آنهاست که بدین منظور 25 امدادگری که بیش از 4 سال سابقة فعالیت داشتند و 25 امدادگری که کمتر از4 سال سابقة فعالیت داشتند به شیوة نمونه گیری در دسترس انتخاب و افسردگی آنها با پرسشنامة افسردگی بک سنجیده شد و در این پژوهش یک فرضیه شکل گرفت : میزان افسردگی در امدادگران مردی که بیش از چهار سال سابقه در فعالیت امدادی دارند بیشتر از افسردگی امدادگران مردی است که کمتر از چهار سال سابقه در فعالیت امدادی دارند.
برای بررسی فرضیه فوق از آزمون t استیودنت استفاده شد و چون t بدست آمده (917%) در سطح (05%) و (01%) کوچکتر از t جدول است بنابراین فرضیة فوق رد و فرضیة صفر تایید میشود و این نتیجه بدست آمد که بین میزان افسردگی امدادگرانی که بیش از چهار سال سابقه دارند با امدادگرانی که کمتر از چهار سال سابقه دارند تفاوت معنا دار وجود ندارد.
خلق یا mood مایة هیجانی یک وضعیت عاطفی پایدار است که در طول طیفی بهنجار از غم تا شادی تجربه میشود. اختلالات خلقی با احساسهای نابهنجار افسردگی یا سرخوشی مشخص میشود که در برخی موارد شدید با خصوصیت پسیکوتیک همراهند. اختلالات خلقی به انواع اختلالات دو قطبی و اختلالات افسردگی تقسیم میشوند. این علایم در برخی گروههای خاص از نظر جنس و سن و وضعیت روانی و اجتماعی افراد متفاوت میشود.
در این پژوهش افسردگی نه به عنوان یک بیماری ، بلکه به عنوان واکنش روانی در مقابل مسائل و مشکلاتی که امدادگران با آنها گریبانگیر هستند مطرح است.
مقولة استرس - بیماری از جمله نخستین موضوعاتی است که در پنجاه سال اخیر بطور تجربی مورد کاوش قرار گرفته است و همین امر باعث شده که تحقیقات مکرر و فراوانی در مورد چگونگی مقابله با آن صورت گیرد. بنظر میرسد که از آغاز این قرن همواره با تحولات چشمگیری که در حوزه های مختلف مطالعات پزشکی رخ داده است و با کشف بسیاری از واسطه های نور و هورمونی استرس- بیماری ، دادو ستد و ویژگیهای روان شناختی و فیزیولوژیایی ، وضوح دو چندان یافته است. زیرا توصیفات اطباء و حکماء قدیم از سطح همبستگی استرس- بیماری فراتر نمیرفت .
دو مشخصة اصلی افسردگی، ناامیدی[1] و غمگینی است. شخص رکود وحشتناکی را احساس میکند و نمیتواند تصمیم بگیرد و یا فعالیتی را شروع کند یا به چیزی علاقه مند شود. شخص افسرده در احساس بی کفایتی و بی ارزشی غوطه ور میشود، گاه زیر گریه میزند و ممکن است به فکر خودکشی بیفتد تقریباً همه بیماران افسرده (97درصد) از کاهش انرژی که منجر به بروز اشکال در تکمیل تکالیف، اختلال در کار تحصیلی و حرفه ای و کاهش انگیزه برای انجام طرح های تازه میگردد شکایت میکنند.
تقریباً 80 درصد این بیماران از اختلال خواب[2]، به خصوص زود بیدار شدن از خواب (یعنی بی خوابی آخر شب) و بیداری های مکرر شبانه، که ضمن آن در مورد مسائل خود به نشخوار ذهنی میپردازند، رنج میبرند، بعضی از بیماران دچار بی اشتهایی و کاهش وزن میگردند، معهذا بعضی نیز افزایش اشتها، افزایش وزن و پرخوابی دارند. (به نقل از هاشمیان، 1375)
آیا میزان افسردگی در امدادگران مردی که بیش از چهار سال سابقه در فعالیت امدادی دارند بیشتر از افسردگی امدادگران مردی است که کمتر از چهار سال سابقه در فعالیت امدادی دارند در پژوهش حاضر قصد بر این است که گروههایی از امدادگران مردی که بیش از چهار سال سابقه در فعالیت امدادی دارند و گروه هایی که کمتر از چهار سال سابقه دارند بررسی شود که آیا افسردگی در امدادگرانی که بیش از چهار سال سابقه دارند بیشتر از کسانی است که کمتر از چهار سال سابقة فعالیت دارند و یا تفاوت معناداری بین میزان افسردگی دو گروه دیده نمیشود.
تاکنون تحقیق های متنوعی در داخل و خارج کشور در مورد افسردگی انجام گرفتهاست. در تحقیقحاضر قصد برایناستکهپیرو تحقیقهایپیشیندر مورد میزان افسردگی امدادگران با سابقة آنها در فعالیت امدادی بررسی انجام شود.
البته با این که تحقیق های فراوانی در مورد افسردگی انجام شده ولی تحقیقی در زمینة افسردگی امدادگران با سابقة فعالیت امدادی آنها انجام نشده است.
در نهایت سعی بر این است که بررسی شود میزان افسردگی در امدادگرانی که سابقة فعالیت آنها بیشتر است، بالاتر است یا اینکه تفاوت معناداری بین افسردگی دو گروه امدادگران مرد دیده نمیشود.
اهمیت و ضرورت کار در این است که با رد یا قبول فرضیه تحقیق مشخص خواهد شد که میزان افسردگی در کدام گروه از امدادگران بیشتر است. لذا با ارائه نتیجة این تحقیق به سازمان امور جوانان جمعیت هلال احمر و مسئولین مربوطه میتوان آنها را در ارائه خدمات رفاهی و تسهیلات بهتر به امدادگران یاری داد و از میزان افسردگی امدادگران کاست.
میزان افسردگی در امدادگرانی مردی که بیش از چهار سال سابقه فعالیت امدادی دارند، بیشتر از افسردگی امدادگران مردی است که کمتر از چهار سال سابقه فعالیت امدادی دارند.
افسردگی حالتی ورای غمگین بودن یا اندوه شدید بر اثر فقدان یک عزیز است. این نوع از خلق ها (حالت های روانی) مدت زمانی نسبتاً کوتاه (چند روز، چند هفته یا کمیدیرتر) برطرف میشود و فرد مجدداً وضعیت طبیعی خود را باز مییابد. (به نقل از خلخالی زاویه، میرمجید)
افسردگی به حالتی اطلاق میشود که با تغییر اساسی و اولیه در خلق شروع و با مداومت احساس غم و اندوه به درجات مختلف مشخص میگردد. (به نقل از اخوت، ولی الله و جلیلی، احمد، 1362)
امدادگران هلال احمر به افرادی اطلاق میگردد که دوره های تکمیلی و تخصصی را طی نموده و آمادگی حضور در مأموریتهای امدادی را داشته باشند. (به نقل از جزوة چاپ نشدة سازمان هلال احمر)
عملیات نجات: عبارت است از دسترسی به مصدوم و رهاسازی و انتقال به محل امن. (به نقل از جزوة چاپ نشدة سازمان هلال احمر)
عملیات امدادی: کلیه اقداماتی که بعد از وقوع حادثه به منظور نجات و رهاسازی مصدومین و ارائه کمک های اولیه پیش بیمارستانی و انتقال مجروحین به مراکز درمانی تغذیه اضطراری، تأمین سر پناه و در اختیار قرار دادن امکانات اولیه به آسیب دیدگان انجام میگیرد.
منظور از امدادگران هلال احمر در پژوهش حاضر به امدادگرانی اطلاق میشود که سن آنها بین 18 تا 29 سال میباشد.
منظور از عملیات نجات آن اقداماتی است که یک امدادگر قبل از عملیات امداد انجام میدهد.
منظور از عملیات امداد سلسله اقداماتی است که یک امدادگر پس از عملیات نجات برای کمک های اولیه به مصدوم و جلوگیری از مرگ مصدوم انجام میدهد.
در پژوهش حاضر پژوهشگر به دنبال یافتن پاسخ برای هدف مورد نظر که عبارت است از بررسی رابطة میزان افسردگی امدادگران مرد هلال احمر شهرستان کرج، با سابقة فعالیت امدادی آنها.
طرح پژوهش در تحقیق حاضر یک طرح پس رویدادی است.
پس رویدادی به پژوهش هایی گفته میشود که در آنها احتمال روابط علت و معلولی از طریق مشاهدة یک موقعیت مورد پژوهش قرار میگیرد و عوامل علّی موجه را در زمان گذشته جستجو میکنند. در این روش، استنتاج رابطه علّی بین متغیرها بدون مداخلة مستقیم در متغیرهای مستقل و وابسته صورت میگیرد. بنابراین، تحقیق پس رویدادی، روش آشکار کردن تأثیر احتمالی حوادثی است که اتفاق افتادهاند و قابل دستکاری توسط محقق نیستند.
در تحقیق پس رویدادی دو نوع طرح قابل تشخیص است:
1) علّی
2) علّی ـ مقایسه ای یا گروه ملاکی
در طرح علّی پیشامدها که شرایط یا موقعیت فعلی را به وجود آوردهاند، مورد مطالعه قرار میگیرند. در این طرح دو دسته اطلاعات موجود است یک دسته مربوط به گذشته و دستة دیگر متعلق به زمان حال است و پژوهشگر تلاش دارد که رابطة بین آنها را پیدا کند.
در طرح گروه ملاکی یا علّی ـ مقایسهای، پژوهشگر با مطالعة یک ویژگی در یک گروه و مقایسة آن با گروهی که فاقد آن ویژگی است به کشف علت پدیدة مورد پژوهش میپردازد. (به نقل از دلاور، علی،1381)
جامعة پژوهش در تحقیق حاضر کلیة امدادگران جمعیت هلال احمر شهرستان کرج هستند که در عملیات امداد نجات سال های 83-82 شرکت کردهاند که تعداد امدادگران 120 نفر میباشد.
نمونة تحقیق شامل 50 نفر از امداگران مرد هلال احمر شهرستان کرج هستند که از این 50 نفر، 25 امدادگر با سابقة بیشتر از 4 سال و 25 امدادگر با سابقة کمتر از 4 سال هستند که نمونه های مورد نظر ما واجد تمام ویژگیهای جامعة تحقیق هستند.
پژوهشگران با آگاهی از تعداد افرادی که در عملیات امداد و نجات سال های
83-82 شرکت کردهاند، تعداد 50 نفر نمونة تحقیق را با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب کردند.
نمونة در دسترس، گروهی از اعضای یک جامعه هستند که انتخاب آنها فقط به خاطر سهولت در نمونه گیری بوده است. مزیت آشکار این روش سادگی و سهولت آن است. نقطة ضعف آن، سوگیری احتمالی در یافتههای تحقیق و عدم توانایی پژوهشگر در تعمیم یافتههای پژوهش است. (به نقل از دلاور، علی، 1381)
چکیده
فصل اول............................................................................................ 1
مقدمه.................................................................................................. 2
بیان مسئله......................................................................................... 4
اهمیت و ضرورت کار...................................................................... 5
فرضیه تحقیق.................................................................................... 5
تعریف نظری.................................................................................... 6
تعریف عملیاتی.................................................................................. 7
فصل دوم : سابقه پژوهش............................................................ 8
استرس و سندرم فرسودگی.......................................................... 9
افسردگی......................................................................................... 10
افسردگی زیست - شیمیایی......................................................... 12
افسردگی واکنشی.......................................................................... 14
مدل سلیه از استرس.................................................................... 16
افسردگی......................................................................................... 16
سرزنش خود.................................................................................. 17
نومیدی............................................................................................. 18
ترحم به خود .................................................................................. 19
معضل افسردگی واقعاً تا چه حد جدی است............................. 20
نظریه روانکاوی............................................................................. 21
نظریه های یادگیری...................................................................... 23
رویکرد شناختی............................................................................. 24
تعریف.............................................................................................. 24
افسردگی واکنشی ......................................................................... 26
افسردگی درون زاد....................................................................... 27
افسردگی روان زاد........................................................................ 28
تشخیص و سنجش افسردگی...................................................... 29
اختلال افسردگی عمده................................................................... 30
اختلال افسرده خلقی...................................................................... 31
علایم افسردگی............................................................................... 33
چگونگی مقابله با افسردگی ........................................................ 34
روش های درمان افسردگی......................................................... 35
روش بازسازی شناختی برای درمان افراد افسرده................ 36
روش دو ستونی............................................................................ 36
درمان کوتاه مدت......................................................................... 38
مشاوره و روان درمانی گروهی................................................. 39
چه عوامل روانی- اجتماعی در افسردگی دخیل هستند........... 39
چگونه کسی می تواند بفهمد آیا افسرده است یا خیر.............. 40
خسارت استرس............................................................................. 42
روند استرس.................................................................................. 43
نشانه های هیجانی افسردگی....................................................... 44
به هنگام افسردگی چه کاری باید انجام دهیم.......................... 47
دیدگاههای نظری درباره افسردگی ........................................... 49
تعریف امدادگر............................................................................... 53
خصوصیات یا ویژگیهای امدادگر............................................... 53
تعریف کمکهای اولیه و امداد ....................................................... 54
هدف ما از کمکهای اولیه............................................................... 54
تعریف عملیات نجات...................................................................... 55
تعریف دیگر امدادگر...................................................................... 55
تعریف کمک های اولیه.................................................................. 55
بقیه ویژگی های یک امدادگر........................................................ 55
حفظ آرامش در ارائه کمکهای اولیه............................................ 56
وظایف امدادگر............................................................................... 58
نحوه مراقبت از خود...................................................................... 59
کنترل استرس................................................................................. 59
واکنش به استرسها........................................................................ 59
واکنش های دیررس...................................................................... 60
واکنش های شدید.......................................................................... 61
مروری بر سابقه پیشینه تحقیق................................................... 62
فصل سوم: طرح پژوهش............................................................ 70
طرح پژوهش .................................................................................. 71
جامعه پژوهش................................................................................ 72
نمونه پژوهش................................................................................. 72
روش نمونه گیری.......................................................................... 73
ابزار پژوهش و روش جمع آوری اطلاعات............................... 74
روش آماری................................................................................... 75
فصل چهارم: آمار.......................................................................... 76
مقدمه................................................................................................ 77
آمار توصیفی.................................................................................. 91
آمار استنباطی............................................................................... 93
فرض صفر...................................................................................... 93
فرض خلاف..................................................................................... 93
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری............................................... 94
بحث و نتیجه گیری......................................................................... 95
محدودیت های پژوهش ................................................................ 97
پیشنهادات........................................................................................ 98
منابع و مآخذ................................................................................ 99
پیوست......................................................................................... 103
بررسی مقایسه ای خصیصه سلطه گری و سلطه پذیری در زنان شاغل و غیر شاغل
مقدمه:
از زمانهای قدیم مساله سلطه گری و سلطه پذیری از جمله مسائلی بوده است که ذهن نویسندگان را به خود مشغول داشته است . هر چند که این نویسندگان نظرات و دلایل خود را در قالب داستانها بیان کرده اند . اما دید روانشناختی عمیقی داشته اند . به عنوان مثال : میان انسان و جانوران دیگر تفاوتهای گوناگونی وجود دارد که پاره ای عقلی است و پاره ای عاطفی یکی از تفاوتهای عاطفی مهم این است که تمایلات انسان ، برخلاف جانوران ، اساساً بی حد و حصر است و ارضای کامل آنها ممکن نیست . مار بوأ وقتی خوراکش را می خورد می خوابد تا آنکه دوباره گرسنه شود . انگیزه فعالیتهای جانوران ، به استثنای موارد نادر ، نیازهای نخستین است . در مورد انسان قضیه فرق می کند . البته بخش بزرگی از نژاد بشر ناچارند برای بدست آوردن ضروریات زندگی آنقدر کار کنند که برای مقاصد دیگران چندان رمقی در آنها باقی نمی ماند . ولی آنهایی که زندگیشان تأمین شده باشد به صرف این دلیل دست از کار نمی کشند . خشایار شاه وقتی به آتن لشکر کشید نه خوراک کم داشت و نه پوشاک و نه زن . فرانسیس قدیس و ایگناتیوس لویولا نیازی نداشتند که برای گریز از فقر دست به تأسیس فرقه های بزنند . اینها مردان برجسته ای بودند . همچنین در داستان رستم و سهراب ، قصه های شاهنامه و قصه های تاریخی نظیر هیتلر ، ناپلئون و غیره … ما به طرز زیبایی میل انسانها در داشتن تسلط و قدرت داشتن به دیگران و به همان نسبت تسلیم پذیری و عقاید و خواسته های دیگران را قبول داشته اند را دیده ایم .
ولی مختصری از آن « قدرت» در همه مردمان وجود دارد . همین عنصر است که همکاری اجتماعی را دشوار می سازد . زیرا هر کدام از ما میل داریم که این همکاری را بصورت همکاری میان خدا و پرستگانش در نظر بیاوریم .
رقابت ، نیاز به سازش و حکومت ، میل به شورش ، همراه با آشوب و خونریزی گاه و گاه از همین جا برمی خیزد از میان هوسهای بی پایان انسان ، هوسهای قدرت و شکوه از همه نیرومندترند . این دو هوس یکی نیستند . هرچند بستگی نزدیک باهم دارند . نخست وزیر قدرتش بیشتر و شکوهش کمتر است . پادشاه شکوهش بیشتر و قدرتش کمتر است . ولی معمولاً آسانترین راه به دست آوردن شکوه بدست آوردن قدرت است . این نکته مخصوصاً در مورد مردمانی که با امور اجتماعی و سیاسی سروکار دارند صادق است .
اما این مسئله از قدیم الایام بود و در عصر ما نیز وجود دارد و خواهد داشت و همواره دو گروه و از آدمیان در مقابل و در کنار هم دیده می شوند . رهبران و قدرتمندان و در مقابل زیردستان و پیروان ، کسانی که خود موجب به قدرت رسیدن جباران می شوند .
برخی همواره مطیع و سربه راهند و برخی دیگر تنها در شرایط ترس و وحشت مجبور به اطاعت و فرمانبرداری از دیگران می شوند .
اصولاً چه تفاوتهایی میان این دو گروه از آدمیان وجود دارد ؟
رابطه میان این دو گروه چه نوع رابطه ای می تواند باشد ؟
خصوصیات شخصیتی هر گروه تابع چه رویدادی می باشند ؟
یکی از تفاوتهای مشهور میان زنان و مردان همین تفاوت در میزان سلطه گری و سلطه پذیری آنان است . همواره زنان مطیع پدران ، برادران ، همسران بوده اند . گاهی سلطه پذیری زنان به حدی بوده است که حتی هویت مستقل خود را از دست داده اند .
برای پاسخ دادن به این سوالات وسوالات دیگر در این زمینه به نظرات دانشمندان و نویسندگان و روانشناسان نظر عمیقی می اندازیم .
موضوع تحقیق عبارت است از بررسی مقایسه ای خصیصه سلطه گری و سلطه پذیری در زنان شاغل و غیر شاغل .
اصطلاحات سلطه گری و سلطه پذیری کلماتی نیستند که ما بخواهیم به سادگی از آنها عبور کنیم . آنها همواره دو روی سکه هستند . به همان نسبت که ما در قدیم هیتلر ، ناپلئون ، نادر شاه و رضاخان را داشته ایم ، که با اعمال خشونت سعی در جلب و اطاعت و زورگویی به زیردستان بوده اند . امروزه نیز در قالب ها و به اشکال دیگری این مفاهیم را در زندگی روزمرة خود داریم .
ولی آنقدر گرفتار و دچار مشغله فکری هستیم که وجود آنها را به شرایط زمان و موقعیت مکانی ربط می دهیم . یا اینکه به سادگی از کنار آنها می گذریم .
چرا باید عده ای به خاطر مقام قدرت و فرمانبرداری و مادیات افاد دیگر را تحت سیطره خود بگیرند . آن هم به شکل غیر صحیح و اصولی آن ؟
و چرا باید افرادی خواسته های خود و عقاید خود را به خاطر نداشتن جایگاه ویژه ای که به آنها داده نشده سرکوب کرد و تن به اطاعت افراد بالا نسبت بدهند .
چگونه می توان رفتار فردی را تبین کرد که در مقابل بالا دستانش محجوب و سربه زیر ، متواضع و حرف گوش کن ، اما در مقابل زیر دستانش و یا همسرش دیکتاتوری است زورگو و خشن بررسی این که چه عواملی در میزان سلطه گری و سلطه پذیری انسانها نقش دارد و چه تفاوتی میان زنان شاغل از نظر سلطه گری و سلطه پذیری وجود دارند . مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته است .
میزان سلطه گری در زنان شاغل نسبت به زنان غیر شاغل بیشتر است .
ویژگیهایی که پژوهشگران مشاهده و اندازه گیری می کنند متغیر نامیده می شود . واژه متغیر به ویژگی اطلاق می شود که بیش از یک ارزش به آن اختصاص داده می شود و تغییرات را از فردی به فردی یا از شی به شی دیگر نشان می دهد . متغیر را می توان به دوطبقه کمی و کیفی تقسیم کرد . متغیرهایی کمی به متغیرهایی اطلاق می شوند که از نظر مقدار یا ارزش متفاوت هستند و به صورت عدد نوشته می شود مانند : سن، متغیرهایی که از نظر کیفی متفاوت هستند و به صورت غیر عددی نشان داده می شوند متغیر کیفی نامیده می شوند نظیر جنس ـ رنگ مو متغیر بر اساس نقشی که در پژوهش به عهده دارد به دو دسته مستقل و وابسته تقسیم می شوند .
سلطه گریDominance-Aauthoritarianism
قرارگرفتن در مرتبه بالاتر در نظامی از سلسله مراتب مبنی بر سلطه گری ، پدیده ای رایج است در جوامع انسانی و برخی گروه های حیوانی .
تعریف عملیاتی : سلطه گری خصلتی است که با مقیاس 4 آزمون برن رویتر سنجیده می شود . ( کسب حداکثر نمره)
سلطه پذیری :somission
قرارگرفتن درمرتبه پایین تری در نظامی از سلسله مراتب مبتنی بر سلطه گری
تعریف عملیاتی : خصلتی که بامقیاس 4 آزمون سنجیده می شود (کسب نمره ، حداقل)
سادیسم :sadism
آزارگری ، انگیزه ای بیمارگون برای ایجاد درد و ناراحتی در دیگران .
مازوخیسم :Masochism
آزار طلبی ، گرایش بیمارگون به ایجاد درد در خود به دست خود یا دیگران .
اطاعت :Compliahce
گونه ای از نفوذ اجتماعی که در آن شخصی به ظاهر همنوایی نشان می دهد به منظور کسب پاداش و یا اجتناب از تنبیه ولی این لزوماً به معنی آن نیست که وی به عقاید ورفتاری که ابراز می کند اعتقاد دارد .
درون گرایی :
آنهایی که جهت گیری درونگرایی دارند به گوشه گیری علاقمند علاقه آنها بیشتر به اندیشه های خود معطوف است تا ارتباط برقرار کردن با دیگران .
برون گرایی :
آنهایی که جهت گیری برون گرایی دارند بیشتر به صورت رفتار اجتماعی به معاشرت با دیگران و علاقه به تماس با جهان خارج جلوه گر می شود تا غرق شدن در اندیشه های خود .
بررسی مقایسه ای خصیصة سلطه پذیری در زنان شاغل و غیر شاغل
فصل دوم پژوهش مشتمل بر سه بخش می باشد . در بخش اول نظرات روانشناسان و مکاتب مخالف روان شناسی را که درمورد سلطه گری و سلطه پذیری بحث کرده اند آورده شده است .
در بخش دوم اصطلاحات و تعاریف مختلفی از روانشناسی اجتماعی که درمورد سلطه گری و سلطه پذیری شده است و به روشن شدن مطلب کمک می کند آورده شده است تا که ما دریابیم که یک فرد قدر طلب چگونه بردیگران تسلط می یابد و دیگر اینکه چگونه افرادی دیگر استقلال خود را از دست می دهند و سلطه او را قبول می کنند و دربخش سوم بر مروری از کارهای انجام شده عملی در این زمینه اختصاص دارد .
ناکامی ، خشم و پرخاشگری :
از ناکامی برای بیان حالتهای درونی برای بیان هیجان برای بیان یک عمل ، برای بیان یک انگیزه استفاده می شود اینها بسیار پیچیده اند .
در شرایط حاضر ناکامی تنها یک معنی دارد و آن همان معنایی است که در ذهن روان شناسان وجود دارد و یا آن چیزی است که روان شناسان می پذیرند و آنرا به کار می بندند .
ناکامی موقعیتی است که در آن رفتار هدف گرا مسدود می شود آن چیزی که یک فرد در هنگام وقوع آنرا احساس می کند خشم است نه ناکامی .
زمانی تصور میشد که ناکامی به ناچار به پرخاشگری منجر می شود و از این نظر اعتقاد براین بود که همه اعمال تهاجمی نتیجه ناکامی است این دیدگاه ناکامی ، پرخاشگری توسط دلاردروب ، میلر ، ماور و یسرز در سال (1939) مطرح شده است . (راسل ـ 137)
تحقیقاتی که از آن فرمان تا کنون انجام گرفته نشان داده است که هیچ گونه رابطه ای مابین پرخاشگری و ناکامی وجود ندارد و مواجه شدن با ناکامی می تواند به انواع پاسخهای مختلف که هیچ ربطی به پرخاشگری ندارد منجر شود . نشریه پذیرفته شده زمان حاضر این است که ممانعت از یک رفتار هدف گرا ، خشم را بر می انگیزد . خشم یک هیجان فیزیولوژیکی است که اثر آن افزایش دامنه و شدت هر عکس العملی است که فرد در آن مورد نشان می دهد . البته محتصل ترین پاسخ عکس العمل همان پاسخی است که فرد در زمان ممانعت رفتار هدف گرا در شرف انجام آن بوده است وقتی این پاسخ دوباره تکرار می شود با شدت زیادتری بروز می کند رفتار پرخاشگرانه احتیاج به تقویت مستقیم ندارد بلکه می تواند از طریق مشاهدة الگو و نمونه ها یاد گرفته شود . 1 (راسل ـ1371)
ترس :
اشبر بر از مفهوم ترس در تحلیل شخصیتی افراد سلطه گر و سلطه پذیر استفاده میکند وی معتقد است که ترس هم می تواند سبب شود که فرد سلطه پذیر گردد و هم اینکه به نوعی فرد را سلطه گر گرداند . وی از دو نوع ترس نم می برد : ترس با مخاطب اجتماعی و ترس تهاجمی . 2 (اشبر بر ـ 1363)
وی بیان می دارد که ترس با مخاطب اجتماعی روشی است برای جبران نقاط ضعف از طریق تحمیل تکلیف خود به محیط اجتماعی در این نوع ترس موقعیت ترس آخرین هرگز به طور بنیادی برطرف نمی شود و هر بار که عود می کند برایرفع موقتی آن از دیگران طلب کمک می کند ترسهایی از قبیل ترس از تاریکی بلندی مکانهای بسته یا باز و امکان عمومی همه از این نوع ترسها می باشند . نحوة برخورد و واکنش اطرافیان و محیط می تواند سبب افزایش این نوع ترس گردد این ترس فزایندة وی اشکال متغیر و گوناگونی تجلی می کند فردی که به این نوع ترس گرفتار است فرد پر مدعا و متغیر را جایگزین توانایی انجام کار می کند . او مدام طلبکار اعتبار و خواهان فرصت است البته با این ادعا که اگر موانع برطرف شوند . او از همه پیشی خواهد گرفت . پس بدین ترتیب تسلیم بی چون و چرا و ضعف خود را توجیه می کند . او در جستجوی مقام و منزلت است و به این معنی البته جویای قدرت چرا که هر ارج و اعتباری شامل اندکی قدرت نیز هست . اما انسانی که گرفتار ترس تهاجمی است یکسره طالب قدرت است آن هم قدرتی تام ، چرا که از نظر او قدرت تقسیم شده مفهوم ندارد او باید صاحب تمام قدرت باشد و گرنه عاجز و ناتوان است . ترس تهاجمی به صورت ترس جلوه نمی کند حتی شخص نیز به حضور ترس خود آگاه نیست ظهور این نوع ترس به شکل هیجانی است ترس به شکل تهاجم ظهور پیدا می کند تهاجمی که حدود ضرری ندارد او به طور ناخود آگاه از ضعف و زبونی می ترسد و آماده است که هر عاملی را که ارزش ذاتی او را زیر سئوال برد و یا حتی تزلزلی در احساس او نسبت به ارج و قرب خودش بوجود آورد متزلزل کند نیست و نابود کند و یا برای همیشه به صورت دست نشانده و اجیر خود در آورد اراده قدرت جویی حد و مرزی را نمی شناسد حتی مرگ نیز نمی تواند عطش او را سیراب کند . فرد مبتلا به ترس تهاجمی عشق ندارد نه به هر نوع انسان و نه به یار و نه حتی به خودش تمام نیروی که در او دعوت به عشق و محبت و هر گونه آری گفتن جاری است در وجود او به مصرف لبیک گویی به قدرت می شود و حرکت و پویش این قدرت هم تقلای بی امانش در انکار و طرد و نفی ضعف و بی قدرتی نشان می گیرد احساس بی قدرتی و عجز هیچگاه دست از سر این آدم بر نمی دارد حتی یکه تاز دیوانه وار او از کسب قدرت هم نقطه پایانی بر این حالت نمی گذارد . (هامز ـ1372)
فهرست
عنوان
فصل اول: طرح تحقیق
1ـ مقدمه
2ـ موضوع پژوهش
5ـ هدف و فایده تحقیق
6ـ تعاریف عملیاتی
فصل دوم:
1ـ مقدمه
2ـ پیشینه تحقیق
1ـ بخش اول :
سلطه گر کیست؟ سلطه پذیر کیست؟
سلطه گری و سلطه پذیری از دیدگاه روان تحلیلی
// // // فروید
// // // یونگ
// // // اریک فروم
// // // راسل
// // // آدلر
// // // هورنای
// // // ملانی کلاین
سلطه گری و سلطه پذیری از دیدگاه آیسنگ
// // // مانس اشپربر
بخش دوم :
همرنگی و همنوایی اجتماعی و نقش آن در سلطه گری و سلطه
پذیری
متابعت و فرمانبرداری و نقش آنی
متابعت
همانند سازی
درونی کردن
توالی دام گستری
محظوری اخلاقی موفقیت
قدرت و ایدئولوژی قدرت تسلط
فصل سوم:
1ـ روش و ابزار تحقیق
2ـ جامعه آماری
3ـ نمونه آماری
4ـ ابزار (پرسشنامه)
فصل چهارم:
2ـ محدودیت های پژوهش
4ـ فهرست منابع
بررسی رابطه بین اوقات فراغت و انگیزه تحصیلی دانش آموزان مدارس متوسطه شهرستان گچساران
(مقدمه )
«فَإذا فَرَغْتَ فَاَنْصَبْ»
بدون شک دانش آموزان هرجامعه ، سرمایه های گرانبهائی اند که اگر مورد
بی توجهی قرارگیرنددر تصمیم گیری ها مد نظر نبا شند، آن جامعه دچار خسران زیادی خواهد شد . با نگاهی به ارقام بودجه کشورهای صنعتی وپیش رفته در مقایسه با کشورهای جهان سوم فاصله زیاد بین آن دورا می توان دید .
بسیاری از کشور های توسعه یافته معتقدندکه هرچه دراینارتباطهزینهنمایند ، تبدیل به سرمایه های دیگری در ابعاد مختلف آن کشور خواهد شد .در میان
دانش آموزان با توجه به دانش آموزان متوسط جایگاه ویژه ای دارد .زیرا علاوه بر این که در آینده نزدیک می توانند در امور جامعه مؤثر واقع شوند .در زمان تحصیل هم به دلیل ویژگیهای خاصی که دارند ،قادرند منشا ءحرکت های سازنده یا مخرب شوند . بدین لحاظ هر چه به این نیروی خارق العاده توجه شود از قدرت خروشان وپر تحرک آنان می توان بهره جست و هر چه به بوته فراموشی سپرده شوند ،این سیل عظیم می تواند خسارت زیادی را به وجود آورد ،
سئوا لی که دراین جا مطرح است این است که دربرابر هدر رفتن فرصت های جوانی چه کسانی مسئولند .بدیهی است که نظام تعلیم وتربیت به تنهایی نمی تواند در تربیت واستفاده صحیح از جوانان موفق شود .یکی از موضوعات بسیار مهم
برنامه ریزی برای اوقات فراغت دانش آموزان می با شد که اگر اصولی و حساب شده باشد میتوانند زمینه رشد و تعالی جامعه مهیا نمایند و کشور را از آسیبها وخطرات احتمالی که ممکن است در اثر بی توجهی به این امر گریبان گیر کشور شود مصون بدارد .فلسفه اوقات فراغت از پیچیدگی ،تنوع وتفاوتهای بنیادی برخورد است هرفرد براساس تفا وت های زیست شناختی (بیولوژیک )فرهنگی ،نگرش و تجربیات گذشته واهداف ومقاصدی که برای آینده خود دارد، تعبیرمتفاوت یا ومتضاد نسبت بهدیگران از تأمین اوقات فراغت وچگونگی تأثیرآن برانگیز دارد . اگر ما بتوان تأثیر وتأثری را که این دو واثرانگیزواوقات فراغت یکدیگردارند را به درستی مشخص نمائیم قدم مثبتی در راه کسب هر چه بهتر علم و دانش همراه با لذت بردن از زندگی برداشته ایم .
تعریف اوقات فراغت :
اوقات فراغت را غالباً به معنا ی بیکاری ،اوقات غیرموظف ،ساعات بدون برنامه ، اوقات غیر رسمی و … تلقی می نمایند .به همین علت بزرگسالان مربیان واولیا برای جلوگیری از هدر رفتن این اوقات سعی می کنند که با برنامه ها ،سرگرمی و اشتغالات مختلف اوقات فراغت دانش آموزان را پر کنند .
حال فلسفه اوقات فراغت این است که فرد بدون اجبار وخارج از چارچوب های قبلی بودن اشتغال ورزی دیگرساخته خود با میل و رغبت به فعالیت های دلخواه خویش بپردازد و از طرف دیگر گفته می شود که اوقات فراغت منشاء خلاقیت ها باروری افکار ، شکل دهی شخصیت ، تأمین انرژی و بازیابی قوای حیات و کشف و اختراع و نوآوری و ابتکار ، بازاندیشی و اصلاح افکار ، محاسبه ومراقبت ، ارزیابی و بازیابی و ایجاد انگیزه و رغبت و میل در فرد می شود .
اوقات فراغت را به حسب تفاوت های ارزشی و فرهنگی ، نگرش ها ، تجربیات ، شرایط و موقعیت های مادی و معنوی هر فرد تعریف کرد . طبیعت آدمی اساساً به گونه ای است که دائماً در حال تعادل جوئی است . نظریه در روان شناسی انگیزشی وجود دارد که معتقد است حالات هیجانی و انگیزش با حالات متضاد و متعارض همراه می گردد که این نظریه به عنوان نظریه فرآیند متضاد
OPPOMENT PROGRESS THEORY مشهود است .
پس موضوع تحقیق :
( بررسی رابطه بین اوقات فراغت و انگیزه تحصیلی دانش آموزان مدارس متوسطه شهرستان گچساران می باشد )
هدف از انتخاب موضوع :
اگر بپذیریم که مهمترین بخش شکل گیری شخصیت نوجوانان و جوانان در اوقات آزاد ، فارغ از همه وظایف و برنامه های از پیش تعیین شده بیرونی ودیگر ساخته است و اگر قبول کنیم که ذهن هنگامی به جوشش و خلاقیت می افتد که منشاء تحریک آن تمایلات درونی و خود انگیخته باشد و فرد فعالانه و با انتخاب آزاد و به دور از انتظارات بیرونی ومقبولیت نهادی و نقش بازی کردن های تصنعی ، در شکل دادن افکار و اندیشه ها واعمال خود دخالت نماید ، آنگاه می تواند به فلسفه وجودی اوقات فراغت ، آن هم با جهت گیری مثبت ، رشد دهنده و کمالزا پیبرد .
با توجه به انحرافات و مشکلات پیچیده و عدیده ای که در جامعه امروزی وجود دارد برای استفاده بهینه از اوقات فراغت و تأثیر بیشتر آن بر ایجاد انگیزه در
دانش آموزان به نظر رسید که می توان قدم مثبتی در این راه برداشت و همین امر ما را مصمم کرد که به این عنوان بپردازیم شاید مثمرثمر واقع گردد .
علل و دلایل انتخاب موضوع :
نکاتی در پی می آید می توانند در علل و دلایل انتخاب موضوع مؤثر باشند :
1) فعالیت ها و برنامه های متنوع و متعددی وجود داشته باشند که در خلال آن دانش آموزان بتوانند به صورت انتخابی ، آزاد . خودانگیخته و به میل خود به
آن ها مشغول شوند وبازدهی و کارآئی مناسبی دهند .
2) از تبدیل اوقات فراغت به اوقات سرگرمی و گذراندن وقت ، صرف انرژی بیهوده و اشتغالات بدون هدف پرهیز شود .
3) زمینه ای فراهم نمود که دانش آموز فرصت کاوش ، تفکر و تأمل درباره خود ، قابلیت و خدای خویش داشته باشد .
4) باعث حرمت نفس ، شکوفائی ، زیبا دوستی ، حقیقت یابی . خیرخواهی و خیر دوستی از جمله عناصر سازندة برنامه اوقات فراغت می باشد .
5) دانش آموز باید بین لذت و فرح و نشاط تفاوت قائل شود .
6) زمینه بهتر ومناسبی برای حسن کنجکاوی ، حیرت ، شکوه و پرسش گری دانش آموز را اوقات فراغت تحریک می کند .
تجزیه و تحلیل اطلاعات آماری و فرضیات تحقیق
قبل از تجریه و تحلیل فرضیات آماری ذکر چند نکته لازم وضروری است :
1- فرضیات تحقیق که شامل 4 فرضیه و 18 سؤال است با استفاده از دو تکنیک آماری ( آزمون استقلال ( خی – دو ) و آزمون همبستگی مورد تحلیل قرار می گیرند .
2- سؤالات 5،6،7 و8 مربوط به فرضیه اول می باشند و سؤالات 9،10،11 و12 نیز مربوط به فرضیه دوم هستند . سؤالات 13،14،15 ،16 و17 مربوط به فرضیه سوم وسؤالات 18،19،20،21 و 22 مربوط به فرضیه چهارم هستند .
فرضیات تحقیق :
فرضیه اول :
برگزاری اردوهای تابستانی توسط واحدهای آموزشی باعث افزایش انگیزه دانش آموزان می گردد .
برای این فرضیه 5 گزینه ( پاسخ) در نظر گرفته شده وپاسخگویان با گذاشتن علامت ضربدر در یکی از این گزینه ها ، نظر خود را ابراز داشته اند .
سؤالات مربوط به فرضیه اول :
1- انتخاب دانش آموزان و فرستادن آنها به ارودهای تابستانی بر اساس معمول و میانگین نمرات باعث ایجاد رقابت سالم در میان آنان و افزایش انگیزه در آنان
می گردد.
2- انتخاب دانش آموزان منضبط و با اخلاق و درس خوان و معرفی آنان به دیگر دانش آموزان و فرستادن آنان به ارودهای تابستانی باعث ایجاد انگیزه برای بهتر شدن اخلاق و انگیزه بیشتر در آنان در امر تحصیل می گردد .
3- قول مساعد راجع به اعزام دانش آموزان برای دیدن آثار باستی و اماکن متبرکه و …در تابستان باعث ایجاد انگیزه در آنان می گردد.
4- قول مساعد به داشن آموزان در مورد اعزام آنان برای دیدار با اشخاص مهم دولتی و مملکتی و کشوری ، انگیزه آن را در توجه بیشتر به امر تحصیلافزایشمیدهد .
فرضیه دوم :
برگزاری کلاس های فوق برنامه در سال تحصیلی باعث افزایش انگیزه نسبت به درس
می شود ( مانند پرداختن به ورزش و تربیت بدنی ، آموزش کامپیوتر و هنر و احکام و … ) برای این فرضیه 4 سؤال به شرح زیر طرح و اطلاعات جمع آوری شده است :
سؤالات فرضیه دوم :
1- برگزاری کلاس های آموزشی و سرگرمی ( هنر و خط و نقاشی و طراحی و … ) ضمن ایجاد مهارت در دانش آموزان باعث افزایش انگیزه نسبت به مطالعه و تمرین بهتر دروس آنان می گردد .
2- برگزاری کلاس های آموزشی و سرگرمی کامپیوتر ضمن مهارت آموزی باعث رشد و شکوفائی و آماده سازی ذهن آنان برای فراگیری عملی می گردد و انگیزه به درس را در آنان می افزاید .
3- برگزاری کلاس های احکام و قرآن و… باعث ایجاد وافزایش انگیزه برای پذیرش و تعلق بیشتر به مسائل دینی دردانش آموزان گشته و باعث رشد و شکوفائی در دروس می گردد .
4- برگزاری کلاسهای آموزشی مهارت های فردی و بدنسازی
( BADY BUILDING) ضمن تقویت روحیه و سلامت جسم ، انگیزه لازم برای فراگیری بهتر دروس را در دانش آموزان ایجاد می نماید .
فرضیه سوم :
مشارکت دانش آموزان در امور مدارس باعث افزایش و انگیزه دانش آموزان در امر تحصیل می گردد.
برای این فرضیه 5 سؤال به شرح زیر طرح و اطلاعات جمع آوری شده است :
سؤالات مربوط به فرضیه سوم :
1- مشارکت دادن دانش آموزان در امور مدارس مثل برگزاری مراسم ( صبحگاهی و ظهرگاهی ، جشنها و اعیاد) باعث ایجاد انگیزه لازم برای توجه بیشتر به درس در آنان می گردد.
2- درانجام بعضی از امور مدارس مشورت کردن با دانش آموزان باعث تقویت انگیزه آنان و توجه بیشتر به امر تحصیل می گردد.
3- انتخاب بعضی از دانش آموزان به عنوان شورای مدرسه و نظرخواهی از آنان راجع به بعضی از مسائل و مشکلات مدرسه باعث ایجاد انگیزه در آنان و دیگر
دانش آموزان در توجه بیشتر به دروس می گردد.
4- همکاری نزدیک عوامل اجرائی مدارس و دانش آموزان و نظرخواهی از آنان باعث انگیزه لازم در دانش آموزان برای توجه بیشتر به دروس می گردد .
5- مشارکت دادن دانش آموزان در تصمیم گیری ها انگیزه لازم برای پذیری قوانین و مقررات مدرسه و توجه بیشتر به دروس را افزایش می دهد .
فرضیه چهارم:
به کارگیری شیوه های درست برای پر کردن اوقات فراغت دانش آموزان ، انگیزه لازم را در آنان برای توجه بیشتر به درس وتحصیل ، ایجاد می نماید .
سؤالات زیر برای این فرضیه طرح و اطلاعات آن جمع آوری شده است ،
سؤالات فرضیه چهارم :
1- نظرخواهی راجع به چگونگی پر کردن اوقات فراغت و تهیه پرسشنامه ای جهت گرفتن و عمل کردن به نظرات مفید دانش آموزان باعث افزایش انگیزه می گردد.
2- جلساتی با حضور اولیاء و دانش آموزان در اوقات فراغت جهت استفاده بهتر از این اوقات باعث انگیزه می گردد ؟
3- پخش برنامه های متنوع از شبکه های گوناگون و صدا و سیما و نوارهای ویدئوئی
باعث ایجاد انگیزه دردانش آموزان در طول سال تحصیلی می گردد
4- پرکردن اوقات فراغت دانشآموزان در تابستان باعث کاهش بزهکاری و
ناهنجاری های اجتماعی و ایجاد انگیزه لازم در آنان برای توجه بیشتر به درس
می شود .
5- هماهنگی بین دستگاهها و سازمان های ذیربط متصدی پر کردن اوقات فراغت دانش آموزان بیشتر برای توجه به درس را ایجاد می کند .
اضطراب اجتماعی اضطرابی است که خصوصاً هنگام برخوردهای اجتماعی متقابل افراد با یکدیگر بوجود میآید افرادی که از اضطراب اجتماعی رنج میبرند با افزایش مسائل روانی، ناتوانی در تمرکز حواس و حالتهای عصبی روبرو هستند . اشخاص دچار اضطراب اجتماعی به منبع ناراحتی خود که برخوردهای اجتماعی است که اکنون یا بزودی با آن مواجه خواهند شد آگاه هستند.
اگر چه هر کسی گاهی حداقل کمی از مصاحبهای که قرار است در آن شرکت کند دچار حالت عصبی میشود. در واقع یعنی هر یک از ما در اضطراب اجتماعی قرار میگیریم ، اضطراب اجتماعی مانند خیلی از مسائلی است که روانشناسان و محققین ارتباطات در آن به تحقیق مشغول هستند.
اسامی که به این نظریهها داده میشود عبارتند از :
خجالتی بودن، اضطراب زمانی ، اضطراب ارتباطی، کمگویی، وحشت در اثر ظهور در مقابل دیگران.
اگر چه برخی از روانشناسان بین اضطراب اجتماعی و نظریههای فوق تفاوتی قایل هستند. اما بیشتر محققین امروزه اصطلاح اضطراب اجتماعی را با خجالتزدگی هم معنی بکار میبرند. نظریههای اضطراب زمانی، وحشت در اثر ظهور در مقابل دیگران اغلب به عنوان نمونه های خاص برای نظریه اضطراب اجتماعی عنوان میشود. علاوه بر این بررسیهای آماری نشان میدهد بین اضطراب اجتماعی و خجالتزدگی و دیگر نظریهها ارتباط همبستگی وجود دارد. بنابراین ما اصطلاح اضطراب اجتماعی و خجالتزدگی را میتوانیم در این مقاله بجای همدیگربکار ببریم.
به هر حال باید توجه داشت که اضطراب اجتماعی را نباید با درونگرایی همانند دانست. در حالیکه درونگراها اغلب بجای حضور در اجتماع با خودشان تنها هستند. بیشتر اشخاصی که دچار اضطراب اجتماعی هستند از خجالتزدگی متنفراند.
تقریباً دو سوم این اشخاص در یک تحقیق ، خجالتی بودن خود را یک مشکل واقعی بیان نمودند و یک چهارم این افراد تمایل خود را برای یافتن راهحل این مشکل بیان نمودند.
(PIKONIS, 1992 A)
اشخاصی که از اضطرابهای اجتماعی رنج میبرند در موقعیتهای اجتماعی که قرار میگیرند دچار مشکل میشوند. این اشخاص میگویند هنگامیکه مجبور به گفتگو با دیگران هستند دچار حالت عصبی و احساس نامطلوبی میشوند.(CHEEK , BUSS1981)
آنان به نظر دیگران نسبت به خودشان توجه دارند. آنان وقتی که با افراد جدید آشنا میشوند و یا مجبور هستند در مقابل حضار صحبت کنند خیلی خجالتی میشوند. اغلب این افراد فکر میکنند ممکن است کارشان اشتباه باشد و یا احمقانه بنظر آید. اشخاص خجالتی اغلب دچار لکنت زبان میشوند ، درگفتار دچار اشتباه میشوند ، علائم عصبی در ظاهرشان دیده میشود ، مانند عرق ریختن و لرزش بدن. این احساسات فقط در ذهن اشخاص اضطراب اجتماعی نیست.
اشخاصی که با افراد خجالتی ارتباط برقرار میکنند آنان را افراد عصبی و بازداشته شده از احساسات و نیز غیردوستانه میدانند. (CHEEK , BUSS 1981) اشخاص خجالتی احتمالاً در موقعیتهای اجتماعی نسبت به بیشتر مردم در آنچه که میگویند یا انجام میدهند دچار خجالت و دستپاچگی میشوند و احتمالاً به همین علت است که اشخاص خجالتی نسبت به اشخاص غیر خجالتی بیشتر دچار سرخی صورت در اثر خجالت میشوند.
اشخاص مضطرب اجتماعی گاهی به این فکر میکنند که چگونه میتوانند ارتباط برقرار کنند و منظور خودشان را به دیگران انتقال دهند. اشخاص خجالتی میگویند که گاهی دچار حالت عصبی و خجالتی هستند که نمیتوانند فکر کنند تا چیزی برای گفتن پیدا کنند آنان ممکن است گفتگو را به سکوت بکشانند که این امر برای آنان خیلی ناراحت کننده میباشد(PILKONIS 1877) افراد مضطرب اجتماعی قبل از صحبت کردن و یا بعد از صحبت کردن در مقابل حضار دچار بالاترین سطح اضطراب میشوند.
این اشخاص بسختی سخن فردی که قبل یا بعد از آنان گفتگو کرده است را بخاطر میآورند . اضطراب مانع شرکتدادن آنان و بخاطر آوردن سخنان دیگران میشود. چنانچه اخیراً دیده شده افراد خجالتی درونگرا نیستند. برعکس آنان مایل هستند دوستان بسیاری را داشته باشند . خصوصاً افراد خجالتی بیان میکنند که هنگام نیاز به کمک مردم دوست دارند افراد بیشتری به آنان کمک کنند.(ZIMBARARDO 1997) خجالتی بودن آنان مانع میشود تا دوستان بیشتری داشته باشند و هنگام کمک نیز مانع درخواست آنان از دوستانشان میشود. مطالعه دیگری نشان داده است که دانشآموزان خجالتی تمایل کمتری برای گفتگو با مشاورین مشاغل از خودشان نشان میدهند.
در یک تحقیق دیگر محققین خواستار انجام کاری شدند که بدون کمک دیگران انجام آن میسر نبود.
نظریههای رفتاری یا یادگیری اضطراب بعضی از مؤثرترین درمانهای اختلالات اضطرابی را بوجود آورده است. طبق نظریههای رفتاری ، اضطراب یک واکنش شرطی در مقابل محیطی خاص است. در یک مدل شرطی سازی کلاسیک که مثلاً هیچ نوع حساسیت غذایی ندارد ، پس از خوردن حلزون صدفدار در یک رستوران دچار ناراحتی شدید میگردد. مواجه شدن بعدی با حلزون ممکن است سبب شود که شخص احساس ناراحتی کند. امکان دارد که چنین فردی از طریق تعمیم نسبت به هر غذایی که خودش آماده نکرده باشد حساسیت و سوءظن پیدا کند. یک احتمال دیگردر سببشناسی این است که شخص با تقلید واکنش اضطرابی والدین خود ممکن است واکنش درونی اضطراب را یاد بگیرد( فرضیه یادگیری اجتماعی).
درهر حال ، درمان معمولاً بانوعی حساسیت زدایی از طریق رویارویی مکرر با محرک اضطرابانگیز، همراه با روشهای رواندرمانی شناختی بعمل میآید.
نظریههای وجودی اضطراب ، مدلهای عالی برای اختلال اضطراب منتشر بوجود آورده است که در آنها محرک قابل شناسایی خاص برای احساس اضطراب مزمن وجو د ندارد. مفهوم مرکزی نظریه وجود ی این است که شخص از پوچی عمیق در زندگی خود آگاه میگردد، که ممکن است حتی از پذیرش مرگ غیر قابل اجتناب خود نیز برای او دردناکتر باشد. اضطراب واکنش شخص به این پوچی وسیع وجود و معنا است. گفته شده است که پس از کشف سلاحهای هستهای نگرانیهای وجودی افزایش یافته است.
مثل تمام اعمال درونی ، اضطراب - هم طبیعی و هم بیمارگونه - در مغز بصورت یک ماهیت زیستشناختی نمایانده میشود برخی ترکیبات نوروشیمیای و نوروهورمونی که بیمار احساس اضطراب میکند بر نواحی مختلف مغز تأثیر میگذارند.نظریههای زیستشناختی برمعیارهای عینی متکی است که عمل مغز در بیماران مبتلا به اختلال اضطرابزا با افراد عادی مقایسه میکند. این که معیارهای بیولوژیک اضطراب اولیه بود، یا ثانوی در حال حاضر سؤالی بیپاسخ است. همچنین معلوم نیست که تغییرات بیولوژیک در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی نشان دهندة تحریک مفرط یک سیستم نرمال از سایر لحاظ است یا این یافتهها بازتاب عملی بیمارگونه و بخصوص است. معهذا این امکان هست که برخی ازمردم نسبت به اختلال اضطرابی یک حساسیت بیولوژیک نسبت به پیدایش این عاطفه آسیبپذیری بیشتری دارند.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول :
مقدمه............................................................................................................................. 2
بیان مسئله ..................................................................................................................... 4
هدف از تحقیق و اهمیت مساله .................................................................................. 11
فرضیه تحقیق ............................................................................................................. 13
متغیرهای پژوهش....................................................................................................... 13
فصل دوم : ادبیات پیشینه در تحقیق
اضطراب و فشار روانی................................................................................................ 17
اجزای اضطراب........................................................................................................... 18
انواع اضطراب.............................................................................................................. 21
اندازهگیری اضطراب................................................................................................... 24
اضطراب امتحان........................................................................................................... 25
رویکردهای درمانی اضطراب (رفتار درمانی ، درمان شناختی - رفتاری) ................... 29
بحران اضطراب در نوجوانی........................................................................................ 31
دیدگاههای نظری دربارة روانشناختی اضطراب........................................................... 32
نظریههای اضطراب..................................................................................................... 45
کنار آمدن با اضطراب.................................................................................................. 49
مکانیسمهای دفاعی..................................................................................................... 51
اضطراب طبیعی و اضطراب بیمارگونه......................................................................... 53
اضطراب و یادگیری..................................................................................................... 57
علتهای رایج اضطراب................................................................................................. 59
آشوب و اضطراب نوجوانی (Adolescent Turmoil) ......................................................... 61
نظریههای روانکاوی ، رفتار ، وجودی و زیست شناختی درباره اضطراب اجتماعی 62
عنوان صفحه
فصل سوم : طرح تحقیق
جامعه مورد تحقیق...................................................................................................... 68
روش نمونهگیری ....................................................................................................... 68
ابزار تحقیق ................................................................................................................. 68
روش نمرهگذاری ....................................................................................................... 69
فصل چهارم :
ارائه داده ها ................................................................................................................ 71
محاسبات آماری ......................................................................................................... 73
فصل پنجم :
خلاصه ونتیجهگیری.................................................................................................... 77
محدودیتها و پیشنهادات تحقیقی ................................................................................ 77
فهرست منابع............................................................................................................... 79
پیوست........................................................................................................................ 81
بررسی علل تنبلی دانش آموزان دختر در نوشتن تکلیف در دبستان های دولتی و کلاسهای اول دبستان در ناحیه 7 شهر مشهد
مقدمه
آموزش و پرورش کلید فتح آینده است و تنها مرکبی است که در هیات آینده ای روشن وپر امید است . هر گاه می خواهید فرداها را ببینید کافی است به طور عمیق به مدرسه بنگرید . مردان و زنان فردا آنجا هستند و آنهایند که کلید فتح آینده رادر دست دارند .( صداقت ، 1374 ،ص 496)
در این میان مدرسه بیشترین سهم را بر عهده دارد و سرانجام این مسئولیت خطیر به عهده مسلمین واگذار می شود وآنها هستند که باید بتوانند دانش آموزان را به درتی تربیت و آنان را انسانهای سالم ، خلاق متعال ورشد یافته بار آورند . از مسائل مهمی که همواره همراه آموزش و پرورش بوده است تکلیف شب است .
تکلیف شب از جمله مسائل مهم در امور آموزش و فرآیند تعلیم و تربیت است ، با توجه به این ضرورت و حساسیتی که این موضوع در امر یادگیری و آموزش دارد ،متاسفانه در کتب درسی مراکز تربیت معلم و دانشکده ها ی علوم تربیتی کمتر به آن توجه شده است . در این زمینه تعداد مقالات و تحقیقات کمتر است . هریس کویر تکلیف شب را چنین تعریف می کند : وظیفه ای که توسط معلمان برای دانش آموزان معین می شود تا در ساعاتی خارج از مدرسه توسط دانش آموز انجام گیرد . در مورد تکلیف شب نظرات متعدد ومتفاوت است . عده ای آن را عامل فعالیت – تمرین و تثبیت خلاقیت آموزشی تلقی کرده و بعضی آن را مصیبت تربیتی وگروهی عامل تضاد والدین و تزلزل خانواده و دسته ای راه افراط پی گرفتند و آن را در عصر کامپیوتر به شکل یک هیولای تربیتی می بینند که ضایع کننده تمایلات ، رغبتها و استعدادهاست .(http:///www.roshdmag.org )
تنبلی در نوشتن تکلیف موضوعی است که در بین اکثر دانش آموزان وجود دارد . این یک واقعیت است که هیچ کس حتی شما هم نمی توانید به همه کارهایی که باید انجام دهید برسید و آن را تمام کنید . برای همین ضروری است که هنگامی که در انجام برخی از کارها تنبلی کنید . یکی از دلایل تنبلی در انجام کارهای بزرگ و مهم آن است که هنگامی که برای اولین بار با آنها مواجه می شویم بسیار بزرگ و سخت به نظر می رسند ( طارمی ، کوروش ، 1342 ، پاییز 82 ،ص 162 )
از دیگر عواملی که نقش بسیار مهمی در ایجاد تنبلی دانش آموز دارد ، خانواده و کیفیت مناسبات این واحد کوچک اجتماعی است . وحدت موجود در ارتباط اولیاء یا برعکس ، ناسازگاری پدر و مادر و همچنین ناهماهنگی بین سلیقه و رفتارهای تربیتی پدر و مادر و احساس ایمنی کودک تاثیر می گذارد . همچنین سلامت حواس کود ک عامل مهمی در سازش یا ناسازگاری محیط محسوب می شود . عامل دیگر ضعف و ناتوانی دانش آموز است . کودک ضعیف و ناتوان کم حوصله است و تنبلی می کند . از دیگر مواردی که باید در این زمینه مورد توجه قرار گیرد نیازهای بدنی شامل آب ، غذا و استراحت و .... است . از دانش آموزانی که شبها استراحت کافی ندارند و یا روزانه غذای کافی و مناسبی دریافت نمی دارند نباید انتظار داشت که منظم و سر وقت تکالیف درسی خود را تمام و کمال در اختیار معلم قرار دهند.
بیان مسئله
در بیان مسئله باید توجه داشت که چه عامل یا عواملی باعث تنبلی دانش آموزان در نوشتن تکلیف می شود و چه انگیزه هایی در این امر دخیل است ؟ آیا بوجود آمدن چنین طرز تفکری از عوامل درون دانش آموز ایجاد می شود یا عوامل بیرونی مانند : سطح توقعات معلم و خانواده از دانش آموز و یا عدم تناسب تکالیف با شرایط دانش آموز ؟
از آنجایی که مشق شب یا تکلیف و تنبلی در انجام دادن آنها از مسائل خاص کودکان دبستانی است . ذهن محققان را به خود مشغول کرده و موجب شده است که نظرات گوناگون و متفاوتی ارائه دهند . در اینجا لازم است چند تعریف را ارئه دهیم :
تکلیف شب : در لغت عبارت است از چیزی از کسی خواستن بطوریکه او را از آن رنج رسد ،زیاده از اندازه طاغت کار فرمودن به کسی ، فرمان کار دادن و حکم به اجرای امری کردن و زحمت دادن . منظور از تکلیف موظف ساختن دانش آموزان به انجام دادن فعالیتهایی است که از طرف معلم تعیین می شود . ( دهخدا ، علی اکبر ، لغت نامه دهخدا ، حروف الفبا ( ت) صفحه 879 )
تنبلی : پشت گوش انداختن انجام کارهایی که گاهی ضروری هستند به دلیل خستگی ، بی حوصلگی و عادت و ...
تنبلی: کاهلی وتن پروری – سستی کردن.
بی اعتنایی : اعتنا نکردن بقصد تحقیر به کسی.
خستگی : جراحت – ریش.
تکلیف : تکلیف در لغت عبارتست از چیزی ازکسی خواستن بطوریکه اورا ازآن رنج رسد زیاده از اندازه ی طاعت کار فرمودن به کسی فرمان کار دادن وحکم به اجرای امری کردن وزحمت دادن.
اکراه:به ناخوته وستم برکاری داشتن- به کار خلاف میل واداشتن کسی را- فارسان به معنی کراهت وسماجت استعمال نمایند- ناخوش داشتن – ناپسند داشتن- ناخواست – فشار – زور- عدم رضایت –عدم میل وعدم رغبت-
مشکل : دشواری وسختی وزحمت .
حجم : ستبری – هنگفتی – ضخامت- جسامت-برآمدگی چیزی- حجم اطلاق می شود برآنچه مرا ورا اندازه ومقداری باشد خواه جسم باشد وخواه نباشد . آن مقدار از فضاکه در تصرف جسم باشد.
تنبید : بیدار گردانیدن وواقف کردن برچیزی – آگاهانیدن- هوشیارکردن- آگاهی پس از غفلت- دراصطلاح علم معانی آنچه از مجملی به اندک تامل فهمیده شودوگفته اند تنبید حکمی است که اثبات آن محتاج بدلیل نیاشد بلکه تنها ملاحظه اطراف حکم یا تمثیل مز یل خفا آن را اثبات کند. دلالت کردن به چیزی که از آن غافل باشد.
تعریف عملیاتی :
تنبلی : منظور از تنبلی دراین تحقیق پشت گوش انداختن کارهایی است که گاهی ضروری هستند دراین تحقیق منظور ننوشتن تکالیف است.
بی اعتنایی: منظور بی اعتنایی دراین تحقیق مهم نبودن ننوشتن تکلیف برای معلم است.
خستگی : منظور احساسی است که به هر دلیلی دردانش آموزایجاد شده ومانع انجام ندادن تکلیف می شود.
تکلیف: منظور فعالیتهایی است که دانش آموز درخارج ارساعات درس کلاسی ودرزمان فراغت موظف به انجام آن است.
اکراه : منظور ناخشنودی دانش آموز از نوشتن تکالیفش است وبا زور باید تکالیفش راانجام دهد.
مشکل : منظور از مشکل دراین تحقیق دشوار بودن مسائل وتکالیفی است که بر عهده دانش آموز گذاشته می شود وتیاز به فکر زیاد دارد.
حجم تکالیف : منظور مقدارتکلیفی است که هر شب یا بعضی از شبها دراختیار دانش آموز گذاشته می شود.
تنبید:منظور سرزنش وخشنونت و... است کهمعلم به دلیل انجام ندادن به موقع تکالیفبه دانش آموزان اعمال می کند.
مقدمه: چدن خاکستری از آلیاژ آهن و کربن که حدود 2% بیشتر باشد ویا سرعت سرد کردن پایین و یا سیلیسیم که باعث ناپایداری سمنتیت می شود چدن خاکستری تولید خواهد شد.
حال اگر مقدار کربن آن کمتر از3 / 4% باشد چدن خاکستری کم کربن بدست میآید که ریختهگری راحتری نسبت به فولادها دارد که ممکن است دارای زمینه مزیت و پرلیتی باشد.
روش آزمایش: در اولین مراحل بریدن نمونه از قطعه اصلی به وضوح و نرمی و خوشتراشی آن پی میبریم بعد از بریدن، سوهان کاری آن نیز به راحتی انجام میشود. اما سمباده کاری آن علی رقم نرمی بالای آن با مشکل مواجه می شد. به طوری که با صرف کردن زمان حدود 3 / 1 بر سمابده کاری چدنهای نظیر قبل کمتر به صافی مسطح میرسیدیم.
همه از سوهان کاری و پولیش کاری (قبل از اچ کردن) نمونه را زیر میکروسکوپ میگذاریم در اولین نگاه خطوط بیش از حد سمباده و دستگاه پولیش مانع از دیدن گرافیت های آن می شد.
و سپس حدود پنج الی هفت ثانیه در محلول برای اچ کردن فرو میبردیم بعد از درآوردن از محلول و شستن قطعه آن را زیر میکروسکوپ گذاشتیم که زمینه را مشاهده کردیم.
متالوگرافی در مفهوم کلی عبارت است از مطالعه ساختار درونی فلزات و آلیاژها و رابطه این ساختار با ترکیب، نمونه تولید، و شرایط انجماد و خواص شیمیایی و مکانیکی آنها میباشد. یکی از آزمایشهای مهم واحد کنترل کمی و کیفی خط تولید ریختهگری متالوگرافی است که امروزه هم جنبه کنترل کیفی و هم جنبه تحقیقاتی به خود گرفته است.
اگر بخواهیم به اهمیت این آزمایشگاه بیشتر واقف گردیم لازم است اهداف مهم این آزمایشگاه را به صورت خلاصه بیان و توجه کنیم.
1 ـ بررسی عیوب میکروسکوپی و بعضی از عیوب ماکروسکوپی فلزات و آلیاژهای تولید شده از قبیل درشت دانگی و رشد و ناهمگونی فازهای ناخواسته و عدم توزیع ـ یکنواخت دانه ها و فازها و….
2 ـ تشخیص، تقریبی ترکیب شیمیایی آلیاژ از طریق بررسی ساختار درونی و استفاده از دیاگرافم فازی آن آلیاژ که این هدف بیشتر زمانی لازم میشود که امکانات آزمایشگاه تجزیه فلزات در دسترسی نباشد.
3 ـ بیشتر از روش ماکروسکوپی استفاده میشود و کمکی برای آزمایشگاه انجماد است و عبارتست از کنترل نحوه و نوع انجماد و رشد ماکروسکوپی دانهها و رابطه با شرایط ریختگی آن آلیاژ که کنترل آن میتواند در بهبود خواص مکانیکی و سلامتی قطعه ریختگی مؤثر باشد.
لازم به ذکر است که بین اهداف گفته شده هدف اول بسیار مهمتر است و آن را به دو بخش اصلی تقسیم میکنیم.
1 – جنبه تکنولوژیکی
2 ـ جنبه متالوژیکی
شاید سئوالی پیش آید که پولیش و اچ کردن چیست؟
پولیش کردن عبارتست از سمباده کاری ریز که تشکیل شده از سمبادههای ضدآب که از شمارههای 1000 - 320 تشکیل شده و نصب شده روی فلز آلومینیومی که در زیر شیرآبی قرارگرفته و در حین سمبادهکاری آب مدام روی آن ریخته میشود.
اچ کردن یعنی مرئی کردن ساختار بلورین فلز و ایجاد مغایرت بین سازندههای مختلف آن میباشد. آچ کننده هامانند (اسیدهائی آلی و غیرآلی و پیکهای و نیسال و…)
اولین کاری که برای انجام الزامی است بریدن یک قطعه به ابعاد موردنیاز از میلگرد آج دار و ساده که در این کار 1 سانتیمتر میباشد. پس از بریدن قطعه آن سوهان، نرده و سطح این نمونه را گونیا میکنیم. و با سوهانهای خشن و نرم تمام سطح را میزنیم تا هم به اندازه مناسبی برسد و هم سطح گونیا شود.
بعد از اتمام سوهانکاری به قسمت سمباده کاری یا پولیش زدن میرسیم.
در این قسمت نمونه را روی محلی که در آن سمبادهها از نرم تا خشن روی سکو قرار گرفتهاند میگذاریم تا به ترتیب سمباده را شروع کنیم در ضمن در روی هر کدام (هر شماره) از سمبادههای شیرهای آبی تعبیه شده تا در حین کار آب روی نمونه سمباده ریخته و کار را بهتر و روانتر انجام دهیم. علت اینکه آب باید روی نمونه مداوم باشد جلوگیری از مسردود شدن کاغذ سمباده یا جلوگیری از خط روی نمونه میباشد.
روش کار به این گونه است که ابتدا از سمباده های خشن استفاده کرده و به ترتیب شماره به طرف نرم آن می رویم تا خشهای افتاده روی نمونه را حذف کرده و تا انجام این کار از سمبادهها استفاده میکنیم.
بعد از اتمام کار و اطمینان از عاری بودن خش نوبت به دستگاه پولیش میرسد دستگاههای که در آن صفحه وجود دارد که آن توسط نیروی اتروموتوری میچرخد و روی این صفحه پارچهای نصب شده نام این پارچه ماهوت میباشد و طرز کار این است که هنگام چرخش صفحه نمونه را روی آن قرار داده تا اگر خشی روی قطعه بود برطرف شود و علت آن سایش بین الیاف پارچه ماهوت و سطح قطعه باعث برطرف شدن خشها میشود.
برا یاینکه این کار سریعتر وب هتر انجام شود اکسیدآلومینیوم را به همراه آب مخلوط کرده که رنگ آن سفید میشود و هنگام چرخش صفحه و قرار گرفتن نمونه روی آن این محلول روی آن ریخته شده و برخورد دانههای اکسید آلومینیوم با سطح نمونه باعث از بین رفتن خشهای روی قطعه می شود. بعد از شستن خشک کردن سطح نمونه آن را برای اچ کردن آماده میکنیم.
محلول اچ برای هر قطعه متغیر است و برای قطعه کاسه فولاد میباشد اسیدنیتریک و الکل میباشد.
برای انجام کار باید نمونه را در داخل محلول اچ گذاشته و قرار می دهیم البته زمان قرار دادن در داخل محلول به عواملی مانند جنس فلز و ساختمان و سختی آب بستگی دارد و می تواند از 1 تا 5 ثانیه متغیر باشد و بعد از گذاشتن قطعه در داخل محلول اچ و زمان موردنظر آن را سریعاً برداشته و میشوئیم و بعد سطح آن را با الکل تمیز می کنیم و سپس خشک میکنیم.
حال نمونه یا قطعهها برای مشاهده کردن از میکروسکوپ آماده است تا بررسی روی ساختار این فولاد را انجام دهیم بعد از نگاه کردن با میکروسکوپ نتیحه گرفتیم که این فولاد کم کربن هیپبویوتکتوئیدی به شکل زیر می باشد و نتیجه آن به صورت زیر است:
نتیجه اینکه این فولاد، هیپریوتکتوئیدی می باشد و باتوجه به ساختار درونی یعنی زمینه فریت و دانههای درشت پرلیت می فهمیم که دارای 4/0% کربن میباشد و 5% فریت و 5% پرلیت پس نتیجه می گیرمی هر چه پرلیت در ساختار فلز بیشتر باشد درصد کربن نیز بیشتر میباشد و هر چه مقدار و درصد کربن کمتر مقدار فریت بیشتر میشود و تیره بودن سطح در زیر میکروسکوپ دلیل بر این ادعا میباشد.
بخش عظیمی از چدن ریختگی از چدن خاکستری هستند که معمولاً تحت عنوان چدن ریختگی نامیده میشوند. البته عنوان مذکور برای تعریف چدن خاکستری به طور نامناسبی به کار می رود در حالیکه نام چدن خاسکتری بدان جهت انتخاب شده است که رنگ مقطع شکست خاکستری است. خاکستری بودن رنگ سطح مقطع شکسته شده این آلیاژ ناشی از وجود ورقههای نازک گرافیت در چدن خاکستری است. هنگامی که ترکیب شیمیایی چدن مذاب و سرعت سرد کردن آن مناسب باشد در خلال انجماد کربن مزبور در چدن جدا می شود و ورقههایی از گرافیت تشکیل میگردد. دانههای این گرافیت ها به داخل مذاب رشد می کند و به همین جهت برای تشکیل ورقههای آزادی عمل دارند.
وجود گرافیت ورقهای سبب میشود که چدن خاکستری دارای خصوصیات بینظیری باشد منجمله داشتن قابلیت ماشین کاری خوب در شرایطی که میزان سختی نیز در حدی است که مقاومت در برابر سایش عالی است توانایی مقاومت در برابر سوختن در مراحل آخر از بین رفتن مواد روغن کاری خوب است و همچنین خاصیت الاستیکی غیرعادی که باعث میشود قابلیت ارتعاش داشته باشد.
چندین فاکتور مختلف بر روی جوانه زنی و رشد ورقههای گرافیت تأثیر میگذارند بطوریکه این ورقههای گرافیت می توانند به شکلها و فرمهای مختلفی ظاهر شوند.
مقدار گرافیت موجود در چدن اندازه و نحوه توزیع آن نیز بر روی خواص چدن بر روی آنها مؤثر است، مشخص نمودن خواص مطلوب ارجعیت دارد.
نوعی ساختار زمینه در چدنهای با گرافیت ورقهای تأثیر کمتری در استحکام این چدنها نسبت به شکل، اندازه و توزیع گرافیتها دارد. در صورتی که نوع ساختار زمینه عامل مهمی در تعیین سختی و قابلیت ماشینکاری در این چدنها است.
گروه دیگری از چدنها که دارای اهمیت زیادی درمواد مهندسی هستند، چدنهای با گرافیت کروی یا چدن های نشکن هستند که شکل گرافیت ها در شرایط ریختگی این نوع چدنها به صورت کروی بوده و دارای استحکام و ازدیاد طول نسبی مناسبی هستند. ساختار زمینه در این نوع چدن ها تأثیر زیادی در استحکام آنها دارد.
کم تر بودن مقدار سیلیسیم در چدن ها یا زیادتر بودن برخی عناصر آلیاژی از قبیل کرم و مجموعه عوامل که از تجزیه کربن جلوگیری کند. موجب میشود که دسته سومی از چدنها تحت عنوان چدنهای سفید یا سختی زیاد، قابلیت ماشینکار کم و مقابله شکست سفید تولید شود.
8/0-7/0 درصد کربن
ج ـ فولادهایی که کربن ان بین 9/0-8/0 درصد میباشد در ساختن قلمها و تیغ های برش و برای بریدن حلبی و سبدها و مته سنگ بری و حفر زمین و بعضی از قطعات که کار دستی دارند پرلیت و رگههای خیلی نازک سمنتیت در مرز دانهها تصویر متالوگرافی این فولادها میباشد.
5 ـ فولادهایی که بین 4 / 1 -9/0 درصد کربن دارند(فولادهای ابزار)
تصویر متالوگرافی این فولادها عبارتند از پرلیت ، سمنتیت که به صورت رگه در مرز پرلیت قرار دارند(شکل 3-1) به طوری که گفته شد هر چه مقدار درصد کربن بیشتر باشد رگههای سمنتیت در زمینه ضخیمتر می شود.
الف ـ فولادهایی که بین 1-9/0 درصد کربن دارند در ساختن فنرها و سیمها با مقاومت کششی زیاد، بستهها، چاقوها، قالبها و سنبهها به کار می رود.
ب ـ فولادهایی که بین 1/1-1 درصد کربن دارند در ساختن متهها، تیغههای فرز، چاقوها و حدیدهها و قلاویزها بکار میرود.
ج ـ فولادهایی که بین 2/1-1/1 درصد کربن دارند. در ساختن بلبرینگها و متهها و اجزا ماشین تراش و ابزار چوب بری ماننداره، رنده، تیغه خراطی بکار می روند.
د ـ فولادهایی که بین 3/1-2/1 درصد کربن دارند در ساختن سوهانها و برقوها و چاقوها و ابزار ماشین تراش بکار برده میشوند.
هـ ـ فولادهایی که بین 4 / 1 –3/1 درصد کربن دارند و در ساختن تیغهای صورت تراش و ابزار برقوزن بکار رفته و همچنین در قسمتهای ماشینی که مقاومت در مقابل سائیدگی لازم دارند به کار میروند و واضح است که بالا رفتن درصد کربن سختی و مقاومت کششی فولاد را افزایش و قابلیت انعطاف فلز که بستگی مستقیم با تغییرات طول عمر آن را دارا می باشد کاهش میدهد.
این که اگر یک جامد تبدیل به جامد دوم و سومی شود به این تحول یوتکتوئیدی گویند اما هیپویوتکتوئیدی به ماقبل یوتکتوئیدی گفته میشود که در آن فریت a از حد حلالیت خارج میشود.
آلیاژهای ریختگی آلومینیوم نسبت به مواد تشکیل دهنده از انواع مشابهی هستند که اغلب عناصر به طور جزئی در آلومینیوم حل شده و محلول جامدی از آلومینیوم را به وجود می آورند. به طور کلی در صورت اضافه شدن عناصر آلیاژی سه حالت ممکن است اتفاق بیافتد.
فهرست مطالب
عنوان: چدن خاکستری کم کربن.. 1
چکیده: آزمایش و بررسی ساختار میکروسکوپی چدن خاکستری کم کربن.. 1
مقدمه. 2
اهمیت متالوگرافی.. 2
هدف از پولیش کردن و اچ کردن.. 3
شرح آزمایش (نحوه انجام کار) 3
نتیجه آزمایش: 5
چدن خاکستری.. 5
چدنهای خاکستری.. 8
بحث و بررسی در مورد چدنهای خاکستری: 8
تغییر کربن معادل در چدنهای خاکستری: ( بحث و بررسی) 9
نتیجه کار. 10
چدنها Castiron. 10
چدن نشکن.. 11
چدن داکتیل. 12
هدف آزمایش: بررسی ریزساختار چدن داکتیل. 13
بحث و بررسی«چدن داکتیل». 13
چدن سفید. 14
سفید شدن چدن به دلیل نفوذ تلور. 15
چدن سفید. 15
هدف آزمایش: بررسی ریزساختار چدنهای سفید قبل و بعد از اچ کردن.. 15
بحث و بررسی در مورد چدنهای سفید. 16
ساختار ماکروسکوپی چدن سفید. 16
بررسی ساختار چدن سفید. 17
مقدمه: 17
روش آزمایش... 17
چدن مالیبل. 18
چدن مالیبل با زمینه پرلیتی.. 19
چدن مالیبل. 19
هدف آزمایش: بررسی زیرساختار چدن مالیبل. 19
بحث و بررسی (چدن مالیبل) 20
فولادها 21
مقدمه: 21
مقدمه. 22
فولاد های عملیات حرارتی نشده. 22
موضوع: بررسی ساختار میکروسکوپی فولادهای ساده کربنی.. 22
مقدمه: فولادها Stcell 22
فولادهای هیپوریوتکتوئیدی.. 23
نام گزارش: بررسی زمینه و ساختار فولادهای ساختمانی.. 24
تئوری آزمایش... 24
بحث و نتیجه گیری.. 25
نام گزارش: تحقیق و بررسی زمینهای فولادهای ابزار. 25
بحث و نتیجه گیری.. 26
فولاد. 27
موضوع: بررسی ساختمان میکروسکوپی فولادهای ساده کربنی.. 28
مقدمه: فولادها Steel 28
مقدمه. 29
سمنتیت (کاربید آهن): 29
تبدیل آهسته فولاد. 29
تأثیر عناصر دیگر بر فولاد. 35
گوگرد: 35
منگنز: 36
فسفر: 36
فولادهای هیپویوتکتوئیدی HYPOEUTOID.. 36
فولادهای هیپویوتکتوئیدی.. 37
فولادهای هیپویوتکتوئیدی.. 39
تعریف تحول یوتکتوئیدی و هیپوتکتوئیدی.. 40
گزارش کار سوم: 40
عنوان گزارش: آلیاژهای آلومینیوم. 40
گزارش کار چهارم. 42
نمونه ای از موارد کاربرد آلیاژهای آلومینیوم. 43
آلیاژهای آلومینیوم ـ آلومینیوم خالص تجاری.. 43
نتیجه کار. 44
آلومینیوم خالص.... 44
انواع سمبادههای موردنیاز. 44
هدف آزمایش: تأثیر سرعت کردن بر خواص آلومینیوم. 44
بحث و بررسی در مورد آلومینیوم خالص.... 45
بررسی گیاه شناسی
استفاده از گیاهان دارویی به قدمت عمر عقلی و رشد شعور انسان است. چون امراض با پیدایش بشر متولد شده اند و اسناد چند هزار ساله موجود در تاریخ طب و داروسازی حاوی تجربیات و اطلاعات ارزشمند گیاهی درمانی میباشد. خدمات علماء و دانشمندان مسلمان نظیر جابربن حیان، زکریای رازی، ابونصر فارابی، ابو علی سینا و امثال ایشان که سر آمد علوم شیمی، پزشکی و دارو سازی عصر خود بودند، به اندازه ای است که هنوز هم جوامع انسانی از پرتو آنها در زمینههای مذکور استفاده میکند. تا چند دهه گذشته، آنچه که به عنوان دارو مورد استفاده قرار میگرفت، از منابع طبیعی و بطور عمده از گیاهان به دست میآمد. در کشور ما سطح وسیعی از دشتها و مراتع پوشیده از گیاهانی است که خواص مختلف دارویی دارند. گونههای مختلف گیاه جنس درمنه از لحاظ داشتن خواص مختلف و موارد استفاده متفاوت در مقایسه با بسیاری از گیاهان دیگر شاخص بوده و ارزشهای چند جانبه دارد و البته گونه درمنه دشتی نیز در مناطق رویشی استپی، نیمه بیابانی و بیابانی حضور بارز داشته و نحقیقات نشان میدهد ماده سنتونین موجود در سرشاخههای آن دارای اثرات دارویی بوده و جهت دفع انگل بکار میرود.
با پیشرفت سریع علوم، از یکسو و مسایل اقتصادی از سوی دیگر، از مصرف گیاهان دارویی بصورت گذشته کاسته شد و داروهای شیمیایی در بسیاری موارد جایگزین گیاهان شدند. تجربه چند دهه اخیر نشان داد که داروهای شیمیایی با تمام کارآیی، اثرات نامطلوب بسیاری دارند و روشن شده است که کمترین ماده خالصی وجود دارد که فاقد اثرات سوء باشد و این آثار سوء هم از طریق درمان مستقیم اعمال میشود و هم از طریق نفوذ برخی از این داروها در خاک و جذبشان توسط گیاهان مورد استفاده انسانها و حیوانات، اعمال اثر میکنند و البته از جمله آنها، میتوان لوامیزول را نام برد (41).
به همین دلیل، بازگشت به استفاده از گیاهان دارویی مورد توجه بسیار قرار گرفته است و دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و سازمان بهداشت جهانی، برنامههای وسیعی جهت استفاده از گیاهان دارویی تدارک دیده اند. این مراکز نقش گیاهان دارویی را در ارتباط با مواد مختلف در قرن 21 سرنوشت ساز تلقی نموده اند (41).
اما استفاده صحیح از گیاهان دارویی، مشروط به وجود اطلاعات دقیق و علمی است. مسئله مقاومتهای دارویی نیز هشداری جهت تجدیدنظراستفاده از داروهای شیمیایی تلقی میشود و البته داروهای ضد انگلی نیز از این امر مستثنی نبوده و مقاومت نسبت به آنها به درجات مختلف ایجاد شده است.
از طرفی عفونتهای انگلی، در حال حاضر، به عنوان بیماریهای مزمن فراوان و جدی مطرح هستند و آلودگیهای وسیع را در تمام نقاط دنیا و از جمله در ایران ایجاد میکنند.
مجموعه این عوامل ما را به سمت بررسی علمی و آزمایشگاهی اثر ضد انگلی، 2 گونه از گیاه درمنه که البته به فراوانی در منطقه کرمان وجود دارند و ردپایی از اثر ضد انگلی آنها نیز در متون طبی قدیمی یافت میشود و ضمنا انگل، پارابرونما اسکریابینی نیز، طبق تحقیقات انجام شده در منطقه کرمان شیوع زیادی دارد و همچنین این انگل مقاومت خوبی نیز در محیط آزمایشگاهی دارد(17 و 38). با توجه به این دلایل بر آن شدیم تا در پی بررسی اثر ضد انگلی گیاه درمنه بر روی انگل پارابرونما اسکریابینی باشیم.
گیاه شناسی گیاه درمنه (آرتمیزیا) [1]
سلسله [2]: گیاهان [3]
شاخه[4]: نهاندانگان [5]
رده[6]: دو لپه ای [7]
زیر رده[8]: گل ستاره ای [9]، پیوسته گلبرگان
راسته[10]: آفتابگردان [11]
خانواده[12]: گل مرکبان [13]، (آفتابگردان)[14]، کامپوزیته[15]
زیرخانواده [16]: پرتو آساها [17](رادیه)
طایفه [18]: بابونه [19]
سرده[20]: درمنه[21]
گونه 1 : آرتمیزیا سیبری [22]
گونه2: آرتمیزیا سانتولینا [23]
آرتمیزیا
این گروه شامل پنجاه هزار گونه در جهان است. شامل گروهی از گیاهان گلدار واجد برگهای غالبا ساده و فاقد گوشوارک، جام پیوسته، برچههای متصل به هم و تخمکهایی تک پوششی هستند (33).
گیاهان این راسته، گلهایی با آرایش حلقه ای کاسه و جام و نافه پنج پر (5 قطعه) مشخص میشوند. براثر عدم رشد برخی از قطعات گلپوش و نافه و یا پیوستگی آنها به هم، تعداد قطعات گل، تغییر حاصل میکند، و ممکن است به کمتر از 5 برسد. در گیاهان این راسته پرچمها همیشه روی لوله جام قرار دارند. تخمدان همواره ناشکوفا و محتوی یک دانه (فندقه) است. در بیشتر رده بندیهای کنونی، راسته آسترال، فقط به یک تیره کاسنی منحصر میشود (33).
از تیرههای بزرگ گیاهان 2 لپه ای و آخرین تیره این گروه به شمار میآید. این گیاهان عموما علفی، بندرت چوبی یا پیچان بوده، دارای برگهای متناوب و ساده یا کم و بیش باپهنک بریده و به اشکال مختلف هستند. تیره کاسنی حدود 1000 جنس و 000/20 گونه دارد که تقریبا در تمام سطح کره زمین پراکنده اند. این تیره به 4 زیر تیره تقسیم میشود. که جنس آرتمیزیا به زیر تیره پرتو آساها تعلق دارد(1،7، 19، 33).
اختصاصات عمومی تیره کاسنی
در این تیره بزرگ انواع حالات رویشی از علفهای فصلی، یکساله و چند ساله و بندرت درختچه ای هستند. این گیاهان تقریبا با تمام محیطها و ارتفاعات مختلف سازش یافته اند و پوشش متراکم گونههایی از این تیره که در ارتفاعات بالا میرویند، بسیار چشمگیر است. اندامهای ذخیره ای زیر زمینی در برخی از گونههای تیره مانند کوکب و سیب زمینی ترشی وجود دارد. در اندامهای هوایی این گیاهان، مواد ذخیره ای به صورت اینولین است.
برگها دارای اشکال بسیار متنوع اند ولی وجه مشترک همه آنها نداشتن گوشوارک است در اکثر گیاهان تیره، پهنگ دارای بریدگیهای عمیق با اشکال مختلف است. برگهای گیاهان کوهستانی را نیز معمولا پوششی ضخیم از کرک پوشانده است. بسیاری دارای برگهای با حاشیه خاردار هستند (33).
از آنجا که بر سطح کپه این گیاهان گلهای بیشماری قرار دارند، کپهها را گلهای مرکب مینامند و به همین جهت کمپوزه یا کمپوزیته به این تیره داده شد. در تالیفات و ترجمههای گذشته نیز نام این تیره را "مرکبان" نوشته اند. تعداد گلهای موجود در کپهها متفاوت است در کپههای درمنه (آرتمیزیا) تعداد گل بسیار اندک است. گرده افشانی توسط حشرات در تیره کاسنی با حداکثر تکامل گل آذین در این تیره، امری بسیار سازش یافته است. خود گشنی (خود باروری) تقریبا بسیار نادر است زیرا رسیدن دانه گرده قبل از آمادگی کلاله برای پذیرش گرده صورت میگیرد (33).
یکی از اهداف ما دراین تحقیق شناسایی بهتر گیاهان دارویی و استفاده صحیح از آنها و البته بالابردن توانایی شناسایی و استفاده از گیاهان بومی بوده است.اطلاعات بسیار زیادی اززمانهای گذشته و حاضر در دست است که نشان میدهد در سیستم پزشکی سنتی از گونههای مختلف گیاه درمنه،استفادههای دارویی منتوع و زیادی میشده است و البته هنوز هم استفاده میشود.یکی از موارد کاربرد وسیع درمنه در طب سنتی نیز، استفاده از آن به عنوان داروی ضد انگل بوده است (8؛ 12، 16، 22، 23، 24). لذا آزمایشاتی که بتواند کاربرد ستنی گیاه درمنه را به عنوان ضد انگل، از طریق علمی نیز به اثبات برساند، مفید وکارساز به نظر رسید.
چرا که عفونتهای انگلی نیز از جمله درگیریهای حائز اهمیت به شمار میروند . بویژه که انگل پارابرونما اسکرویابینی طبق تحقیقات و گزارشات علمی موجود، یکی از انگلهای شایع در استان کرمان میباشد(17، 38).
بالطبع به دلیل شیوع بالا،اندازه مناسب و آسان بودن بررسی حرکات نیز، یکی از انگلهای مناسب جهت بررسی تاثیرات ضد کرمی ایت عصاره محسوب میشود.
ناگفته نماند، تحقیقات متعدد نشان میدهد که استفاده وسیع از داروهای ضد انگلی شیمیایی،مقاومتهای دارویی را در بسیاری از انگلها به وجود آورده است .به عنوان مثال فاگبمی[24] (2003) مقاومت مرحله لاروی انگل استرونژیلوس را در 10 گروه گوسفند، در مقابل 4داروی ضد انگلی بررسی کردند. مقاومت مقابل داروی آلبندازول[25] در 2 گروه از گوسفندان دیده شد،در مقابل فبانتل [26] در 1 گروه،در برابر لوامیزول در 3 گروه و در مقابل مورانتل [27] هم در 2گروه از گوسفندان مقاومت دیده شد.
این موضوع نیز عامل سوق دهنده دیگری به سوی تحقیق حاضر بود.ودر این تحقیق، ما از انواع عصارههای آبی متانولی و اتانولی در هر دو گونه آرتمیزیا سیبری و آرتمیزیا سانتولینا،جهت انجام آزمایشات استفاده کردیم (56، 70).
بر اساس نتایج به دست آمده از آزمایشات ما گونه آرتمیزیا سیبری، اثر قابل توجه ضد انگل پارابرونما اسکریابینی در محیط آزمایشگاه نشان داد که این تاثیر قابل مقایسه با لوامیزول میباشد. در بین عصارههای آبی،متانولی و اتانولی گیاه درمنه گونه آرتمیزیاسیبری مؤثرترین عصاره در بین عصارهها بود. بعد از عصاره اتانولی گیاه درمنه گونه آرتمیزیاسیبری، عصاره متانولی آن موثر بوده و عصاره آبی گونه آرتمیزیاسیبری کمترین اثر را در بین 3 توع عصاره این گونه داشت.
در مورد گونه آرتمیزیا سانتولینا،عصاره متانولی این گونه،مؤثرتر از عصاره آبی و اتانولی بود.و عصاره اتانولی آرتمیزیا سانتولینا هم،اثر ضد انگلی قویتری را نسبت به عصاره آبی همین گونه نشان داد.
اقبال و همکاران (2004)اثر ضد انگلی عصاره آبی و متانولی گیاه آرتمیزیا برویفولیا[28] را طی آزمایشات در محیط آزمایشگاهی و در بدن موجود زنده بر روی انگل همانکوس کونتورتوس بررسی کردند.
غلظت بکار رفته از هر دو نوع عصاره در محیط آزمایشگاه 25 میلی گرم به ازای هر میلی لیتر بوده است، آزمایشاتی که در محیط آزمایشگاه انجام شدند، موثر بودن هر دو عصاره آبی و متانولی گیاه مذکور را بر انگل همانکوس کونتورتوس نشان دادند. البته عصاره متانولی دارای اثر قویتری بود نسبت به عصاره آبی لازم به ذکر است که تاثیر عصارهها،از داروی لوامیزول که به عنوان شاهد بکار رفته بود کمتر بوده است. به این ترتیب که در همه موارد انگلها بعد از 6 ساعت کاملا مرده بودند اما در مورد عصارهها، بعد 6 ساعت، اگر چه تعداد قابل توجهی از انگلها مرده بودند اما هنوزتعداد اندکی زنده باقی مانده بودند.
در آزمایشات ما نیز عصارههای متانولی واتانولی مؤثرتراز عصاره آبی نشان دادند وشاید با توجه به این دو نتیجه مشابه بتوان گفت ماده مؤثر در گیاه که باعث ایجاد اثر ضد انگلی درآن میشود، توسط متانول واتانول بهتر استخراج میشود.
در آزمایشات اقبال و همکاران (2004) عصاره آبی گونه آرتمیزیا برویفولیا، در غلظت 25 میلی گرم به ازای هر میلیلیتر، پس از 6 ساعت باعث مرگ 30 درصد از انگلهاشده است و لوامیزول بکاررفته در آزمایش آنها پس از 6 ساعت، تمام انگلها را کشته. در آزمایشات ما نیز در مورد عصاره آبی گونه آرتمیزیا سیبری، پس از 6 ساعت، 30 درصد انگلها مرده بودند. ضمنا در آزمایش ما نیز لوامیزول پس از 6 ساعت، مرگ و میر 100 درصدی در انگلها ایجاد کرد. ضمن اینکه بیشترین غلظت لوامیزول در آزمایشات ما با غلظت لوامیزول بکاررفته در آزمایشات اقبال و همکاران (2004)برابر بوده است رمان ومقدار اثر عصارههای آبی آرتمیزیا سیبری در آزمایش ما وآرتمیزیا برویفولیا در آزمایش اقبال،مشابه هم میباشد. ودرمورد هر دودرزمانی که لوامیزول باعث مرگ همه انگلها شده،این دو عصاره از 2 گونه آرتمیزیا باعث مرگ 30درصد از انگلها شدند. در مورد عصاره آبی آرتمیزیا سانتولینا،هم پس از6ساعت،باعث مرگ 30 درصدازانگلها شده اما با این تفاوت که لوامیزول پس از3ساعت،همه انگلها رانابود کرده بنابراین در مقایسه با آرتمیزیا برویفولیا،اثر ضد انگلی ضعیف تری را نشان میدهد. در مورد عصاره متانولی آرتمیزیا برویفولیا،زمانی که لوامیزول باعث مرگ همه انگلها شده بود. 80 درصد انگلها مرده بودند .و درمورد عصاره متانولی آرتمیزیا سیبری،در زمانی که لوامیزول همه انگلها را کشته بود، عصاره متانولی 50 درصد از انگلها را از بین برده بود. بنابراین عصاره متانولی گیاه آرتمیزیا برویفولیا مؤثرتراز عصاره متانولی آرتمیزیا سیبری به نظر میرسد.
عصاره متانولی آرتمیزیا سانتولینا،در زمانی که لوامیزول همه انگلها را کشته،تنهاباعث مرگ 10 درصد از انگلها شده است در نتیجه عصاره متانولی آرتمیزیا برویفولیا از عصاره متانولی آرتمیزیا سانتولینا هم مؤثرترو قویتر عمل کرده است . البته لازم به ذکر است که این نتایج مربوط به غلظت 25 میلی گرم به ازای هر میلی لیتر عصارهها هستند ودرغلظتهای بالاتر،عصارههای ما نتایج در خور توجهی را نشان دادند. ضمناً در مورد عصاره آبی آرتمیزیا برویفولیا،انگلهای مرده پس از اینکه در PBS تازه قرار داده شدند مجدداً از خود حرکاتی رانشان دادند حال آنکه در آزمایشات ما انگلها ی مرده پس از قرار گرفتن در PBS تازه و با حرارت بالاتر،هیچگونه حرکتی از خود نشان ندادند. درخصوص مقایسه زنده ماندن انگل پارابرونما و همانکوس در محیط PBS،نتایج مشابهی مشاهده نشد. در آزمایشات ما،انگل پارابرونما، تا، 10ساعت بعد از شروع آزمایشات، درمحیط PBS،کاملاً دارای حرکات واضح بود و حتی در مواردی که بمدت 24 ساعت هم نگهداری میشدند،باز زنده میماندند،اما در آزمایشات اقبال و همکارانش(2004)،تعدادی از انگلهای همونکوس بعداز 6 ساعت از شروع آزمایش،دچار فلجی و مرگ شده یودند و این حاکی از مقاومت بیشتر انگل پارابرونما در محیط آزمایشگاهی است.
ناخاره و گری(1991) اثر ضد انگلی عصاره آبی آرتمیزیا پالنزوال را بر روی انگلهای تنیاسولیوم، فریتیما پوستوما (کرم خاکی) و اسکاریس لومبریکویدس بررسی کردند. داروی شاهد که در اینجا استفاده کردند پیپرازین فسفات [29] بوده است.
فهرست مطالب
فصل اول: مقدمه و هدف
مقدمه و هدف... 1
فصل دوم: کلیات و مروری بر منابع
کلیات و مروری بر منابع.. 4
گیاه شناسی گیاه درمنه (آرتمیزیا) 5
آرتمیزیا 6
1-2- اختصاصات پیوسته گلبرگان.. 6
1-1-2- راسته آسترال. 6
2-1-2- تیره کاسنی.. 6
1-2-1-2- اختصاصات دستگاه رویشی.. 7
3-2-1-2 - اختصاصات دستگاه زایشی.. 7
3-1-2- زیر تیره پرتو آساها (رادیه) 8
4-1-2- طایفه بابونه. 8
5-1-2- جنس درمنه (آرتمیزیا) 8
1-5-1-2- آرتمیزیا سیبری 9
1-1-5-1-2- اسامی مختلف گیاه. 9
2-5-1-2- گیاه آرتمیزیا سانتولینا 10
2-1-5-1-2 - مشخصات گیاه آرتمیزیا سیبری.. 10
3-1-5-2- انتشار در جهان.. 11
4-1-5-1-2- انتشار در ایران.. 11
5-1-5-1-2- نوع مناطق رویش... 12
6-1-5-1-2- خصوصیات مناسب درمنه دشتی جهت رشد در مناطق بیابانی.. 12
7-1-5-1-2- قسمتهای مورد استفاده گیاه و فصل رویش... 13
8-1-5-1-2- ترکیبات مهم شیمیایی گیاه. 13
1-8-1-5-1-2- خواص آرتمیزین (آرتمیزینین) 14
2-8-1-5-1-2 - مکانیسم اثر آرتمیزنین.. 15
3-8-1-5-1-2 خواص تعدادی از متابولیتهای ثانویه. 16
2-5-1-2 - کاربرد گیاه درمنه در طب سنتی.. 17
3-5-1-2– تحقیقات انجام گرفته روی برخی ازگونههای جنس آرتمیزیا 18
1-3-5-2-1 اثرات ضد انگلی گونههای مختلف درمنه. 19
2-3-5-1-2- اثر ضد میکروبی درمنه. 21
3-3-5-1-2- اثرات ضد قارچی درمنه. 21
4-3-5-1-2- سایر اثرات گونههای مختلف درمنه. 22
1-2- طبقه بندی انگل پارابرونام اسکریابینی.. 25
2-2- مشخصات راسته اسپیروریدا 25
3-2- مشخصات فوق خانواده اسپیروریده آ. 25
4-2- مشخصات جنس پا را برونما اسکریابینی.. 26
1-4-2-جنس نر. 26
2-4-2-جنس ماده. 26
3-4-2-محل زندگی.. 26
4-4-2-سیر تکاملی.. 26
5-4-2-تخم. 27
6-4-2-بیماریزایی.. 27
7-4-2-همه گیری شناسی انگل در ایران.. 27
8-4-2 همهگیری شناسی انگل درسایر نقاط دنیا 29
3-2 - لوامیزول.. 32
1-3-2- فرمول شیمیایی و مشخصات لوامیزول. 32
2-3-2- موارد کاربرد. 33
3-3-2- فارماکوکینتیک.. 34
4-3-2-فارماکودینامیک.. 35
5-3-2-عوارض جانبی.. 35
6-3-2-مسمومیت دارویی.. 35
7-3-2-تداخل دارویی.. 36
8-3-2-احتیاطات لازم. 36
9- 3-2-میزان درمانی دارو. 36
فصل سوم: مواد و روش کار
مواد و روش کار 37
1-3 مواد مورد استفاده. 38
1-1-3 – وسایل و دستگاههای مورد استفاده : 38
2-1-3 مواد شیمیایی مورد استفاده. 39
2-3- روش کار 39
1-2-3-تهیه عصاره. 39
1-1-2-3- انتخاب گیاهان مورد استفاده. 39
2-1-2-3- خشک کردن.. 39
3-1-2-3 آسیاب کردن و آمادهسازی گیاه برای عصارهگیری.. 40
4-1-2-3- تهیه عصاره گیاهی.. 40
5-1-2-3-آمادهسازی عصارههای گیاهی با غلظتهای مختلف... 41
1-5-1-2-3- تهیه عصارههای آبی.. 41
2-5-2-3- تهیه عصاره متانولی.. 41
3-5-2-3- تهیه عصاره متانولی.. 41
4-5-2-3- تهیه لوامیزول. 41
2-2-3- تهیه انگلها 42
1-2-2-3 تهیه شیردان جهت جداسازی انگلها 42
2-2-2-3- جدا سازی انگلها 42
3-2-3- انجام آزمایشات.. 42
فصل چهارم: نتایج
1-4 نتایج حاصل از عصاره آبی گونه آرتمیزیا سیبری.............................................. 42
2-4 -نتایج حاصل از عصاره آبی آرتمیزیا سانتولیا 50
4-4-نتایج حاصل از عصاره متانولی آرتمیزیا سانتولینا 51
5-4-نتایج حاصل از عصاره اتانولی آرتمیزیا سیبری.. 52
6-4- نتایج حاصل از عصاره اتانولی آرتمیزیا سانتولیا 52
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
بحث... 59
منابع فارسی.. 67
منابع لاتین.. 71
فهرست جداول
جدول 1-4 : نتایج آزمایش عصاره اتانولی آرتمیزیا سانتونیا............................................... 53
جدول 2- 4 نتایج آزمایش عصاره اتانولی آرتمیزیا سیبری................................................. 54
جدول 3-4 نتایج آزمایش عصاره متانولی آرتمیزیا سیبری.................................................. 55
جدول 4-4 نتایج آزمایش عصاره متانولی آرتمیزیا سانتولینا................................................ 56
جدول 5-4-نتایج آزمایش عصاره اتانولی آرتمیزیا سیبری................................................. 57
جدول 6-4- نتایج آزمایش عصاره اتانولی آرتمیزیا سانتولینا.............................................. 58
بررسی فلزات سنگین
خلاصه فارسی:
تعداد 32 نمونه غذا ، آب منابع و عضله ماهی به منظور اندازه گیری فلزات سرب و آهن در فصلهای تابستان و پاییز ، در دو نوبت با فاصله 3 ماه از چهار مزرعه پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان در استان چهارمحال بختیاری اخذ شده و مورد بررسی قرار گرفت .
میزان آهن و سرب به ترتیب در کل نمونههای آب مزارع مختلف برابر با 4/4 ± 6/60 و 2/0 ± 5/2 میکروگرم بر لیتر ، میزان آهن و سرب به ترتیب در کل نمونههای خوراک مصرفی مزارع مختلف برابر با8/183 ± 4/563 و1/1 ± 3/3 میلیگرم بر کیلوگرم و همچنین میزان این دو فلز به ترتیب در کل نمونههای ماهی مزارع مختلف برابر با
9/3 ± 7/8 و1/0 ± 3/0 میلیگرم بر کیلوگرم بوده است . با توجه به مقادیر بدست آمده از دو فلز فوق هیچگونه تفاوت معنیداری در سطح (05/0 p <) بین="" خوراک،="" ماهیان="" و="" آبهای="" مختلف="" مشاهده="" نشد="" ولی="" در="" کل="" ارتباط="" منطقی="" بین="" میزان="" این="" دو="" فلز="" در="" غذا="" و="" ماهیان="" تغذیه="" شده="" از="" همان="" غذا="" مشاهده="" گردید="" بطوریکه="" بیشترین="" میزان="" تجمع="" فلزات="" سنگین="" یاد="" شده="" در="" غذای="" کارخانه="" شماره="" 2="" و="" همینطور="" ماهیان="" تغذیه="" شده="" از="" این="" غذا="" و="" کمترین="" میزان="" تجمع="" این="" فلزات="" در="" غذای="" کارخانه="" شماره="" 3="" و="" ماهیان="" تغذیه="" شده="" با="" این="" خوراک="" مشاهده="" شد="">
با توجه به استاندارد های FAO برای فلزات سنگین و مقایسه آن با مقادیر بدست آمده در تحقیق حاضر، میزان این فلزات در آب، غذا و عضلات ماهی از حداکثر مجاز پیشنهادی کمتر میباشد. لذا هیچگونه خطری از جانب این منابع متوجه مصرفکنندگان بعدی مثل انسان نیست .
1-1- بیان مسأله:
فلزات سنگین به عنوان یک مسئله خطر ساز از ابعاد مختلف و به طور جدی میتوانند زیست انسان و سایر موجودات زنده را به خطر بیاندازند. یکی از عمدهترین منابع تولید کننده این عوامل سنگهای معادن و غبارهای آتشفشانی میباشند ولی در کنار اینها انسان خود به اشکال مختلف مانند صنایع رنگرزی، آبکاری فلزات و باطری سازی در انتشار فلزات سنگین نقش دارد(8). حضور این عوامل در محیط زیست در دراز مدت منجر به کاهش توان تولید مثلی آبزیان ، مشکلات تنفسی و عصبی و غیره شده و در ضمن با توجه به تجمع آن در بدن (تجمع زیستی)[1] و انتقال آنها به مصرف کنندگان بعدی از جمله انسان میتواند عوارض غیر قابل جبرانی را ایجاد نماید. یکی از منابع مهم انتقال فلزات سنگین خوراک مصرفی ماهیان پرورشی است که با اندازه گیری دو فلز سرب و آهن میتوان به میزان حضور این عوامل در غذا و احیاناً بالا بودن آنها بیش از حد استاندارد پی برد. همچنین بررسی میزان این فلزات در آب و ماهیان مزارع پرورشی از نظر مقایسهای میتواند راه کار مناسبی در نحوه استفاده از این منابع آبی و یا حتی ماهیان مورد پرورش در این آبها به ما بدهد.
کادمیوم (56/0-06/0) و جیوه (52/6-35/1).
ارتباط معنی داری در p<0.05 بین="" آهن="" و="" مس،="" آهن="" و="" نیکل،="" آهن="" و="" کرم،="" منگنز="" و="" نیکل،="" منگنز="" و="" کروم،="" مس="" و="" نیکل،="" نیکل="" و="" کروم="" مشاهده="">
میزان سرب در اکثر نمونهها67/2%)) بیشتر از حد مجاز بود طبق قوانین مربوط به تغذیه اسلواکی میزان مجاز سرب 2/0 میلیگرم در کیلوگرم برای مصرف انسان است.
به هر ترتیب میزان غلظت عناصر فلزی در عضله ماهیها به صورت آرایش زیر بوده است(14) .
کبالت > نیکل> کروم> کادمیوم > منگنز> مس> سرب> جیوه > روی > آهن
شاپرکلوز (1992) عامل اصلی صدمات ناشی از آهن را رسوب ترکیبات این عنصر بر روی آبشش میداند و معتقد است رسوب این عنصر باعث ایجاد مناطق نکروتیک بر روی آبشش ماهی قزل آلای جوان میشود (32).
همچنین طی تحقیق صورت گرفته توسط کوگی و همکاران (2006) بر روی ماهی کفال و ماهی خاردار در شمال شرقی دریای مدیترانه در ترکیه، آهن، روی و مس بیشترین فراوانی و کادمیوم و سرب کمترین فراوانی را در بافتهای مختلف این ماهیان داشتهاند(18).
در مطالعهای که توسط سلدا و همکاران (2005) بروی مقایسه میزان فلزات سنگین در اندامهای ماهی لای ماهی و بافتهای انگل لیگولااینتستینالیس و همچنین رسوبات دریاچه کوادا انجام گردید، ملاحضه شد که میزان این فلزات در پلروسرکوئیدها غلظتی معادل 4/37-6/1 برابر میزان آنها در عضلات، کبد و آبشش داشته است(30).
با توجه به نتایج بدست آمده در تحقیق حاضر میزان دو فلز آهن و سرب در منابع آب ورودی مزارع مورد مطالعه کمتر از حد مجازی است که در منابع مختلف به آن اشاره شده است، بطوریکه هولیما (1993) میزان آهن آب مورد استفاده قزل آلای رنگین کمان را کمتر از 1/0 میلی گرم بر لیتر و کلونتز (1993) نیز همین میزان را در کل آزاد ماهیان پیشنهاد می کند در صورتیکه میزان آهن در آبهای مورد مطالعه تحقیق حاضر تقریباً 06/0 میلی گرم بر لیتر و سرب نیز برابر با 002/0 میلی گرم بر لیتر بوده است در صورتیکه بنا بر پیشنهاد اسوبودووا و همکاران (1993) بایستی میزان این فلز در آب کمتر از 03/0 میلی گرم بر لیتر باشد.
در خصوص عضلات ماهیان نیز بنابر پیشنهاد سازمان خواروبار جهانی حداکثر محدوده برای سرب 5/0 میلی گرم بر کیلو گرم میباشد، در صورتیکه در مطالعه حاضر میزان بدست آمده تقریباً 37/0 میلی گرم بر کیلو گرم بوده است که در واقع کمتر از حد مجاز ان میباشد و همچنین میزان آهن نیز با توجه به حداکثر مجاز پیشنهادی انستیتو تحقیقات تغذیهای صنایع غذایی کشور (1379) میزان 8 میلی گرم بر لیتر را اعلام نموده است کمی بالاتر رفته است .
در خصوص خوراک مصرفی ماهیان متاسفانه استاندارد خاصی که بتوان حداکثر مقادیر مجاز رسمی آن را اعلام نمود یافت نشد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول : مقدمه و طرح تحقیق
1-1- بیان مسئله..............................................................................................................................1
1-2- اهداف ، فرضیات و سئوالات تحقیق.....................................................................................2
1-2-1- اهداف تحقیق..............................................................................................................2
1-2-2- فرضیات تحقیق ...........................................................................................................2
1-2-3- سئوالات تحقیق...........................................................................................................2
1-3- روش تحقیق و پژوهش........................................................................................................3
فصل دوم : کلیات تحقیق
2-1- فلزات سنگین.......................................................................................................................4
2-1-1- منشاء فلزات سنگین.....................................................................................................5
2-2- سابقه تحقیقات در مورد سرب .............................................................................................6
2-2-1- سابقه تحقیقات در مورد سرب و اثر آلوده کنندگی آن در انسان.................................6
2-2-2- اثر آلوده کنندگی سرب در آب دریا و ماهیان............................................................8
2-3- سابقه تحقیقات در مورد آهن...............................................................................................9
2-3-1- سابقه تحقیقات راجع به مسمومیت با آهن و اثر آلوده کنندگی آن بر انسان.................9
2-3-2-اثر آلوده کنندگی آهن در آب دریا و ماهیان............................................................11
2-3-3- مقادیر استاندارد پیشنهاد شده آهن و سرب از سوی سازمانها ومحققان مختلف23
فصل سوم : مواد و روش کار
3-1- مواد و لوازم مورد نیاز.......................................................................................................25
3-2- روش کار..........................................................................................................................25
3-2-1- تاریخچه دستگاه جذب اتمی....................................................................................28
3-2-2- قسمتهای مختلف دستگاه جذب اتمی......................................................................29
3-2-2-1 روش کار با دستگاه جذب اتمی با شعله..............................................................31
3-2-3- آماده سازی نمونه ها جهت اندازه گیری فلزات........................................................32
3-2-4-عمل هضم اولیه در فلزات.........................................................................................33
فصل چهارم : نتایج تحقیق .......................................................................................................35
فصل پنجم : بحث و پیشنهادها.................................................................................................43
منابع :.......................................................................................................................................49
چکیده انگلیسی..........................................................................................................................55
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
| جدول 4-1 میانگین و انحراف معیار آهن و سرب در کل نمونههای خوراک (بر حسب میلیگرم بر کیلوگرم) | 35 |
| جدول 4-2 میانگین و انحراف معیار آهن و سرب خوراک تولید شده در کارخانههای مختلف (بر حسب میلیگرم بر کیلوگرم) | 35 |
| جدول 4-3 میانگین و انحراف معیار آهن و سرب در کل نمونههای ماهی (بر حسب میلیگرم بر کیلوگرم) | 36 |
| جدول 4-4 میانگین و انحراف معیار آهن و سرب ماهیان تغذیه شده از خوراک کارخانههای مختلف (بر حسب میلیگرم بر کیلوگرم) | 37 |
| جدول 4-5 میانگین و انحراف معیار آهن و سرب در کل نمونههای آب مزارع مورد نمونهبرداری ( بر حسب میکروگرم بر لیتر) | 38 |
| جدول 4-6 -میانگین و انحراف معیار آهن و سرب آب تامین کننده مزارع مختلف( بر حسب میکروگرم بر لیتر) | 39 |
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
| نمودار 4-1 میزان آهن در آب ورودی مزارع مختلف | 40 |
| نمودار 4-2 میزان آهن در ماهیان تغذیه شده با خوراک کارخانجات مختلف | 40 |
| نمودار 4-3 میزان آهن موجود در خوراک کارخانجات مختلف | 41 |
| نمودار 4-4 میزان سرب موجود در خوراک کارخانجات مختلف | 41 |
| نمودار 4-5 میزان سرب در آب ورودی مزارع مختلف | 42 |
| نمودار 4-6 میزان سرب در ماهیان تغذیه شده با خوراک کارخانجات مختلف | 42 |
فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل 3-1 قسمتهای مختلف دستگاه جذب اتمی (سیستم تک پرتویی)...................................... 30
Biomagnification - [1]